Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 220 § 2 w związku z art. 13 § 1 pkt 3 i art. 21 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej "Op"), art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 121, poz. 884 ze zm.; dalej "upol") po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego W. S., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m. W. z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2007 r.
Decyzja została oparta na następująco ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Prezydent m. W. decyzją z dnia [...] października 2007 r. określił Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2007 rok z tytułu posiadania pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej 3500 kg, nr rej. [...] – na kwotę 441 zł. W uzasadnieniu decyzji w szczególności wskazano, że podatnik nie złożył deklaracji na podatek od środków transportowych oraz pouczono podatnika o wysokości dotychczasowych odsetek za zwłokę oraz zasadach naliczania tych odsetek.
Od powyższej decyzji organu pierwszej instancji Skarżący wniósł odwołanie stwierdzając, że nie widział potrzeby płacenia podatku od środków transportowych, ponieważ masa całkowita przedmiotowego pojazdu wynosi 3495 kg. Powołując się na załączoną do odwołania kserokopię dowodu rejestracyjnego, wskazał że zgodnie z tym dokumentem masa własna tego pojazdu wynosi 1830 kg, a dopuszczalna ładowność – 1665 kg. Zapis w dowodzie rejestracyjnym, że jest to samochód ciężarowy o masie 3,5 tony wynika zaś ze zwyczaju zaokrąglania liczb lub niewiedzy urzędnika.
Wskazaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z [...] października 2007 r.
W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że argumenty Skarżącego nie mogą zostać uwzględnione. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w brzmieniu obowiązującym w 2007 r., opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegały już samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony i poniżej 12 ton. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych jeżeli dopuszczalna masa całkowita samochodu wynosiła 3,5 tony – podlega on opodatkowaniu tym podatkiem (wyrok NSA z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt FSK 154/04, M. Podat. 2004/912).
W analizowanej sprawie dopuszczalna masa całkowita pojazdu wynika z dowodu rejestracyjnego, który jest urzędowym dokumentem wystawionym przez uprawniony do tego organ. Nie ulega wątpliwości, że dowód rejestracyjny pojazdu określa samochód "RENAULT MASTER RL9C 2.5 D" jako pojazd ciężarowy o dopuszczalnej masie całkowitej 3500 kg. Tak jest również w dołączonej przez Skarżącego kserokopii dowodu rejestracyjnego W. W. (rubryka F.2) oraz M. P. (rubryka "dop. masa całkowita"). Podatnik nie podjął czynności w sprawie zmiany zapisów w dowodzie rejestracyjnym. Samochód nr rej. [...] podlega opodatkowaniu, skoro jego dopuszczalna masa całkowita wynosi 3500 kg.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o stwierdzenie niezgodności z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...] października 2007 r. Zdaniem Skarżącego zaskarżona decyzja w rażący sposób narusza przepisy prawa i podważa zaufanie obywateli do instytucji publicznych.
W uzasadnieniu skargi podniósł, że pouczenie zawarte w deklaracji DT-1, w odniesieniu do wypełnienia "Części D. Dane dotyczące przedmiotów opodatkowania" tejże deklaracji, jednoznacznie wskazuje, iż definicji pojęć: "masa własna", "dopuszczalna masa całkowita", "dopuszczalna ładowność" należy szukać w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908). Wskazał, iż w przepisach ogólnych Kodeksu drogowego określono, że:
- - masa własna – to masa pojazdu z jego normalnym wyposażeniem, paliwem, olejami, smarami i cieczami w ilościach nominalnych, bez kierującego;
- - dopuszczalna ładowność – to największa masa ładunku i osób, jaką może przewozić pojazd po drodze;
- - dopuszczalna masa całkowita – to suma masy własnej oraz dopuszczalnej ładowności;
- - rzeczywista masa całkowita – to masa pojazdu łącznie z masą znajdujących na nim rzeczy i osób.
Suma masy własnej przedmiotowego pojazdu i jego dopuszczalnej ładowności wynosi 3495 kg (1830 kg + 1665 kg). Skarżący podniósł, że zgodnie z pouczeniem zawartym w deklaracji "... dane dotyczące parametrów technicznych pojazdów mogą wynikać m.in. z następujących dokumentów: dowodu rejestracyjnego pojazdu, karty pojazdu, wyciągu ze świadectwa homologacji...". Dowód rejestracyjny nie jest zatem jedynym źródłem danych technicznych. Podkreślił też, że nie miał prawa wpływać na stosowaną przez urzędnika procedurę rejestracji pojazdu. Pojazd ten nie był po raz pierwszy rejestrowany, a dane dotyczące masy, dopuszczalnej ładowności i dopuszczalnej masy całkowitej nie są wymienione we wniosku o tzw. "przerejestrowanie" pojazdu.
Ponadto Skarżący stwierdził, że utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Kolegium bezkrytycznie podtrzymało wadliwą i niezgodną z prawem zasadę dziennego naliczania odsetek za zwłokę. Odsetki od zaległości podatkowych, zgodnie z obwieszczeniami Ministra Finansów, powinny być liczone według stawek określanych w stosunku rocznym – od dnia 31 stycznia 2008 r. stawka ta wynosi 13,5%, a w czasie rozpatrywania odwołania stawki te dwukrotnie ulegały zmianie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do kwestii naliczania odsetek wskazało, że wysokość odsetek za zwłokę nie została sformułowana w sentencji decyzji organu podatkowego I instancji. Sama kwota ewentualnych odsetek za zwłokę jest zmienna i uzależniona nie tylko od obwieszczeń Ministra Finansów, ale i od czasu zapłaty zobowiązania podatkowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
skargę należało oddalić.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływanej jako "ppsa"), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ppsa, sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ppsa), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa).
Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie należy stwierdzić, że nie narusza ona przepisów prawa w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia. Decyzja ta nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miałoby wpływ na wynik spawy. Sąd nie dopatrzył się także innych uchybień powodujących obowiązek wycofania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie została poddana decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2007 r.
Zgodnie z art. 8 pkt 1 upol, w brzmieniu obowiązującym w 2007 r., opodatkowaniu podatkiem od środków transportowych podlegają: samochody ciężarowe o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 tony i poniżej 12 ton.
Obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych ciąży między innymi na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. Obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego – od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty (art. 9 ust. 1 i ust. 4 upol). W myśl art. 11 ust. 3 upol jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek.
Stosownie do treści art. 9 ust. 6 upol osoby fizyczne będące właścicielami środków transportowych, są obowiązane:
- 1) składać, w terminie do dnia 15 lutego właściwemu organowi podatkowemu, deklaracje na podatek od środków transportowych na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu – w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku;
- 2) odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia okoliczności mających wpływ na powstanie lub wygaśnięcie obowiązku podatkowego, lub zmianę miejsca zamieszkania, lub siedziby – w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tych okoliczności;
- 3) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od środków transportowych – bez wezwania – na rachunek budżetu właściwej gminy.
Jak wynika z akt sprawy Skarżący w 2007 r. stał się właścicielem samochodu "RENAULT MASTER RL9C 2.5 D", rok produkcji 1995, nr rej. [...]. Zgodnie z treścią dowodu rejestracyjnego seria [...] dowód ten wydano Skarżącemu 14 maja 2007 r. Przedmiotowy samochód został zarejestrowany jako pojazd ciężarowy o dopuszczalnej masie całkowitej 3500 kg (rubryka F.2). Dowód ten zawiera także informację, że dopuszczalna ładowność wynosi 1665 kg, natomiast w rubryce dot. masy własnej wpisano "0 kg" (rubryka G). Zaznaczono także, że nie została wydana karta pojazdu.
Podkreślenia wymaga, że również zgodnie z treścią dołączonych przez Skarżącego kserokopii dowodów rejestracyjnych poprzednich właścicieli przedmiotowego pojazdu jego dopuszczalna masa całkowita wynosi 3500 kg (rubryka F.2 dowodu rejestracyjnego W. W., rubryka "dop. masa całkowita" dowodu rejestracyjnego M. P.). Zgodnie z treścią dowodu rejestracyjnego M. P. masa własna tego pojazdu wynosi natomiast "1830".
Zarówno w literaturze przedmiotu, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że organy podatkowe nie były i nie są uprawnione do określania takich parametrów pojazdu, jak jego dopuszczalna masa całkowita (DMC) (zob. L. Etel, S. Presnarowicz: Podatki i opłaty samorządowe. Komentarz, Warszawa 2005; wyrok NSA z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt FSK 154/04, M. Podat. 2004/912).
Przy ustalaniu parametrów środka transportowego (w tym dopuszczalnej masy całkowitej) dla celów podatkowych przede wszystkim należy opierać się na danych wynikających z dowodu rejestracyjnego. Dowód rejestracyjny jest decyzją administracyjną, czyli również dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 Op. Stanowi zatem dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. W sytuacji natomiast, gdy dowód rejestracyjny pojazdu nie będzie zawierał niezbędnych danych dla potrzeb określenia podatku od środków transportowych, wtedy dla celów podatkowych istotne znaczenie będą miały: pozwolenie czasowe, świadectwo homologacji, wyciąg ze świadectwa homologacji lub karta pojazdu.
W rozpoznawanej sprawie dowód rejestracyjny seria [...] zawiera informację jaką dopuszczalną masę całkowitą posiada pojazd "RENAULT MASTER RL9C 2.5 D", rok produkcji 1995, nr rej. WT22550. Zgodnie z tą informacją dopuszczalna masa całkowita wynosi 3500 kg. Znajdujące się natomiast w nim zapisy o masie własnej i dopuszczalnej ładowności nie mogą podlegać sumowaniu dla potrzeb podatku od środków transportowych, w celu określenia dopuszczalnej masy całkowitej. Zwrócić należy przy tym uwagę, że Skarżący odwołując się do przepisów o ruchu drogowym i zawartych w nich definicji pojęć "dopuszczalna masa całkowita", "masa własna" i "dopuszczalna ładowność", powołał się na treść tych przepisów w brzmieniu obowiązującym do dnia 16 stycznia 2003 r.
Skoro zatem, w przepisie art. 8 upol ustawodawca posługuje się pojęciem "dopuszczalna masa całkowita", to do regulacji tej należy odnieść dowód rejestracyjny pojazdu, jako istniejący dowód w sprawie, posługujący się tym parametrem. Jeżeli zaś podatnik kwestionuje zapis w dowodzie rejestracyjnym przedmiotowego pojazdu, że jego dopuszczalna masa całkowita wynosi 3500 kg może w odrębnym postępowaniu wystąpić o zmianę tego zapisu. Nie może natomiast żądać zmiany tego zapisu w postępowaniu podatkowym. Zwrócić należy także uwagę, że kwestionując dane zawarte w przedmiotowym dowodzie rejestracyjnym w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej Skarżący nie przedstawił żadnego innego dokumentu, z którego wynikałoby, że ma ona inną wartość.
Reasumując, Sąd stwierdza, że jeżeli dowód rejestracyjny pojazdu zawiera określenie jego dopuszczalnej masy całkowitej, to wówczas stosownie do art. 8 pkt 1 upol, dokument ten i zawarte w nim dane o dopuszczalnej masie całkowitej, odnoszące się do tego rodzaju pojazdu stanowi decydujący dowód w sprawie o opodatkowaniu pojazdu podatkiem od środków transportowych. W takim przypadku, wpisane w dowodzie rejestracyjnym pojazdu informacje, w postaci masy własnej i dopuszczalnej ładowności, nie mogą podlegać sumowaniu w celu określenia dopuszczalnej masy całkowitej tego pojazdu, dla potrzeb podatku od środków transportowych.
Odnosząc się natomiast do zarzutu błędnego określenia wysokości odsetek od zaległości podatkowej z tytułu podatku od środków transportowych za 2007 r., wskazać przede wszystkim należy, że wysokość odsetek nie była w niniejszej sprawie przedmiotem rozstrzygnięć decyzji organów. Prezydent m.st. W. jedynie w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2007 r. poinformował Skarżącego o wysokości odsetek oraz o zasadach ich naliczania. Zawarcie tej informacji w treści uzasadnienia decyzji nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Przedmiotem postępowania było bowiem określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportu za 2007 r., a nie wysokości odsetek od zaległości w tym podatku. Zwrócić należy uwagę, że co do zasady odsetki nalicza sam podatnik (art. 53 § 3 Op). Jeżeli natomiast zdaniem Skarżącego uiścił odsetki od zaległości w tym podatku w innej wysokości niż winny być one naliczone (jak wynika bowiem z treści skargi Skarżący uiścił podatek w wysokości wynikającej z decyzji z dnia [...] października 2007 r. wraz z odsetkami) może wystąpić do organu podatkowego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł, jak w sentencji.