Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści i wyszukiwarka

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 28 marca 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 364/07

prawomocnyRozstrzygnięcie: za stronąTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Skład
Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek przewodniczący
Sędzia WSA Jakub Pinkowski sprawozdawca
Sędzia WSA Jolanta Sokołowska
Lidia Wasilewska protokolant
Rozpoznanie
na rozprawie w dniu 28 marca 2007 r.
Sprawa
sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji określających zobowiązanie w podatku akcyzowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] 2) stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości

Sentencja

  1. 3) zasądza od Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej na rzecz strony skarżącej kwotę 2.251,40 (dwa tysiące dwieście pięćdziesiąt jeden złotych czterdzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją o nr [...] z dnia [...] września 2002 r. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej (GIKS) utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...], na mocy której odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] maja 2001 r. o nr: [...] i [...] określających P. sp. z o.o., dalej zwanej Spółką, zobowiązanie podatkowe i zaległość podatkową w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od marca do sierpnia 1999 r. i od lutego do grudnia 2000 r. oraz odsetki za zwłokę od tych zaległości podatkowych.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w wyniku przeprowadzonej kontroli Inspektor Kontroli Skarbowej z Urzędu Kontroli Skarbowej w G. Ośrodek Zamiejscowy w S. u dwoma decyzjami z dnia [...] maja 2001 r. określił Spółce zobowiązanie i zaległość podatkową w podatku akcyzowym za poszczególne miesiące od marca do sierpnia 1999 r. oraz od lutego do grudnia 2000 r. (decyzja Nr [...]) i odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych (decyzja Nr [...]). Ponieważ Spółka nie wniosła odwołań, decyzje te stały się ostateczne w administracyjnym toku instancji. Pismem z dnia 26 października 2001 r. Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności tych decyzji jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa.

Uzasadniając wniosek Spółka podniosła, że art. 120 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej - Op) stanowi, że organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, a zasada ta wynika z wyrażonej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. zasady demokratycznego państwa prawnego oraz wyrażonej w art. 7 zasady legalności i praworządności, zgodnie z którą wszystkie organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Zdaniem Spółki działanie organów podatkowych na podstawie przepisów prawa oznacza, że w procesie stosowania prawa decyzje organów podatkowych powinny mieć podstawę wyłącznie w ustawie. Powołane przez inspektora w decyzji z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] jako podstawa prawna przepisy § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 1998 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 157, poz. 1035 z późn. zm.) oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1999 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 105, poz. 1197 z późn. zm.) nie mogły, zdaniem Spółki, stanowić podstawy do wydania decyzji.

Zgodnie bowiem z art. 217 Konstytucji, która weszła w życie z dniem 17 października 1997 r., nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków, może następować tylko i wyłącznie w drodze ustawy. Z zasady tej wynika, że upoważnienie zawarte w art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z późn. zm., dalej uptu) do określenia przez Ministra Finansów, w drodze rozporządzenia, przypadków, gdy podatnikami akcyzy są osoby lub jednostki inne niż producent lub importer, utraciło byt prawny. Z tego właśnie względu jako podstawę prawną wniosku Spółka wskazała przepis art. 247 § 1 pkt 3 Op, nie podając jednak wprost konkretnego przepisu prawa, który został w sposób rażący naruszony.

Rozpatrując sprawę w trybie nadzoru GIKS stwierdził, iż brak było podstaw do uwzględnienia tego żądania. Podkreślił, że w świetle przepisu art. 247 § 1 pkt 3 Op naruszenie prawa musi mieć postać kwalifikowaną, tzn. naruszenie prawa musi być rażące. Sytuacja taka ma miejsce w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Aby móc uznać naruszenie prawa za rażące, musi mieć ono charakter oczywisty, wynikający z naruszenia niewątpliwego stanu prawnego, a taka sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Kwestionowana decyzja została bowiem, zdaniem organu, wydana w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Natomiast w procesie stosowania przepisów prawa organy podatkowe nie były uprawnione do oceny ich zgodności z Konstytucją RP. Orzecznictwo w tym zakresie pozostawione zostało bowiem w wyłącznej kompetencji Trybunału Konstytucyjnego. GIKS wskazał, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 marca 2002 r. (P 7/00) nie stwierdził niezgodności art. 35 ust. 4 uptu z Konstytucją, a właśnie z tego przepisu wynikało upoważnienie do wydania aktów wykonawczych stanowiących podstawę prawną dla kwestionowanych decyzji. Rozpatrując sprawę ponownie GIKS nie dopatrzył się podstaw do zmiany swojego stanowiska.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności tej decyzji, podnosząc zarzut naruszenia art. 120 Op przez zastosowanie w sprawie niezgodnego z art. 217 Konstytucji art. 35 ust. 4 uptu i wydanych na jego podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 1998 r. i rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1999 r. Wydając decyzję w oparciu o przepisy niezgodne z Konstytucją, w sposób oczywisty naruszono - zdaniem Spółki - zasadę praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji i art. 120 Op.

W odpowiedzi na skargę GIKS podtrzymując swoją argumentację wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2004 r. (sygn. akt III SA 2926/02) uchylił zaskarżoną decyzję. W ocenie WSA skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednak nie ze względu na podniesione w niej zarzuty. Jak wskazał WSA, w wydaniu zaskarżonej decyzji brał udział pracownik podlegający wyłączeniu na podstawie art. 130 § 1 pkt 5 Op, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 3 Op.

Od tego wyroku GIKS wniósł skargę kasacyjną, a rozpatrujący ją Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 maja 2005 r. (sygn. akt FSK 1842/04) uchylił go i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia NSA wskazał, iż w badanej sprawie brak jest skutku dewolutywnego, a to powoduje, że nie może mieć zastosowania art. 130 § l pkt 5 Op. NSA wskazał, że przepis ten ma zastosowanie do sytuacji, kiedy w sprawie rozstrzygają organy dwóch instancji.

WSA, po ponownym rozpatrzeniu skargi Spółki od decyzji z dnia [...] września 2002 r. uznał, że nie jest ona zasadna i wyrokiem z dnia 18 października 2005 r. (sygn. akt III SA/Wa 2127/05) skargę oddalił. Zdaniem WSA decyzje inspektora kontroli skarbowej z dnia [...] maja 2001 r. nie zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym nie były obciążone wadą, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 3 Op. WSA wskazał, że organy kontroli skarbowej działały w ramach istniejącego porządku prawnego i nie były uprawnione do orzekania o zgodności z Konstytucją ustaw i przepisów prawa wydawanych na ich podstawie. Dlatego też organy orzekające w tej sprawie nie miały podstaw do oceny zgodności z art. 217 Konstytucji przepisów, które legły u podstaw rozstrzygnięcia.

Podsumowując WSA dodał, że wskazany przez Spółkę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2002 r. sygn. akt P 7/00 (OTK ZU nr 2/A/2002) odnoszący się do treści art. 35 ust. 4 uptu nie może być w tej sprawie zastosowany. Sam Trybunał w wyroku tym stwierdzał, że przywołany przepis nie mógł być "samodzielnym" przedmiotem oceny co do jego zgodności z Konstytucją. Stąd też w ocenie WSA w postępowaniu administracyjnym nie mogły być uznawane za niekonstytucyjne wszystkie rozporządzenia wydane na jego podstawie przez Ministra Finansów. Byłoby to bowiem podważenie obowiązującego w państwie porządku prawnego.

Ponadto, powołany wyrok Trybunału odnosił się wyłącznie do przepisu § 16 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 stycznia 1998 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 2, poz. 3 ze zm.) w zw. z art. 35 ust. 4 uptu, a więc nie mógł być zastosowany do przepisów § 4 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 1998 r. oraz § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1999 r. w sprawie podatku akcyzowego. O niezgodności tych przepisów z Konstytucją RP Trybunał Konstytucyjny w ogóle nie orzekał, a organy podatkowe nie mają podstaw, by stosować orzeczenia Trybunału "przez analogię".

W skardze kasacyjnej od przedstawionego wyroku Spółka wniosła o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Spółka, odwołując się do stanowiska prezentowanego w doktrynie i orzecznictwie wskazała, że zasada wyłączności ustawy w zakresie nakładania podatków i innych danin publicznych dotyczy nie tylko wprowadzenia podatku, ale także wszystkich elementów stosunku daninowego. Dlatego też do uregulowania w drodze rozporządzenia mogą zostać przekazane wyłącznie sprawy nie mające istotnego znaczenia dla konstrukcji danego podatku. Skarżąca Spółka wskazała, że organ kontroli skarbowej określił jej zaległość w podatku akcyzowym i odsetki za zwłokę w oparciu o przepisy rozporządzeń Ministra Finansów zaliczające ją - podmiot niebędący ani producentem, ani importerem wyrobów akcyzowych - do podatników podatku akcyzowego. Przepisy te zostały wydane w oparciu o art. 35 ust. 4 uptu, który jest sprzeczny z postanowieniami art. 217 i art. 92 Konstytucji, gdyż nie zawiera żadnych wskazań co do treści rozporządzenia, a po drugie nakazuje określić w drodze rozporządzenia podmioty opodatkowania.

Niekonstytucyjność delegacji ustawowej powoduje w konsekwencji niekonstytucyjność aktu podustawowego, a tym samym powoduje, że nałożony na Spółkę obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym został na nią nałożony wbrew Konstytucji.

W dalszej części uzasadnienia Spółka obszernie przytoczyła orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące konstytucyjności regulacji odnoszącej się do podatku akcyzowego i podsumowując stwierdziła, że w orzecznictwie tym sądy zdecydowanie stoją na stanowisku, iż Minister Finansów wydając rozporządzenia był świadomy, że upoważnienie zawarte w art. 35 ust. 4 uptu utraciło byt prawny. W konsekwencji Spółka podkreśliła, wszystkie decyzje wydane w oparciu o przepisy wydanie na podstawie art. 35 ust. 4 uptu nie miały podstawy prawnej. Oznacza to, że w badanej sprawie wystąpiła przesłanka wynikająca z art. 247 § 1 pkt 2 Op

Zdaniem Spółki, WSA, który stosownie do art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej ppsa) nie był związany granicami skargi, zobowiązany był do wzięcia pod uwagę faktu, że owa przesłanka wystąpiła, tym bardziej, że w skardze do sądu administracyjnego strona sygnalizowała naruszenie w zaskarżonej decyzji art. 120 Op w związku z zastosowaniem przez inspektora kontroli skarbowej niezgodnych z art. 217 Konstytucji wymienionych wyżej przepisów rozporządzeń Ministra Finansów.

GIKS nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną, natomiast jego pełnomocnik wniósł na rozprawie o oddalenie tej skargi i zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wywodząc, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 października 2006 r (sygn.akt I FSK 55/06) uchylił wyrok WSA z dnia 18 października 2005 r., uznając, że skarga kasacyjna - aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są usprawiedliwione - jest zasadna. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonym wyroku naruszenia art. 134 § 1 ppsa w związku z nierozpatrzeniem zaskarżonej decyzji w świetle art. 247 § 1 pkt 2 Op, albowiem WSA, dokonując kontroli tego aktu, przedstawił wszystkie przesłanki dające podstawę do stwierdzenia jego nieważności określone w art. 247 § 1 Op, w tym także wynikającą z pkt 2 tego przepisu przesłankę wydania decyzji bez podstawy prawnej.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił jednak wniosku WSA, że te przesłanki nie występują w badanej sprawie, a stanowisko WSA w kwestii związania organów podatkowych orzekających w tej sprawie przepisami rozporządzeń Ministra Finansów uznał za błędne. Zdaniem NSA przepis art. 247 § 1 pkt 2 Op, dający podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji inspektora kontroli skarbowej w przypadku, gdy zostały one wydane bez podstawy prawnej, powinien zostać w postępowaniu nadzorczym zastosowany, albowiem przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę do wydania decyzji przez organ I instancji w postępowaniach zwykłych - tj. § 4 ust. 1 wymienionego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 1998 r. oraz § 5 ust. 1 wymienionego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1999 r. - nie mogły stanowić ich podstawy prawnej po wejściu w życie art. 217 Konstytucji.

NSA przypomniał, że art. 217 Konstytucji w sposób jasny i nie wymagający zabiegów interpretacyjnych stanowi m.in., że określanie podmiotów opodatkowania następuje w drodze ustawy. Jednocześnie wskazał, iż z zasady praworządności wynika, iż organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy zasadniczej, jest Konstytucja, przy czym, o ile nie stanowi ona inaczej, powinna być stosowana bezpośrednio. Z tego względu, wbrew stanowisku zawartemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, oparcie zakwestionowanej decyzji nadzorczej na podstawie wskazanego wyżej przepisu Konstytucji nie stanowiłoby podważenia obowiązującego porządku prawnego, ani też nie prowadziłoby do wkraczania przez organy władzy wykonawczej w kompetencje zastrzeżone dla Trybunału Konstytucyjnego.

Organy podatkowe, podkreślił NSA, które mają obowiązek działać na podstawie przepisów prawa, co wynika zarówno z art. 7 Konstytucji, jak i art. 120 Op, nie mogą pomijać przy stosowaniu prawa, w tym także przy posługiwaniu się środkami nadzorczymi, do których należy instytucja stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, którą w odniesieniu do decyzji podatkowych reguluje art. 247 Op, przepisów ustawy zasadniczej i czuć się związanymi jedynie aktami niższego rzędu. Co więcej, mając obowiązek stosować bezpośrednio Konstytucję, nie mogą wydawać władczych rozstrzygnięć na podstawie przepisów, w stosunku do których w sposób oczywisty i nie wymagający zabiegów interpretacyjnych można stwierdzić, że są niezgodne z ustawą zasadniczą. Jeżeli bowiem po wejściu w życie Konstytucji z jej art. 217 wynikało, że zakres podmiotowy obowiązków podatkowych stanowi materię ustawową, to w konsekwencji doprowadziło to do wtórnej niekonstytucyjności przepisu ustawy podatkowej.

Art. 35 ust. 4 uptu, który był wprowadzony do systemu prawa przed wejściem w życie Konstytucji, dopuszczał przekazanie takiej materii do uregulowania aktom wykonawczym. Od momentu wejścia w życie Konstytucji, mimo że ten przepis ten nie został od razu wyeliminowany z porządku prawnego, to nie mógł już wywoływać oczekiwanych wcześniej przez ustawodawcę skutków prawnych. Wydawane bowiem na jego podstawie rozporządzenia Ministra Finansów, w tym także zastosowane w decyzjach wydanych w postępowaniu zwykłym § 4 ust. 1 wymienionego wyżej rozporządzenia z dnia 16 grudnia 1998 r. oraz § 5 ust. wymienionego wyżej rozporządzenia z dnia 15 grudnia 1999 r., jeśli wkraczały w materię zastrzeżoną w art. 217 Konstytucji do regulacji ustawowej, nie mogły stanowić podstawy prawnej takich decyzji.

W tej sytuacji, wskazał, NSA, organy podatkowe, zarówno w postępowaniu zwykłym, jak nadzorczym, a następnie także WSA, dokonując wykładni przepisów tych aktów wykonawczych miały obowiązek zastosować regułę kolizyjną, zgodnie z którą norma hierarchicznie wyższa uchyla moc obowiązującą normy hierarchicznie niższej (lex superior derogat legi inferiori). Naczelny Sąd Administracyjny przypomniał także, że pogląd ten, wyrażony w związku z wykonywaniem przez Ministra Finansów, po wejściu w życie Konstytucji upoważnienia zawartego w art. 35 ust. 4 uptu i rozszerzaniem w drodze rozporządzeń listy podmiotów opodatkowania podatkiem akcyzowym, jest utrwalony w orzecznictwie i wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2002 r. (sygn. akt I SA/Łd 1954/01, opubl. ONSA z 2003 r. Nr 1, poz. 34).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ppsa, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.

Jednocześnie należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 190 ppsa Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania jest związany wykładnią dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie i w ramach wyznaczonych oceną prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2006 r. należy stwierdzić, że skarga Spółki jest zasadna.

Przede wszystkim Naczelny Sąd Administracyjny uznał za błędne stanowisko w sprawie związania organów podatkowych orzekających w tej sprawie przepisami rozporządzeń Ministra Finansów i wskazał, że organy podatkowe mają obowiązek działać na podstawie przepisów prawa, a zatem nie mogą pomijać w procesie stosowania prawa, w tym także w toku kontroli orzeczeń pod kątem spełnienia przesłanek nieważności decyzji określonych w art. 247 Op, przepisów ustawy zasadniczej i opierać swych rozstrzygnięć jedynie na aktach rangi podustawowej. Oznacza to - zdaniem NSA - że organy podatkowe nie mogą wydawać władczych rozstrzygnięć na podstawie przepisów, w stosunku do których w sposób oczywisty i nie wymagający zabiegów interpretacyjnych można stwierdzić, że są niezgodne z ustawą zasadniczą.

NSA jednoznacznie przypomniał, że z art. 217 Konstytucji wynika, że zakres podmiotowy obowiązków podatkowych stanowi materię ustawową. W konsekwencji, przepis art. 35 ust. 4 uptu, który będąc wprowadzony do systemu prawa przed wejściem w życie Konstytucji dopuszczał przekazanie takiej materii do uregulowania aktom wykonawczym, od momentu wejścia w życie Konstytucji pozostawał w oczywistej z nią sprzeczności i - mimo że nie został od razu wyeliminowany z porządku prawnego - to po prostu nie mógł wywoływać oczekiwanych wcześniej przez ustawodawcę skutków prawnych. Wydawane zatem podstawie art. 35 ust. 4 uptu rozporządzenia Ministra Finansów, w tym także zastosowane w decyzjach wydanych w postępowaniu zwykłym § 4 ust. 1 wymienionego wyżej rozporządzenia z dnia 16 grudnia 1998 r. oraz § 5 ust. wymienionego wyżej rozporządzenia z dnia 15 grudnia 1999 r., jeśli wkraczały w materię zastrzeżoną w art. 217 Konstytucji do regulacji ustawowej, nie mogły stanowić podstawy prawnej takich decyzji.

W tej sytuacji, stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny, organy podatkowe, zarówno w postępowaniu zwykłym, jak nadzorczym, dokonując wykładni przepisów tych aktów wykonawczych miały obowiązek zastosować regułę kolizyjną, zgodnie z którą norma hierarchicznie wyższa uchyla moc obowiązującą normy hierarchicznie niższej (lex superior derogat legi inferiori).

Pogląd, że przepis art. 35 ust. 4 uptu był sprzeczny z Konstytucją i nie mógł stanowić podstawy do rozszerzania drodze rozporządzeń kręgu podatników podatku akcyzowego jest - jak wspomniał NSA - utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych. Obok wskazanego wyżej wyroku z dnia 17 stycznia 2002 r. o sygn. akt I SA/Łd 1954/01 przypomnieć można także wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2004 roku w/s FSK 184/04 (M.Podat. 2004/8/45), w którym Sąd ten stwierdził, że "tylko z sentencji wyroku z 6 marca 2002 roku oraz treści pytania prawnego wynika, że TK jednoznacznie uznał przepis art. 35 ust. 4 uptu za niekonstytucyjny i w związku z tym orzekł, że i przepis §16 badanego rozporządzenia jest niezgodny z art. 217 Konstytucji RP. Oznacza to, że po wejściu w życie ustawy konstytucyjnej przepis art. 35 ust. 4 nie mógł już stanowić dla MF podstawy do wydania badanego przez Trybunał rozporządzenia, jak i wszystkich rozporządzeń późniejszych w sprawie podatku akcyzowego w zakresie podmiotów tego podatku."

Podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 marca 2004 roku w/s III SA 1049/02 (Lex nr 146520) stwierdził, że upoważnienie zawarte w art. 35 ust. 4 uptu do określenia w drodze rozporządzenia przypadków, gdy podatnikami są osoby lub jednostki inne niż producent lub importer wyrobów akcyzowych - utraciło byt prawny, a Minister Finansów, wydając rozporządzenie nakładające podatek akcyzowy na inne niż określone w ustawie podmioty, unormował materię zaskarżoną do wyłączności ustawowej z mocy art. 217 obowiązującej od 17 października 1997 roku Konstytucji.

Biorąc pod uwagę powyższe argumenty Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 152 ppsa oraz art. 200 orzekł jak w sentencji wyroku.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.