Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 22 maja 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 526/20

Uzasadnienie

Pismem z 29 stycznia 2020 r. T. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: "organ odwoławczy", "DIAS") postanowienie z [...] grudnia 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

1. 1.1. Decyzją z [...] września 2019 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. (dalej także: "NUS" lub "organ pierwszej instancji") określił Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do lipca 2013 r., nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy za kwiecień 2013 r. oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc za miesiące od maja do lipca 2013 r.

1. 1.2. W dniu [...] listopada 2019 r. Spółka nadała w polskiej placówce pocztowej odwołanie od ww. decyzji. Jednocześnie z odwołaniem Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

1. 1.3. Postanowieniem z [...] grudnia 2019 r. DIAS stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu wskazał, że decyzja NUS z [...] września 2019 r. została doręczona pełnomocnikowi Strony [...] września 2019 r., o czym świadczy podpis osoby uprawnionej do odbioru korespondencji wraz z pieczęcią "G. [...]. Sp.p." na dokumencie potwierdzenia odbioru. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od powyższej decyzji upłynął więc [...] września 2019 r. Tymczasem odwołanie od ww. decyzji zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego [...] listopada 2019 r., co dokumentuje stempel na kopercie.

W związku z powyższym DIAS stwierdził, iż odwołanie Strony zostało złożone z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia.

2.1. W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca sformułowała żądanie uchylenia postanowienia DIAS z [...] grudnia 2019 r. oraz zasądzenia na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W skardze zarzucono naruszenie:

1. - art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm.) - zwana dalej O.p., poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu, podczas gdy decyzja organu pierwszej instancji nie weszła do obrotu prawnego, a więc zaczął biec termin do wniesienia odwołania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2. - art. 150 § 3 O.p. poprzez przyjęcie, że decyzja została skutecznie doręczona w trybie ww. przepisu, podczas gdy fakt doręczenia w/w decyzji nie został przedstawiony pełnomocnikowi ani Stronie;
3. - art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 217 § 2 O.p., poprzez wybiórczą i arbitralną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nieuwzględnienie istotnych okoliczności faktycznych sprawy, zaniechanie ze strony organu podjęcia działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w konsekwencji błędne i oczywiście niesprawiedliwe ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydanego rozstrzygnięcia.

Skarżąca wskazuje, że decyzja została doręczona na adres kancelarii prawnej, a odbioru korespondencji dokonał pracownik sekretariatu upoważniony do odbioru przesyłek pocztowych. Skarżąca wyjaśnia, że pracownik sekretariatu nie przekazał korespondencji adwokatowi A.O. oraz nie zakreślił w systemie elektronicznym terminu do wniesienia ewentualnego odwołania.

Skarżąca wskazuje, że potwierdzenie odbioru nie zostało podpisane ani przez pełnomocnika ani przez Skarżącą.

1. 2.2. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

3. W wyniku kontroli sądu administracyjnego decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a. lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

1. 4. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest, czy decyzję kierowaną do Spółki skutecznie doręczono pod adresem działalności jej pełnomocnika (adwokata).
2. 5. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Doręczenie nastąpiło w miejscu prowadzenia działalności przez pełnomocnika na ręce osoby upoważnionej do odbioru korespondencji. Doręczenie było prawidłowe i skuteczne.
3. 6. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić podstawy prawne wyroku. W orzecznictwie nie budzi żadnych wątpliwości, że o ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania decyduje to, czy według stanu na moment jego podjęcia spełniły się przesłanki przewidziane w art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Przepis ten stanowi, że "Organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania". Treść ta została sformułowana w sposób kategoryczny i bezwarunkowy. Uchybienie terminowi nie podlega żadnym ocenom ani stopniowaniu skali tego naruszenia. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Koniecznym jest zatem ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenie kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji i w rezultacie, czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego, jak już wspomniano, jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania (zażalenia), lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 590/12 i z 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1060/12 - wyroki sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej też CBOSA, pod adresem "orzeczenia.nsa.gov.pl).
4. 7. 1. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest skuteczność doręczenia decyzji. Nie jest sporne, że decyzja została adresowana do pełnomocnika Spółki (adwokata) Artura Oleś, na adres kancelarii doradców podatkowych. Odbioru przesyłki dokonał pracownik kancelarii sekretariatu kancelarii, upoważniony do odbioru przesyłek, co potwierdza treść skargi.

Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (akta administracyjne, karta nr 142) widnieje pieczątka kancelarii z podpisem (nazwisko nie jest w pełni czytelne, ale można je odczytać jako [...]) M. oraz datą [...] września 2019 r.

1. 7.2. Zgodnie z art. 145 § 2 O.p., z uwagi na ustanowienie pełnomocnika, pisma doręczano pełnomocnikowi. Skarżąca nie ma więc racji zarzucając, że decyzja nie została doręczona Spółce.

Pełnomocnik jest osobą fizyczną, a więc podlega reżimowi doręczenia ustanowionemu dla osób fizycznych. Zgodnie z art. 148 § 2 pkt 2 O.p. pisma mogą być doręczane osobie fizycznej w miejscu jej zatrudnienia lub prowadzenia działalności. Nie budzi wątpliwości, że decyzja została skierowana na właściwy adres kancelarii prawnej, a więc adres miejsca zatrudnienia lub prowadzenia działalności przez adwokata A.O.. W takim przypadku art. 148 § 2 pkt 2 O.p. stanowi, że doręczenie następuje adresatowi lub osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. Zwrócić należy uwagę, że przepis nie wymaga, aby doręczenie pisma w takim przypadku było kwitowane bezpośrednio przez adresata, adwokata A. O., wbrew temu co wywodzi Skarżąca. Skoro osoba kwitująca doręczenie była czynną w siedzibie kancelarii i dysponowała firmową pieczątką kancelarii prawnej, w której nazwie widnieje nazwisko adwokata A. O. to nie można mieć wątpliwości co do upoważnienia tej osoby do odbioru korespondencji.

8. Z powyższych względów należy stwierdzić, że organ prawidłowo przyjął, że decyzja została doręczona w sposób skuteczny w dniu [...] września 2019 r. i w tej dacie weszła do obrotu prawnego. Ustalenia faktyczne organu co do daty, miejsca doręczenia i treści potwierdzenia odbioru są prawidłowe, co czyni niezasadnymi zarzuty naruszenia art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 O.p.

Odwołanie nadano 7 listopada 2019 r., a więc z uchybieniem terminu, co zasadnie stwierdził organ na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Zarzut naruszenia tego przepisu w związku z art. 233 § 2 pkt 1 O.p. jest więc nietrafny.

Ustalenia faktyczne i argumenty prawne organ przedstawił w uzasadnieniu skarżonego postanowienia czyniąc zadość wymogom art. 217 § 2 O.p., a więc zarzut naruszenia tego przepisu jest chybiony.

Nietrafnym jest też zarzut naruszenia art. 150 § 3 O.p., który nie miał i nie mógł mieć zastosowania w tej sprawie. Trybu doręczenia wskazanego w art. 150 O.p. nie stosuje się w przypadku wskazanym w art. 148 § 2 pkt 2 O.p., co wprost wynika z treści art. 150 § 1 O.p. 9.

1. 1. Wobec przedstawionych ustaleń Sąd nie znalazł powodów do stwierdzenia, że zaskarżonym postanowieniem naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, a w szczególności naruszenia przepisów zarzuconych przez Skarżącą, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy.
2. 9. 2 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę w całości.
3. 10. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.