Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 lutego 2018 r. straszy referendarz sądowy odmówił A.S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zdaniem referendarza sądowego, wniosek Skarżącego o prawo pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Przedstawione dokumenty wykluczają bowiem Skarżącego z grona osób uprawnionych do uzyskania wsparcia w formie prawa pomocy. Wynika z nich mianowicie, że źródłem utrzymania Skarżącego jest wynagrodzenie za pracę w łącznej wysokości [...] zł brutto miesięcznie (dane na podstawie zaświadczeń o wynagrodzeniu) oraz działalność gospodarcza. Jakkolwiek poziom osiąganych z niej obrotów nie jest aktualnie wysoki (przychód za 2017 r. wyniósł [...] zł, zaś koszty jego uzyskania [...] zł), to jednak nie można zapominać, że w latach 2015 - 2016 wartości te wyniosły odpowiednio [...] zł i [...] zł (przychód) oraz [...] zł i [...] zł (koszty).
W świetle powyższych danych trudno zatem Skarżącego uznać za osobę funkcjonującą na poziomie minimum socjalnego, a do takich właśnie osób skierowana jest instytucja prawa pomocy.
W sprzeciwie od powyższego postanowienia Skarżący wskazał, że nie posiada środków ani majątku, które pozwoliłyby mu pokrycie kosztów sądowych w wysokości 2000 zł. Faktu tego nie zmienia okoliczność, że Skarżący posiada dom o wartości 400 tys. zł, bowiem jest on obciążony hipoteką na zabezpieczenie spłaty kredytu w wysokości 360 tys. zł. Skarżący nie posiada jakichkolwiek innych aktywów majątku, które mógłby zbyć.
Dalej Skarżący podniósł, że w uzasadnieniu swojego postanowienia referendarz sądowy wskazał, że Skarżący osiąga wynagrodzenie w kwocie ponad [...] tys. zł. Po pierwsze jest to kwota brutto, którą Skarżący faktycznie nie dysponuje, a dysponuje kwotą znacznie mniejszą – około 5 tys. zł. Po drugie należy tę kwotę odnieść do kosztów stałych, nieuniknionych, które musi ponosić Skarżący w skali miesiąca, takich jak: świadczenia alimentacyjne oraz spłata zobowiązań kredytowych. Ponadto referendarz nie uwzględnił faktu, że Skarżącemu muszą pozostać jeszcze jakieś środki na życie tj. chociażby wyżywienie i dojazdy do pracy.
Na końcu Skarżący podkreślił, że w obecnej sytuacji finansowej Skarżący nie dysponuje środkami na pokrycie wpisu sądowego od skargi. Tego poglądu nie może zmieniać także fakt, że w przeszłości Skarżący osiągał dochody z działalności gospodarczej, które również nie były znacznej wysokości. Ocena sytuacji majątkowej w kontekście przyznania prawa pomocy powinna opierać się bowiem wyłącznie na analizie kosztów postępowania sądowego i aktualnej kondycji finansowej strony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Przyznanie prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., uwarunkowanie jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że spełnia przesłanki o których mowa w tym przepisie tj. wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W niniejszej sprawie rozpoznający wniosek Skarżącego referendarz uznał, że jedyny wymagalny na tym etapie koszt sądowy wynosi 2000 zł (wpis sądowy od skargi), zatem do obowiązku uiszczenia tej kwoty odnieść należy zasoby finansowe i zadeklarowane dochody Skarżącego. Niewskazane jest rozważanie zwolnienia Skarżącego od kosztów potencjalnie wymagalnych, ponieważ sytuacja finansowa Skarżącego może zmieniać się w czasie. Zdaniem referendarza, Skarżący jest w stanie w niniejszej sprawie wygospodarować środki na wymagane w sprawie koszty postępowania, ponieważ dysponuje zadeklarowanymi miesięcznymi przychodami w wysokości [...] zł brutto, tj. w wysokości znacznie przekraczającej koszt wpisu.
Faktu powyższego nie zmienia okoliczność ponoszonych miesięcznych kosztów przez Skarżącego. Koszty sądowe są bowiem traktowane na równi z innymi niezbędnymi wydatkami.
Jak podkreśla się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05, niepubl.), stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje, z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania.
Rację ma zatem referendarz sądowy, który stwierdził, iż w związku z uzyskiwaniem przez Skarżącego dochodów, jest on w stanie uiścić wpis sądowy od skargi w kwocie 2000 zł.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie