Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r., Minister Pracy i Polityki Społecznej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm. – powoływanej dalej jako "O.p.") oraz art. 49 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997 r. Nr 123, poz. 776 ze zm. – powoływanej dalej jako "u.r.z.s.z.o.n."), utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej – PFRON) z dnia [...] lipca 2007 r., którym zaliczono z urzędu wpłaty na poczet zaległości G. S.A. (przywoływanego jako "skarżący"), z tytułu wpłat na PFRON za okres od sierpnia 2001 r. do grudnia 2001 r. i styczeń 2003 r.
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r. (doręczonym skarżącemu 9 lipca 2007 r.), wydanym na podstawie art. 62 O.p. PFRON zaliczył z urzędu na poczet zaległości wpłaty z 26 lipca 2006 r. w kwotach 25.770,00 zł i 71.822,11 zł, ściągnięte na podstawie tytułów wykonawczych z [...] czerwca 2006 r. nr [...] i [...], obejmujących obowiązkowe wpłaty na rzecz PFRON za okres od 1 sierpnia 2001 do 31 stycznia 2003 r. Dalej w uzasadnieniu organ wskazał, iż kwoty te zostały zgodnie z art. 55 § 2 O.p. rozliczone proporcjonalnie na kwotę główna i odsetki.
Następnie, zażaleniem z dnia 16 lipca 2007 r. skarżący wniósł o uchylenie w/w postanowienia i nakazanie PFRON, aby zwrócił mu kwoty wyegzekwowane na podstawie w/w tytułów wykonawczych wraz z odsetkami. W uzasadnieniu podniósł, iż wpłata została zaliczona na poczet zobowiązania ustalonego w nieprawomocnej decyzji PFRON z dnia [...] lipca 2007 r., a kwoty ściągnięto na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w oparciu o nieprawomocną decyzję PFRON z dnia [...] maja 2006 r., która został następnie uchylona przez organ odwoławczy. Tym samym w ocenie skarżącej dokonane przez organ zaliczenie jest niezgodne z prawem, gdyż art. 62 O.p. odnosi się do dobrowolnie wpłaconych przez podatnika kwot. Przymusowa egzekucja należności może odbyć się jedynie w drodze egzekucji prowadzonej na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na poczet zobowiązania określonego w nowej decyzji nie można zatem zaliczyć kwot przymusowo ściągniętych na poczet innego zobowiązania, określonego w zupełnie innym orzeczeniu.
Zdaniem skarżącego, po uchyleniu decyzji z dnia [...] maja 2006 r., PFRON zobowiązany był do zwrotu skarżącemu wyegzekwowanych kwot, a po wydaniu nowej decyzji mógł jedynie wszcząć nową egzekucję w celu ściągnięcia określonego w niej zobowiązania.
Kolejno po rozpatrzeniu w/w zażalenia Minister Pracy i Polityki Społecznej postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy podniósł, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony został pogląd, iż decyzji administracyjnej przysługuje domniemanie legalności, a to oznacza, że do chwili jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności decyzja może być wykonywana przez stronę uprawnioną. Ponadto, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 1998 r. (I SA/Gd 1893/97) "wszczęcie i prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie nieostatecznej decyzji administracyjnej związane jest z ryzykiem jej późniejszego uchylenia. Organ egzekucyjny ma prawo wszcząć i prowadzić egzekucję na podstawie decyzji nieostatecznej (art. 224 ordynacji podatkowej), jednakże to on ponosi ryzyko następczej wadliwości tej decyzji, jeżeli podmiot zobowiązany nie ponosi winy w zakresie doprowadzenia do tych działań organu." Mając to na uwadze zdaniem organu wystawienie tytułów wykonawczych i prowadzenie na ich podstawie egzekucji należy uznać za dopuszczalne i uzasadnione, a tym samym organ odwoławczy nie może uwzględnić zarzutu strony o niezgodności z prawem dokonanego zaliczenia uzyskanych w toku egzekucji środków.
Ponadto organ podkreślił, iż zgodnie z przepisem art. 224 § 1 O.p. wniesienie odwołania od decyzji organu podatkowego nie wstrzymuje jej wykonania. Postanowienie w sprawie zaliczenia z urzędu wpłaty na poczet zaległości jest aktem formalnym, nie przesądzającym o istnieniu zaległości, lecz informującym o sposobie zaliczenia wpłaty. W ocenie organu odwoławczego zarówno postępowanie egzekucyjne jak i zaliczenie uzyskanych w jej wyniku środków zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i brak jest podstaw do tego by uznać zarzut strony o naruszeniu przepisu art. 62 O.p. bądź przepisu art. 49 ust. 3 u.r.z.s.z.o.n.
Na ww. postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej skarżący złożył skargę, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu powtórzył zarzuty i argumenty podnoszone dotychczas.
W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddane zostały rozstrzygnięcia organów w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości z tytułu wpłat na PFRON. Do tego rodzaju spraw na mocy art. 49 ust. 1 u.r.z.s.z.o.n. – stosuje się przepisy Ordynacji podatkowej, na co zasadnie wskazywał Minister Pracy i Polityki Społecznej. Oznacza to również obowiązek zastosowania przy wydawaniu postanowień wynikających z przepisów tejże ustawy zasad prowadzenia postępowania. Do zasad tych obowiązany był zastosować się również Minister Pracy i Polityki Społecznej.
Na wstępie zauważyć należy, iż poza sporem są okoliczności faktyczne sprawy, czego ani organ ani skarżący nie kwestionują. Tym samym sporne jest czy w świetle art. 62 O.p. organ zasadnie zaliczył na poczet zaległości z tytułu wpłat na PFRON, wpłaty dokonane na jego konto ściągnięte w drodze egzekucji administracyjnej w oparciu o uchyloną decyzję określającą wpłaty za te same okresy rozliczeniowe, co decyzja, która określała wpłaty na poczet których dokonano zaliczenia.
Zgodnie z art. 62 § 1 O.p., jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty. Natomiast w myśl § 4 w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie.
Zdaniem Sądu, z przepisu tego nie wynika, tak jak to podnosi skarżący, iż ma on zastosowanie tylko i wyłącznie do wpłat dobrowolnych dokonanych przez podatnika. W ocenie Sądu w sytuacji, gdy (racjonalny) ustawodawca nie precyzuje danego pojęcia należy je rozumieć szeroko, a zatem przepis ten odnosi się do wszelkiego rodzaju wpłat. Kolejno należy podkreślić, wykładnia celowościowa tego artykułu prowadzi do uznania, iż wprowadzając ten przepis ustawodawca dążył do sprawnego rozliczania kwot znajdujących się na kontach podatników, na co wskazuje również zapis art. 76 § 1 O.p., zgodnie z którym nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a, oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych.
Ponadto, w ocenie Sądu, przemawia za tym również fakt, iż postanowienie o zaliczeniu wpłaty na poczet zaległości podatkowej jest aktem formalnym, nieprzesądzającym o istnieniu zaległości podatkowej, lecz informującym o sposobie zaliczenia wpłaty stosownie do unormowania art. 62 § 1 i § 3 O.p. (wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2000 r., I SA/Lu 1772/98, Temida (CD), Sopot 2003).
Tym samym, w ocenie Sądu, zasadnie postąpiły organy dokonując zaliczenia przedmiotowej wpłaty na poczet zaległości z tytułu wpłat na PFRON.
Podkreślić należy, iż przedmiotowa wpłata dokonana w drodze przymusu egzekucyjnego dotyczyła uchylonej decyzji, w której następstwie wydano decyzję z [...] lipca 2007 r. (doręczenie 9 lipca 2007 r.), określającą skarżącemu wysokość wpłat na PFRON, tym samym w chwili wydania postanowienia o zaliczeniu istniała zaległość, na poczet której dokonano zaliczenia. Ponadto za słusznością zaliczenia przemawiają okoliczności, iż zarówno decyzja uchylona, jak i następna dotyczyły tego samego okresu rozliczeniowego.
W ocenie składu orzekającego, w świetle przedstawionych przepisów nie znajdują uzasadnienia przedstawiony w skardze zarzut, jakoby dokonane przez organ zaliczenie było niezgodne z prawem.
Ponadto, należy zauważyć, iż Sąd ocenia legalność zaskarżonego aktu na dzień jego wydania. Zatem późniejsze orzeczenia o uchyleniu decyzji wymiarowej, nie miały wpływu na ocenę postanowienia o zaliczeniu ściągniętych w drodze egzekucji wpłat na poczet podlegającej wykonaniu decyzji z dnia 2 lipca 2007 r. Wniesienie odwołania nie wstrzymywało jej wykonania, zgodnie z art. 224 O.p., a z kolei wniosek o jej wstrzymanie został zawarty dopiero w odwołaniu od tej decyzji.
Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż z uwagi na przedmiot niniejszego postępowania, a tym samy związanie sądu granicami sprawy, pominął podnoszone przez skarżącego zarzuty dotyczące w istocie postępowania egzekucyjnego.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.