Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 23 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 65/22

Uzasadnienie

Prezydent W. wystawił upomnienie z [...] października 2021 r. Nr [...] r. w związku z nieuregulowaniem, m.in. przez skarżącą G.C., zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za wskazane okresy. Upomnienie doręczono stronie 10 listopada 2021 r.

Skarżąca, pismem z 17 listopada 2021 r., zatytułowanym "Odwołanie", wniosła o wyliczenie i rozłożenie sumy podatku na wszystkich współwłaścicieli.

Prezydent, pismem z 30 listopada 2021 r., poinformował skarżącą o trybie zaspokajania zobowiązań solidarnych.

Pismem z 6 grudnia 2021 r., zatytułowanym "Odwołanie", skierowanym do wojewódzkiego sadu administracyjnego za pośrednictwem prezydenta miasta, skarżąca ponowiła żądanie zawarte w jej piśmie z 17 listopada 2021 r., poinformowała o zapłacie (wraz z synem) podatku za 2018 r. i zadeklarowała, że nie będzie opłacała podatku za inne osoby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Skarga podlegała odrzuceniu.

Sąd wyjaśnia, że na mocy art. 3 § 2 pkt 1 – 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej – P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne oraz inne akty i czynności wymienione w tym przepisie. W szczególności, skarga przysługuje na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Zaskarżone upomnienie Prezydenta W. z [...] października 2021 r. nie mieści się w żadnej z powyższych kategorii. Z tego powodu upomnienie to nie podlega kognicji sądu administracyjnego.

Katalog aktów i czynności sądów administracyjnych z art. 3 p.p.s.a. został zakreślony enumeratywnie. Ustawodawca, redagując treść przepisu w ten sposób (brak zwrotu "w szczególności", "przykładowo") zastosował zamknięty katalog aktów i czynności, którego nie można zatem dowolnie rozszerzać. Podkreślenia wymaga, że celem upomnienia – doręczanego, co do zasady, przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego - jest skłonienie zobowiązanego do dobrowolnego wykonania obowiązku. Dzięki temu nie ma konieczności późniejszego wszczynania egzekucji (za: R. Hauser, Z. Leoński, Postępowanie egzekucyjne w administracji, Komentarz, 2 wydanie, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2004, str. 64). Skoro wydanie upomnienia poprzedza wszczęcie egzekucji, to znaczy, że nie zawiera się w tym postępowaniu i nie należy do niego.

Biorąc pod uwagę powyższe - sąd nie jest właściwy do rozpatrzenia skargi na upomnienie z trzech powodów: upomnienie nie jest postanowieniem, nie jest ono wydane w postępowaniu egzekucyjnym, a jedynie przed jego wszczęciem, a do tego ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie stanowi, że przysługuje na nie zażalenie. Skoro upomnienie ma na celu jedynie przypomnienie o obowiązku, wobec uwag poczynionych powyżej, oczywiste jest, że nie stwierdza ono, nie potwierdza lub nie odmawia stwierdzenia lub potwierdzenia określonych uprawnień lub obowiązków i tym samym nie podlega kontroli sądów administracyjnych.

Z przytoczonych powyżej argumentów wynika, że skarga na upomnienie nie należy do właściwości sądów administracyjnych, również ani na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., ani na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skoro obowiązek poniesienia wskazanych w upomnieniu opłat nie wymaga konkretyzacji indywidualnym aktem administracyjnym lub czynnością w myśl art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., to sąd jest zobowiązany stwierdzić, że nie podlega ono zaskarżeniu do sądu administracyjnego i jest zobowiązany odrzucić skargę, stosując art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (zob. również postanowienia NSA z 19 stycznia 2016 r. sygn. akt II GSK 3531/15; z 6 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 1404/16; z 18 stycznia 2017 r., sygn. akt II GSK 5570/16, dostępne w CBOSA).

W tym stanie rzeczy sąd odrzucił skargę jako nienależącą do właściwości sądów administracyjnych - na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.