Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lutego 2005 r. [...] Spółdzielnia "[...]" w M. D. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie, w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej powoływanej jako u.p.p.s.a., grzywny Ministrowi Polityki Społecznej. W uzasadnieniu Spółdzielnia podała, że złożyła skargę na decyzję Ministra Polityki Społecznej wydaną w sprawie o sygnaturze [...]. Mimo upływu pięciu miesięcy organ - wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 54 § 2 u.p.p.s.a. - nie przekazał Sądowi skargi wraz z aktami i odpowiedzią na nią oraz nie poinformował skarżącej o podjęciu jakiejkolwiek czynności procesowej w sprawie. Wnioskodawca wskazał ponadto, że w dniu [...] października 2004 r. złożył również skargę na bezczynność Ministra Polityki Społecznej, na którą także nie otrzymał żadnej odpowiedzi. W jego ocenie przedstawione okoliczności świadczą, że organ nie wypełnił obowiązków wynikających z art. 54 § 2 u.p.p.s.a.
Na dowód swoich twierdzeń Spółdzielnia załączyła do wniosku kserokopie obu skarg oraz dowód nadania skargi na decyzję Ministra Polityki Społecznej.
W odpowiedzi na wniosek Minister Polityki Społecznej poinformował Sąd, że do dnia udzielenia odpowiedzi ([...] kwietnia 2005 r.) skarga na decyzję nie wpłynęła do niego.
Sąd wezwał, pismami z dnia [...] maja, [...] czerwca i [...] czerwca 2005 r., wnioskodawcę do ustalenia daty doręczenia Ministrowi Polityki Społecznej przesyłki poleconej nr [...], którą nadano skargę na decyzję tego organu. W odpowiedzi Spółdzielnia nadesłała Sądowi pismo z dnia [...] lipca 2005 r. otrzymane z Rejonowego Urzędu Poczty W. Sekcja Reklamacji, w którym Urząd ten poinformował, że przesyłka polecona nr [...], nadana w dniu [...] września 2004 r. w Urzędzie Pocztowym [...] na na adres Ministerstwo Polityki Społecznej, Biuro Pełnomocnika Rządu d/s Niepełnosprawnych, ul. G., [...][...] została wydana adresatowi w dniu [...] września 2004 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 55 § 1 zdanie pierwsze u.p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 u.p.p.s.a. sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 u.p.p.s.a. Przepis ten zawiera regulację zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 u.p.p.s.a. Unormowanie to pozostaje niewątpliwie w związku z powrotem do pośredniego trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego i ma zapobiec przetrzymywaniu skarg przez organy administracji publicznej (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, Wydawnictwo Zakamycze 2005, str. 150). W uzupełnieniu trzeba wskazać, że ustawodawca pozostawił sądowi swobodę zastosowania tego środka ("sąd może") oraz umożliwił orzekanie na posiedzeniu niejawnym (art. 55 § 1 zdanie drugie u.p.p.s.a.).
Zastosowanie wspomnianego wyżej przepisu wymaga stwierdzenia, iż doszło do naruszenia art. 54 § 2 u.p.p.s.a., czyli organ administracji publicznej nie przekazał sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. W przedmiotowej sprawie Sąd ustalił powyższą okoliczność na podstawie repertoriów oraz elektronicznej bazy spraw orzekanych. Nadto w aktach sprawy znajduje się pismo organu stanowiące odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny, w którym organ wywodzi, że skargi nie otrzymał.
W związku z powyższym konieczne było wyjaśnienie, czy skarga Spółdzielni dotarła do organu. W świetle art. 55 § 1 w związku z art. 54 § 2 u.p.p.s.a. nie ma podstaw do ukarania grzywną organu administracji publicznej, w przypadku gdy organ ten nie otrzymał skierowanej do niego skargi, nawet jeśli skarga ta została wniesiona za pośrednictwem poczty. W związku z tym wnioskodawca został zobowiązany do ustalenia faktu doręczenia przesyłki zawierającej skargę właściwemu organowi. W odpowiedzi przedstawił dokument, który pozwala przyjąć, iż skarga dotarła do organu. W szczególności została doręczona na właściwy adres (ten sam, który organ podał na kopercie zawierającej odpowiedź na wniosek i który widnieje na dowodzie nadania skargi oraz piśmie [...] Urzędu Poczty W., a także na stronie internetowej Ministerstwa Polityki Społecznej - www.mps.gov.pl).
W tym stanie rzeczy wyjaśnienia Ministra Polityki Społecznej nie mogły zostać zaakceptowane. Sąd nie ustalił co się stało z wniesioną skargą, jednakże z treści art. 55 § 1 u.p.p.s.a. wynika, że nie ma to żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Nie wpływa także na wysokość wymierzonej grzywny. W tym kontekście należy zwrócić uwagę, iż organ administracji publicznej ponosi pełną odpowiedzialność przewidzianą w art. 55 § 1 u.p.p.s.a. za działania i zaniechania pracowników urzędu go obsługującego.
W odniesieniu do wysokości wymierzanej grzywny art. 154 § 6 u.p.p.s.a. ustawodawca daje sądowi znaczną swobodę w jej kształtowaniu. W piśmiennictwie wskazuje się na stopień winy organu oraz jego zachowanie po wniesieniu skargi/wniosku (B. Dauter,..., dz. cyt., str. 353), jednakże takich przesłanek nie sposób wywieść z literalnego brzmienia tego przepisu. Niemniej każde orzeczenie w przedmiocie wymierzenia grzywny musi zawierać uzasadnienie co do jej wysokości, aby nie zostało uznane za arbitralne i dowolne. Taki nakaz wypływa z istoty wymiaru sprawiedliwości.
W przedmiotowej sprawie Sąd po rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych doszedł do przekonania, że zasadne będzie skorzystanie środka dyscyplinującego uregulowanego w art. 55 § 1 u.p.p.s.a. poprzez wymierzenie Ministrowi Polityki Społecznej grzywny w wysokości [...] zł. Wysokość grzywny ustalono biorąc pod uwagę okres czasu, jaki upłynął od wniesienia skargi do rozpoznania wniosku Spółdzielni, wartość przedmiotu zaskarżenia podaną przez wnioskodawcę w odpisie skargi przedstawionym Sądowi, aspekt prewencyjny i aspekt wychowawczy zastosowanego środka.
Z tych względów Sąd, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 54 § 2 i art. 154 § 6 u.p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono w oparciu o art. 220 i art. 205 § 1 w związku z art. 64 § 3 i art. 210 § 2 u.p.p.s.a.