Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 22 września 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3647/16

Uzasadnienie

1. 1. Postępowanie przed organami podatkowymi.
2. 1.1. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. (dalej: SKO/organ odwoławczy) z dnia [...] października 2016 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta M. (dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia kary porządkowej H. i J. P. (dalej: Skarżący/Strona) za ich niestawiennictwo bez uzasadnionej przyczyny na wezwania organu celem przedłożenia Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (IN-1) dokumentujących zmianę w podatku od nieruchomości.
3. 1.2. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem Burmistrza Miasta M. z dnia [...] lipca 2016 r. nałożono na Skarżących karę porządkową w wysokości 2.800 zł z powodu ich nieuzasadnionego niestawiennictwa na wezwanie organu do osobistego stawienia się w urzędzie celem przedłożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (IN-1) dokumentujących zmianę w podatku od nieruchomości.
4. 1.3. W dniu 8 sierpnia 2016 r. Skarżący złożyli wniosek o uchylenie nałożonej kary pieniężnej.
5. 1.4. Organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] odmówił uchylenia Stronie kary porządkowej wskazując, że stosownie do art. 262 § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej: O.p.) wniosek o uznanie niestawiennictwa na wezwanie organu za usprawiedliwione można złożyć w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej. Tymczasem w niniejszej sprawie wniosek ten został złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia.
6. 1.5. Skarżący złożyli zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu zażalenia Strona podniosła, że usprawiedliwienie niestawiennictwa na wezwanie organu nie zostało złożone w terminie z uwagi na długotrwałe przebywanie H. P. na zwolnieniu lekarskim w okresie od 15 września 2015 r. do 27 marca 2016 r. oraz w okresie od 16 maja do 10 sierpnia 2016 r., jak również przebywanie Skarżącej w Samodzielnym Publicznym Zespole Zakładów Opieki Zdrowotnej w P. na oddziale położniczo-ginekologicznym, gdzie Skarżąca przeszła operację. Kopię zwolnień na powyższą okoliczność lekarskich złożono w Urzędzie Miasta w dniu 8 sierpnia 2016 r. Z kolei Skarżący – J. P. nie mógł stawić się na wezwanie organu, ponieważ pracuje w G. od poniedziałku do piątku.
7. 1.6. Postanowieniem z dnia [...] października 2016 r. nr [...] SKO utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że niezależnie od okoliczności podniesionych przez Skarżących w zażaleniu, w niniejszej sprawie Strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o usprawiedliwienie niestawiennictwa na wezwanie organu. Jak wynika bowiem ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, postanowienie z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie nałożenia kary porządkowej zostało doręczone Stronie w dniu 12 lipca 2016 r., natomiast Strona złożyła wniosek o jego uchylenie dopiero w dniu 8 sierpnia 2016 r., tj. po upływie 7-dniowego terminu, o którym mowa jest w art. 262 § 6 O.p. W ocenie SKO, wobec uchybienia przez Skarżących terminowi do złożenia wniosku o usprawiedliwienie niestawiennictwa na wezwanie organu, organ pierwszej instancji zasadnie odmówił uchylenia kary porządkowej.
8. 2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.
9. 2.1. Skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi Strona podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w zażaleniu. Podkreśliła także, że niezłożenie wniosku o usprawiedliwienie niestawiennictwa na wezwanie organu było niemożliwe z uwagi na podniesione w zażaleniu okoliczności i nie wynikało ze złej woli Strony.
10. 2.2. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
11. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
12. 3.1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ poddane kontroli Sądu postanowienie SKO z dnia [...] października 2016 r. odpowiada prawu.
13. 3.2. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenia albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

1. 3.3. Oceniając zaskarżone postanowienie SKO z dnia [...] października 2016 r. z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

1. 3.4. Na wstępie odnieść się należy do przepisów wyznaczających ramy postępowania podlegającego ocenie Sądu.

Tryb i przesłanki uchylenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej reguluje przepis art. 262 § 6 O.p. Zgodnie z jego treścią, organ podatkowy, który nałożył karę porządkową może na wniosek ukaranego, złożony w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o nałożeniu kary porządkowej, uznać za usprawiedliwione niestawiennictwo lub niewykonanie innych obowiązków, o których mowa w § 1 i uchylić postanowienie nakładające karę porządkową.

Brzmienie powołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości interpretacyjnych co do tego, że w postępowaniu wszczętym wnioskiem o uchylenie kary porządkowej badaniu podlega terminowość złożenia wniosku, oraz to czy okoliczności, które Strona wskazuje jako wyjaśnienie przyczyn niewykonania konkretnego wezwania organu podatkowego mają charakter usprawiedliwiony.

3.5. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego niniejszej sprawy podkreślić należy, że treść pisma Skarżących z dnia 8 sierpnia 2016 r. jakie skierowali oni do organu podatkowego zatytułowanego "Usprawiedliwienie niestawiennictwa w Urzędzie Miasta M." bez wątpienia wskazuje, iż intencją Strony było złożenie wniosku o uchylenie postanowienia nakładającego karę nie zaś wniesienia zażalenia na postanowienie nakładające karę. Skarżący niewątpliwie podnoszą argumenty wskazujące na usprawiedliwione niezastosowanie się do wezwań do osobistego stawiennictwa w Urzędzie celem przedłożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych (IN-1) dokumentujących zmianę w podatku od nieruchomości.

Prawidłowe odczytanie wniosku Skarżących jest o tyle istotne, że orzeczenie o ukaraniu karą porządkową może podlegać wzruszeniu za pomocą dwóch różnych środków prawnych, tj. zażalenia (art. 262 § 5 O.p.) oraz wniosku o uchylenie postanowienia o nałożeniu kary porządkowej (art. 262 § 6 O.p.). Jakkolwiek oba środki w swoim ostatecznym efekcie mają doprowadzić do zniesienia skutków związanych z nałożeniem kary porządkowej, to jednak różnica w ich doborze przez ukaranego tą karą jest zasadnicza. Każdy z tych środków prawnych rodzi bowiem odmienne skutki. O ile zażalenie powoduje weryfikację przez organ odwoławczy zasadności samego ukarania, o tyle postępowanie zainicjowane wnioskiem o uchylenie kary porządkowej ma charakter węższy, jako że tu nie podlega ocenie samo postanowienie o ukaraniu karą pieniężną, a wyłącznie fakt, czy niestawiennictwo lub niewykonanie innych obowiązków, o których mowa w § 1 art. 262 O.p., zostało usprawiedliwione.

3.6. Jak wynika z przedstawionych przez SKO akt administracyjnych sprawy, postanowienie organu pierwszej instancji o nałożeniu kary porządkowej, zostało doręczone Skarżącym w dniu 12 lipca 2016 r., co dokumentuje pokwitowanie odbioru postanowienia. Natomiast, wniosek Strony o usprawiedliwienie niestawiennictwa w Urzędzie Miasta M. i o uchylenie nałożonej kary porządkowej, został złożony dnia 8 sierpnia 2016 r., wraz z kserokopiami zwolnień lekarskich ZUS ZLA. Zasadnie zatem organy uznały, że wniosek Skarżących został złożony po terminie 7 dni od dnia doręczenia Stronie postanowienia organu podatkowego pierwszej instancji o nałożeniu kary porządkowej, a dokładnie po upływie 27 dni.

Zatem, postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji o odmowie uchylenia kary porządkowej nałożonej na Skarżących, ma oparcie w przywoływanym wyżej art. 262 § 6 O.p., gdyż nie została spełniona przesłanka uprawniająca do pozytywnego rozpatrzenia wniosku Strony związana z zachowaniem 7 dniowego terminu do wniesienia wniosku. Jednocześnie z akt przedłożonych Sądowi nie wynika, aby Strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu.

Mając więc na względzie fakt, że ustawodawca regulując kwestię wniosku o uchylenie kary przepisami art. 262 § 6 O.p. i 263 § 2 O.p. przewidział dwa możliwe rozstrzygnięcia a mianowicie uchylenie postanowienia nakładającego karę i odmowę uchylenia kary, za prawidłowe uznać należało, iż przy braku spełniania jednej z przesłanek do wydania pozytywnego dla Skarżących rozstrzygnięcia (odnoszącej się do złożenia wniosku w terminie 7 dni),organ prawidłowo wydał postanowienie o odmowie uchylenia kary.

1. 3.7. Jednocześnie, w ocenie Sądu, podnoszone na etapie zażalenia złożonego do SKO z dnia 16 sierpnia 2016 r. i w skardze do Sądu okoliczności związane z niezawinionym niedotrzymaniem terminu do wniesienia wniosku o uchylenie kary są spóźnione. Zgodnie bowiem z art. 162 § 1 i § 2 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Skarżący wniosku takiego w ustawowym terminie nie złożyli.

1. 3.8. Reasumując, w sprawie nie wystąpiły przesłanki do uchylenia - wydanego wobec Skarżących postanowienia o nałożeniu kary porządkowej. Odmowa uwzględnienia wniosku nie naruszała zatem art. 262 § 6 O.p.

1. 3.9. Z tych przyczyn Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę w całości oddalił.