Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 427/08

Uzasadnienie

1. 1. Wnioskiem z dnia 17 marca 2008 r., złożonym na urzędowym formularzu PPF, Skarżący P. T. zwrócił się o zwolnienie (ewentualnie częściowe zwolnienie) od kosztów sądowych, argumentując, że jest osobą bezrobotną osiągającą niewielkie przychody z prac dorywczych. Ich wysokość określił na ok. 500 zł. Do majątku Skarżący zaliczył połowę kawalerki o pow. 36m2.
2. 2. Pismem z dnia 21 marca 2008 r. (doręczonym Skarżącemu w dniu 26 marca 2008 r.) referendarz sądowy wezwał go do nadesłania dodatkowych informacji dotyczących jego sytuacji majątkowej.

W odpowiedzi Skarżący przesłał potwierdzenie zameldowania na pobyt stały przy ul. [...] w W. oraz kopię umowy nabycia lokalu przy ul. [...] w W., którego jest współwłaścicielem.

1. 3. W dniu 1 kwietnia 2008 r. Skarżący uiścił należny w sprawie wpis sądowy w kwocie 400 zł.

Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:

1. 4. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
2. 5. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
3. 6. Ciężar wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy. Ocena przytoczonych przez niego okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., FZ 760/04, niepubl.).
4. 7. Użyte we wskazanym wyżej art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. pojęcie nieostre, tj. niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny wymaga skonkretyzowania w postaci dokładnej i wyczerpującej argumentacji wnioskodawcy, względnie w sytuacji, gdy okaże się to niewystarczające, zobrazowania - w oparciu o art. 255 p.p.s.a., jego kondycji finansowej za pomocą dokumentów źródłowych (por. postanowienie NSA z dnia 6 kwietnia 2007 r., II FZ 121/07, niepubl.).
5. 8. Korzystając z tej możliwości referendarz sądowy podjął w niniejszej sprawie działania zmierzające do uzyskania pełnego obrazu możliwości płatniczych Skarżącego, wzywając go do nadesłania dodatkowych informacji dotyczących jego stanu majątkowego i dochodów (wezwanie z dnia 21 marca 2008 r.). Działania te nie odniosły jednakże pożądanego skutku.

Wykonanie wspomnianego wezwania Skarżący ograniczył bowiem do złożenia potwierdzenia zameldowania na pobyt stały w W. przy ul. [...] oraz do wykazania tytułu prawnego (współwłasność) do lokalu położonego w W. przy ul. [...].

Skarżący nie nadesłał natomiast zaświadczenia powiatowego urzędu pracy o zarejestrowaniu jako osoby bezrobotnej, zeznań podatkowych za 2006 r. oraz informacji o wysokości dochodów uzyskanych w 2007 r., wyciągów z rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy. Nie wyjaśnił czy prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką K. T.. Nie wskazał tytułu prawnego do nieruchomości położonej w O. przy ul. [...]. Nie podał czy czerpie korzyści z należących do niego nieruchomości. Nie wskazał sposobu rozdysponowania środków pieniężnych (96.000 zł) nabytych w drodze spadku po zmarłym ojcu. Nie przedstawił wysokości wydatków składających się na bieżące utrzymanie. Nie wskazał wszystkich źródeł utrzymania, posiadanych lub zbytych w ciągu ostatniego roku nieruchomości lub ruchomości o wartości ponad 10.000 zł.

1. 9. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż dokonanie rzetelnej analizy sytuacji majątkowej Skarżącego nie jest możliwe. Skoro zatem uchyla się on od udzielenia żądanych przez referendarza sądowego informacji, to powinien liczyć się z negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z takiego postępowania. Orzekając bowiem o przyznaniu bądź odmowie przyznania prawa pomocy referendarz sądowy musi opierać się jedynie na okolicznościach, co do których brak jest wątpliwości i które jeśli nie zostały wprost udowodnione to przynajmniej w dostatecznym stopniu uprawdopodobnione. Pogląd taki prezentowany jest także w orzecznictwie sądowym (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2005 r., OZ 128/05, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 25 lutego 2005 r., I GZ 32/05, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., II OZ 235/06, niepubl.; postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2006 r., II OZ 1405/05, niepubl.).
2. 10. Ubocznie jedynie należy zauważyć, iż o tym, że sytuacja finansowa Skarżącego nie jest tak zła – jak sugerowałaby treść formularza – świadczy chociażby fakt, że w dniu 1 kwietnia 2008 r. uiścił on należny w niniejszej sprawie wpis w wysokości 400 zł.
3. 11. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.