Uzasadnienie
Z przedłożonych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie akt sprawy wynikało, że Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] października 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] maja 2012 r. w sprawie zabezpieczenia na majątku U. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako: "Strona" lub "Skarżąca") należności budżetowych z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę.
Skargą z dnia 23 listopada 2012 r. pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. zarzucił naruszenie art. 33 § 1 w związku z art. 121 § 1 i art. 124 oraz art. 33 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej jako: "ustawa Ord. pod.").
Na rozprawie w dniu 23 maja 2013 r. pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w W. złożył wniosek o umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") w związku z wydaniem przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. Jednocześnie przedłożył odpis ww. decyzji wraz z jej zwrotnym potwierdzeniem odbioru przez Skarżącą w dniu 3 stycznia 2013 r. Pełnomocnik Skarżącej przychylił się do wniosku pełnomocnika organu wnosząc także o umorzenie postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarżąca zakwestionowała przed Sądem decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W., dotyczące zabezpieczenia na majątku Strony zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lipca do grudnia 2011 r. Podstawą prawną wydania zakwestionowanych decyzji był art. 33 § 1, art. 33 § 2 pkt 2, art. 33 § 3 oraz art. 33 § 4 pkt 2 ustawy Ord. pod.
Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 33a § 1 pkt 2 ustawy Ord. pod., decyzja o zabezpieczeniu wygasa z dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.
Decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2012 r. określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2011 r. została doręczona Skarżącej w dniu 3 stycznia 2013 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. decyzji.
Zdaniem Sądu, oznacza to, że został w sprawie spełniony przywołany wyżej warunek z art. 33a § 1 pkt 2 ustawy Ord. pod., co powinno skutkować umorzeniem postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. wyrok postanowienie NSA z 28 czerwca 2010 r. II FSK 1285/10, postanowienie WSA w Warszawie z 12 lutego 2010 r. III SA/Wa 1446/09, postanowienie WSA w Gdańsku z 27 kwietnia 2010 r. I SA/Gd 103/10, wyrok WSA w Łodzi z 5 marca 2010 r. 1040/09).
Sąd podziela przy tym poglądy, wyrażane zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie, że wygaśniecie z mocy prawa decyzji oznacza, że brak jest podstawy prawnej i faktycznej do orzekania, a decyzja taka nie funkcjonuje w obrocie prawnym i nie kształtuje praw i obowiązków stron (por. por. J. Orłowski, Glosa do wyroku NSA z dnia 8 listopada 2002 r. III SA 820/01 - POP 2003/4/390; por. B. Brzeziński, M. Kalinowski, A. Olesińska Ordynacja podatkowa, Komentarz. Zobowiązania podatkowe, Toruń 1999, str. 136, postanowienie WSA. w Warszawie z dnia 18 marca 2004 r. III SA 1600/02 - LEX nr 146542; por. wyroki NSA z dnia 10 października 2002 r. I SA/Łd 51/01 - POP 2003/2/23, czy z dnia 14 listopada 2000 r. III SA 7499/98 - Przegląd Podatkowy 2001/7/59; wyrok NSA z 14 grudnia 2000 r. sygn. akt III SA 7499/98, PP 2001, nr 7 i wyrok NSA z 10 października 2002 r., sygn. akt I SA/Łd 51/01, POP 2003, z. 2, poz. 23;).
Zdaniem Sądu, bezprzedmiotowe staje się postępowanie sądowoadministracyjne, jeżeli wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji nastąpi z mocy prawa, np., tak, jak w analizowanej sprawie, na skutek wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu z powodu doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Dlatego, sąd administracyjny powinien umorzyć postępowanie w sprawie skargi na taką decyzję, jeżeli orzeczenie miałoby zostać wydane po wygaśnięciu decyzji (Komentarz do art. 161 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.153.1270), [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III.).
Sąd wskazuje, że w wyroku z 20 grudnia 2005 r. sygn. akt SK 68/03 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 33 § 4 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) był zgodny z art. 45 i art. 77 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
W ocenie Trybunału, decyzje zabezpieczające mają charakter tymczasowy i akcesoryjny, gdyż nie mogą uzyskać charakteru samoistnego, ponieważ same w sobie nie kształtują obowiązków adresata jako podatnika i powiązane są z toczącym się postępowaniem, prowadzącym do wydania decyzji wymiarowej (wyrok TK z 20 grudnia 2005 r. sygn. akt SK 68/03).
Materia decyzji zabezpieczającej staje się - z chwilą jej wygaśnięcia z powodu doręczenia decyzji wymiarowej - przedmiotem decyzji wymiarowej. Sąd wskazuje, że zabezpieczenie jest instytucją, której celem jest ochrona przyszłych interesów wierzyciela. Ma ona zapewnić wykonanie przez zobowiązanego (podatnika) ciążącego na nim obowiązku i jest ono w istocie jedynie postępowaniem pomocniczym w stosunku do postępowania egzekucyjnego. Nie zmienia to faktu, że w razie wydania decyzji wymiarowej organ nie posiada już materialno – prawnej podstawy do władczej ingerencji, jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne, czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 6 stycznia 2009 r., I SA/Bd 726/08, Lex nr 483233, wyrok NSA z dnia 21 marca 2003 r., I SA/Łd 1764/01, Lex nr 105109).
Stąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3, art. 161 § 2 i art. 160 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.