Uzasadnienie
Skarżący R. W. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. Wskazał, iż jest osobą bezrobotną, w trakcie [...], praktyki odbywa na zasadzie wolontariatu, zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu rodziców. We wspólnym gospodarstwie domowym jest jeszcze siostra i siostrzeniec. Jedyną pracującą osobą jest ojciec, który z umowy o pracę osiąga 2.500 zł dochodu. Do majątku Skarżący zaliczył udział w zabudowanej nieruchomości. Przedstawił wyliczenie kosztów [...], wskazując, iż koszt szkolenia wynosi 5.200 zł rocznie, składka 50 zł/m-c, dojazdy na zajęcia 100 zł. Miesięcznie jest to kwota "minimum 1.000 zł".
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący wyjaśnił, że nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia. W latach 2015-2017 nie uzyskał żadnego przychodu. Podał źródła finansowania wydatków związanych z aplikacją, wśród których wymienił przychody z tytułu zatrudnienia do 2011 r. (oszczędności), odszkodowanie z tytułu likwidacji szkody komunikacyjnej, pomoc rodziców. Powtórzył, że mieszka z rodzicami i nie ponosi kosztów z tym związanych. Oświadczył, że nie posiada oszczędności na rachunku bankowym. Skarżący przedłożył zeznania podatkowe.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od wynikającej z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Instytucja ta ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed Sądem osobom, które nie osiągają żadnych dochodów, lub też osobom o bardzo niskich dochodach, które z uwagi na swą trudną sytuację materialną nie są w stanie ponosić kosztów związanych z postępowaniem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2015 r., I FZ 488/14).
Z tego też względu osoby znajdujące się w takiej sytuacji mają prawo ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 2 P.p.s.a.) lub w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie), gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej postanowieniu poprzez "wykazanie" należy rozumieć swoiste przekonanie Sądu co do zasadności przyznania prawa pomocy, objawiające się w szczególności przedstawieniem np. dokumentów, oświadczeń pozwalających Sądowi na pełny wgląd w sytuację majątkową osoby wnioskującej, która następnie poddana zostaje weryfikacji, celem zbadania, czy występują przesłanki konieczne do przyznania tego prawa.
Skoro skorzystanie z prawa pomocy wiąże się - jak to już podkreślono wyżej - z wystąpieniem szczególnych okoliczności, to w ocenie referendarza sądowego dokonanie rzetelnej oceny ich wystąpienia w niniejszej sprawie nie jest możliwe. Przede wszystkim wątpliwości referendarza sądowego budzi fakt nieujawnienia stanu oszczędności, z których Skarżący ma finansować wydatki związane z aplikacją, których wysokość określił na "minimum 1.000 zł" miesięcznie.
W efekcie nie wiadomo jakiego rzędu te oszczędności są i czy jest on z nich w stanie pokryć należny w niniejszej sprawie wpis od skargi w kwocie 100 zł. Tym bardziej, że – jak sam przyznał – Skarżący nie ponosi kosztów związanych z zamieszkiwaniem, gdyż koszty te obciążają rodziców.
Skarżący nie nadesłał także wyciągów bankowych. Wykonanie wezwania w tym zakresie ograniczył jedynie do złożenia oświadczenia, iż "nie posiada oszczędności na rachunku bankowym". Tymczasem wyciągi takie są niezbędne dla oceny możliwości płatniczych strony poprzez zobrazowanie jakiego rzędu wpływy pieniężne osiąga i w jakich wysokościach następuje ich dystrybucja. Inaczej mówiąc wyciąg bankowy daje rzeczywisty obraz operacji dokonywanych na rachunku (wpływy i obciążenia), a więc przedstawia rzeczywistą płynność finansową jego właściciela.
Z tych wszystkich względów uznać należało, że Skarżący nie wykazał, iż jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. W tej sytuacji na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.