Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 621/05

Uzasadnienie

1. 1. W skardze kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2007 r. o odrzuceniu skargi, pełnomocnik Skarżącego wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
2. 2. Zarządzeniem z dnia 5 kwietnia 2007 r. wniosek ten został pozostawiony bez rozpoznania ze względu na niezłożenie wniosku na urzędowym formularzu
3. 3. W wyniku rozpoznania sprzeciwu WSA w Warszawie, postanowieniem z 2 lipca 2007 r., odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu stwierdził, że skarżący nie przedstawił swojej sytuacji majątkowej w sposób umożliwiający mu przyznanie prawa pomocy, pomimo skierowanych do niego wezwań o należyte wyjaśnienie sytuacji majątkowej
4. 4. Skargę kasacyjną z 9 sierpnia 2007 r. wniesioną od tego postanowienia Sąd zakwalifikował jako zażalenie, które odrzucił – postanowieniem z 11 września 2007 r. - ze względu na uchybienie terminu.
5. 5. Postanowieniem z 11 września 2007 r. Sąd rozpoznał zarazem powtórny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, który wpłynął 27 sierpnia 2007 r. i odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy ze względu na niewyjaśnienie sytuacji majątkowej.
6. 6. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z 27 lutego 2008 r. sygn. I FZ 535/07, oddalił zażalenie z 2 października 2007 r. na postanowienie WSA w Warszawie o odrzuceniu skargi kasacyjnej.
7. 7. Pismem złożonym na urzędowym formularzu PPF skarżący zwrócił się o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu skarżący podał, że: nie stać go na uiszczenie opłaty wpisu, jest bezrobotnym bez prawa do zasiłku, nie ma ani oszczędności, ani dóbr majątkowych.

Po zbadaniu sprawy referendarz sądowy stwierdził, co następuje

1. 1. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje wnioskowane przez stronę zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r. sygn. II OZ 209/05). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego.
2. 2. Zdaniem referendarza sądowego skarżący miał świadomość tego, że skuteczne ubieganie się o prawo pomocy jest uzależnione od wykazania przez skarżącego – w sposób spójny – swojej sytuacji majątkowej, ponieważ to była przyczyna oddalenia - kilkoma już - prawomocnymi postanowieniami jego wniosku o prawo pomocy (postanowienia z 2 lipca 2007 r., czy z 11 września 2007 r.). Na fakt znajomości wymagań w tym zakresie wskazuje też korzystanie, przez cały czas postępowania, z usług profesjonalnego pełnomocnika, a nadto wielokrotne pouczanie skarżącego o konieczności składania precyzyjnych wyjaśnień.
3. 3. Referendarz sądowy badający sprawę nie doszukał się w lakonicznej treści formularza PPF okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Z tego też powodu zmieniony zakres wniosku – "częściowe zwolnienie od kosztów sądowych" – nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia, tym bardziej, że w obu wypadkach oceny należało dokonać z uwzględnieniem przesłanki zawartej w art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. W sytuacji, kiedy przedstawiony przez stronę stan faktyczny został uznany przez Sąd, w prawomocnym postanowieniu, za niewystarczający do zwolnienia strony od kosztów sądowych, ten stan faktyczny nie może być podstawą częściowego zwolnienia strony od kosztów sądowych, także z tego względu, że ocena sytuacji majątkowej odbywa się na podstawie tożsamej przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.
4. 4. Mając powyższe na uwadze należało, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 170 u.p.p.s.a., orzec, jak w sentencji.