Uzasadnienie
Pełnomocnik W. Z. (dalej jako strona bądź skarżący), wnioskiem zawartym w skardze do Sądu zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ "wnioskodawca nie uzyskuje żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu rodziny, uiszczenie opłaty od skargi jest ogromnym wydatkiem".
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z 18.02.2015 r o przekazanie informacji o jego sytuacji życiowej (wezwanie i zakres w aktach sprawy) skarżący przesłał pismo z 9.03.2015 r. Wskazał w nim, że: - po utracie zatrudnienia przez stronę jego żona rozwiodą się ze stroną i wyprowadziła; - samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe; - nie prowadzi działalności gospodarczej; - nie posiada rachunku bankowego; - jest prezesem spółki z o.o., która z uwagi na przedłużające się prace legislacyjne, nie prowadzi działalności; - w 2010 r został odwołany z funkcji prezesa sp z o.o., którą jego następcy doprowadzili do ruiny; - utrzymuje się dzięki pomocy znajomych i rodziny; - uzyskuje z Z. kwotę ok 80 zł miesięcznie; - w ramach pomocy uzyskał od syna i znajomych w ciągu ostatnich sześciu miesięcy kwotę ok 5,5 tys zł; - miesięczne zobowiązania strony (z tytułu czynszu, energii elektrycznej, gazu) to kwota 1000 zł; - zobowiązania kredytowe, które strona przestała regulować to 265 tys. zł ([...]); 18 tys. zł ([...]) oraz zobowiązania byłej firmy, które obciążają stronę ([...] kredyt firmowy; zobowiązania wobec US dotyczące podatku VAT firmy V. sp z o.o.); - posiada nieruchomość rolna i dom letniskowy zajęte przez [...]. Do pisma przewodniego skarżący załączył wydruk z fotografii stanu rachunku [...] [...], PIT-37 za 2013 r, formularz PPF, oświadczenie.
Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym, stosownie do art. 245 § 3 P.p.s.a. obejmuje, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. Następuje wtedy, kiedy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie lub rodziny.
W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, tj o prawo pomocy w zakresie częściowym. Wymagalne koszty sądowe to kwota wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Powstały każdorazowo obowiązek zapłaty zależności należy rozważać z uwzględnieniem aktualnej (z daty zapłaty należności) sytuacji finansowej strony, która to sytuacja może zmieniać się.
Referendarz sądowy nie kwestionuje woli deklaracji prawdy przez skarżącego, zwraca jednak uwagę na niespójność jego oświadczeń i na to, ze "zapomniał" zadeklarować całość dochodów. Przykładowo w formularzu PPF i w załączonym oświadczeniu wskazał, że utrzymuje się, oprócz wypłat z Z. w kwocie ok 80 zł miesięcznie z tytułu [...], "dzięki pomocy rodziny i znajomych", a kwotę pomocy oznaczył na 5,5 tys. zł (z czego 2 tys. zostało przeznaczone na "artykuły oświetleniowe") w ciągu ostatnich sześciu miesięcy (pismo z 9 marca 2015 r). Z zestawienia tych danych oraz wartości, chociażby, zadeklarowanych przez stronę kosztów czynszu, energii elektrycznej oraz gazu wynoszących miesięcznie 1000 zł (pomijając już zobowiązania kredytowe, których skarżący, jak wskazał, nie reguluje) wynika, że strona nie podała wszystkich źródeł utrzymania, którymi dysponuje. Nie jest bowiem możliwe pokrycie wspomnianych kosztów za sześć miesięcy w wysokości 6 tys. zł z dochodów strony posiadanych na utrzymanie w wysokości 3,5 tys. zł – i to nawet przy założeniu, że strona nie finansuje takich wydatków jak środki czystości, wyżywienie czy koszty działania pełnomocnika.
Referendarz sądowy, z uwagi na skalę niekompletności danych dotyczących sytuacji finansowej strony, nie wywodzi negatywnych skutków z niepełnego przekazania informacji, o które strona była wzywana, jak np. kalkulacji kosztów życia (pkt 4 i 6 wezwania).
Oceniając wniosek strony referendarz sądowy jest zobowiązany wykazywać należyty szacunek dla dorobku Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którego wynika, że "nie jest zobowiązany do prowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej skarżącego w sytuacji, gdy dane umożliwiające ocenę tego stanu nie są pełne, mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy" (postanowienie z 18.11.2014 r, I GZ 512/14, CBOSA).
Poczyniona ocena zdolności finansowej strony jest niezależna od możliwości skorzystania przez skarżącego z instrumentu powinności alimentacyjnych spoczywających względem skarżącego na jego synu, co nie jest w sprawie powodem odmowy uwzględnienia wniosku.
Dlatego też referendarz sądowy uznał, że nie został spełniony warunek przyznania stronie prawa pomocy w zakresie częściowym i - na podstawie art. 243 § 1 u.p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 u.p.p.s.a. - postanowił jak w sentencji.