Uzasadnienie
Pismem z... września 2006 r. A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, zatytułowaną "POZEW o ustalenie i zwrot nadpłaty w podatku".
W uzasadnieniu skargi strona wniosła o ustalenie, iż w wyniku podziału nieruchomości o numerze... znajdującej się w obrębie wsi Z., decyzją Wójta Gminy z... grudnia 2003 r. nr..., na własność gminy przeszły działki o numerach... oraz... (wydzielone pod drogi).
W opinii strony Wójt Gminy Z. nie akceptuje takiego stanu rzeczy i odmawia zwrotu zaistniałej w związku z tym nadpłaty podatku rolnego.
Ze względu na fakt, iż w skardze skarżący nie wskazał daty ani numeru żadnego aktu administracyjnego oraz nie zaznaczył, iż skarży bezczynność organu, zarządzeniem sędziego sprawozdawcy został wezwany do uzupełnienia ww. braku skargi.
Pismem z... listopada 2006 r. skarżący wyjaśnił, iż jego skarga dotyczy pism Wójta Gminy Z. z... kwietnia 2005 r. nr..., z dnia... marca 2006 r. nr... oraz z dnia... lipca 2006 r. nr...
W związku z faktem, iż ww. pisma stanowią odpowiedzi organu kierowane do strony w związku z kolejnymi pismami dotyczącymi tej samej sprawy Sąd uznał, iż zaskarżonym aktem jest ostatnie z powyższych pism, tj. pismo z... lipca 2006 r. nr...
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Kontrola ta, w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Sąd uznał, iż zaskarżone pismo Wójta Gminy Z. nie stanowi ani decyzji, ani postanowienia o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 - 3 P.p.s.a. ze względu na brak wszystkich wymienionych w art. 210 oraz art. 217 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) elementów tych aktów prawnych.
Przedmiotowe pismo nie stanowi również aktów wymienionych w art. 3 ust. 2 pkt 5-6 P.p.s.a.
W sprawie należało natomiast rozważyć, czy przedmiotowe pismo stanowi wymieniony w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. inny akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W literaturze przedmiotu wskazuje się, że ze względu na użyte w P.p.s.a. kryteria, trudno dokładnie scharakteryzować kategorię działań administracji określoną w pkt 4 art. 3 § 2 P.p.s.a. Z całą pewnością można jednak powiedzieć, że są to akty lub czynności, które:
- a) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1-3 P.p.s.a.;
- b) są podejmowane w sprawach indywidualnych, ponieważ akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a.;
- c) muszą mieć charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana sądowej kontroli;
- d) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa; oznacza to, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność. (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 22-23).
Wyżej wymienione cechy "aktów i czynności", aby uznać za dopuszczalne badanie ich legalności przez sądy administracyjne, muszą występować łącznie. Brak którejkolwiek z nich wyklucza kognicję sądów administracyjnych.
Sąd stwierdził, że o ile zaskarżone pismo spełnia kryteria wymienione w pkt a) - c), to nie dotyczy ono uprawnień lub obowiązków, wynikających z przepisów prawa. Należy zauważyć, że powyższe kryterium dopuszczalności skargi na akt lub czynność zostało sformułowane w sposób nieprecyzyjny. Użyte w tym przepisie sformułowanie "dotyczy" nie może być rozumiane jako dopuszczenie również pośredniego związku między aktem lub czynnością a uprawnieniem lub obowiązkiem danego podmiotu, określonymi w przepisach prawnych. Pogląd ten aprobowany jest przez przedstawicieli nauki i praktyków (zob. T. Woś, w: T. Woś (red.), Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 81; M. Jaśkowska, Wybrane zagadnienia właściwości sądów administracyjnych, w: Materiały na Konferencję sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, Warszawa 2004, masz. pow., s. 20).
Innymi słowy, aby dana czynność lub akt, mogła być badana co do zgodności z prawem powinna ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) uprawnienia lub obowiązki określone przepisami prawa administracyjnego. Kontrola sądów administracyjnych wobec kategorii spraw określonych w art. 3 § 2 pkt 4 uzależniona jest od istnienia ścisłego związku między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami), a możliwością realizacji uprawnienia (lub obowiązku), wynikającego z przepisu prawa (zob. T. Woś, w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 60-61).
W niniejszej sprawie skarżący zaskarżył pismo Wójta Gminy Z. podtrzymujące stanowisko wyrażone w poprzednich pismach kierowanych do strony, informujące o braku możliwości dokonania korekty podatku rolnego oraz kwestionujące pogląd skarżącego odnośnie własności nieruchomości wydzielonych pod drogi.
W ocenie Sądu kwestionowane pismo Wójta Gminy Z. nie rodzi po stronie skarżącego żadnych konkretnych i bezpośrednich obowiązków ani nie przyznaje mu uprawnień. Pismo to należy traktować jedynie jako pismo informacyjne przesłane do strony jako odpowiedź na wysuwane w stosunku do organu zarzuty. Nie może być więc ono uznane, zgodnie z wyrażonymi wcześniej poglądami, za akt z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W związku z powyższym, uznawszy, iż zaskarżone pismo Wójta Gminy Z. nie stanowi żadnego z wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. aktów podlegających zaskarżeniu do Sądu Administracyjnego, Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.