Uzasadnienie
Skarżąca T. sp. z o.o. wraz ze skargą kasacyjną złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, iż już w 2011 r. zaprzestała rzeczywistej sprzedaży. Wyprzedała wówczas większość posiadanych w magazynach materiałów. Brak sprzedaży spowodowany był trudnościami finansowymi i zaprzestaniem produkcji przez spółkę matkę w Turcji. Skarżąca wyjaśniła, że na rachunku bankowym miała zabezpieczone środki finansowe na wydatki do czasu wznowienia produkcji. Z chwilą wszczęcia postępowania przez urząd skarbowy rachunek ten zajęto. Skarżąca podała stan trzech rachunków bankowych. Zaznaczyła, że nie posiada żadnego majątku, zaś kapitał zakładowy wynosi [...] zł.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca przesłała wypełniony formularz PPPr. Oświadczyła, że od 2012 r. nie prowadzi faktycznej działalności, w związku z tym nie uzyskuje żadnych przychodów, ani też nie ponosi kosztów. Nie składa deklaracji VAT, gdyż została wyrejestrowana jako podatnik tego podatku. Nie posiada udziałów w innych podmiotach. Nie posiada należności i zobowiązań, zaś jedynym nieuregulowanym zobowiązaniem jest zaległość podatkowa. Skarżąca wyjaśniła, że akt założycielski nie przewiduje możliwości dokonywania dopłat przez wspólników. Dodała, że zapłata wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika nastąpi po prawomocnym zakończeniu niniejszego postępowania. Przedłożyła zeznanie podatkowe, oświadczenia prezesa zarządu, wyciągi bankowe, protokół notarialny.
Postanowieniem z 30 maja 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zdaniem referendarza skoro Skarżąca pozostaje w obrocie gospodarczym, to fakt braku aktywności celem uzyskiwania przychodów, jest powodowany jej postawą. Zatem brak środków na koszty sądowe nie jest spowodowany czynnikami zewnętrznymi. Referendarz nadmienił, że Skarżąca mimo deklarowanego braku przychodów od 2012 r. sfinansowała wpis sądowy w niniejszej sprawie, jak też opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia wyroku. A ponadto, zgodnie z deklaracją, po zakończeniu niniejszego postępowania zamierza uiścić koszty związane z zastępowaniem jej przed sądem przez profesjonalnego pełnomocnika. Referendarz nadmienił, że Skarżąca mimo wezwania nie nadesłała aktualnego bilansu oraz rachunku zysków i strat.
Skarżąca w ustawowym terminie złożyła sprzeciw. Postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 246 1 pkt 1 w związku z art. 243 1 P.p.s.a. polegające na orzeczeniu o odmowie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, w sytuacji gdy wniosek zawierał żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat sądowych w całości, przy jednoczesnym spełnieniu przesłanek ustawowych przez Skarżącą. Skarżąca wniosła o zmianę postanowienia starszego referendarza sądowego i przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Skarżąca podkreśliła, że nie ma środków finansowych na poniesienia kosztów sądowych i przyznanie prawa pomocy pozwoli jej na faktyczną realizację prawa do sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270, powoływanej dalej jako "P.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.).
Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych w całości jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Obowiązek stron do ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy również podmiotów prowadzących działalność gospodarczą.
W ocenie Sądu, referendarz sądowy słusznie zauważył, iż Skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Trafnie referendarz sądowy wskazał, że brak aktywności w pozyskiwaniu przychodów od 2012 r., nie są okolicznościami uzasadniającymi przyznanie prawa pomocy.
Słusznie też referendarz podkreślił, że Skarżąca deklaruje, iż nie ma żadnych środków finansowych, a pokrywa wpis sądowy w kwocie 2000 zł, jak też opłatę kancelaryjną za sporządzenie uzasadnienia. Ponadto Skarżąca deklaruje, że pokryje koszty profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Rację ma referendarz sądowy wskazując, że skoro Skarżąca miała pełną możliwość przygotować się finansowo na poniesienie powyższych wydatków oraz będzie ona w stanie wygospodarować środki na opłacenie pełnomocnika, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że zdolność tę utraciła w przypadku opłacenia wniesionej skargi kasacyjnej.
Ponadto podkreślić należy, że Skarżąca, mimo wezwania referendarza sądowego nie nadesłała aktualnego bilansu oraz rachunku zysków i strat. Zaś obowiązek ich sporządzenia wynika z przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. Nr 76, poz. 694 ze zm.). Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 26 maja 2015 r. (II FZ 323/15) na konieczność wywiązania się ze wskazanych obowiązków nie ma żadnego wpływu to, czy spółka osiągnęła w danym okresie sprawozdawczym jakiekolwiek dochody.
Zatem, z uwagi na całokształt powyżej wskazanych okoliczności Sąd uznał, że referendarz sądowy trafnie ocenił, że przesłanka z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. nie została spełniona.
W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 30 maja 2016 r., i orzekł, jak w sentencji.