Uzasadnienie
M. S.A. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka"), działając przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniosła 19 stycznia 2012 r., bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. (dalej: "DIS") z [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji w zakresie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przesłał DIS ww. skargę, przy piśmie z 24 stycznia 2012 r., nadanym tego samego dnia w urzędzie pocztowym, informując jednocześnie o tym fakcie Spółkę.
Pełnomocnik Spółki pismem z 2 lutego 2012r. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie DIS z [...] grudnia 2011 r., składając jednocześnie skargę z 19 stycznia 2012 r. na ww. postanowienie DIS z [...] grudnia 2011 r.
W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że przyczyną uchybienia terminowi do wniesienia skargi było przesłanie skargi w wymaganym terminie, jednakże do niewłaściwego organu. Błąd ten nie wynikał z celowego działania, ale był wynikiem omyłki pisarskiej przy adresowaniu koperty przez pracownicę sekretariatu kancelarii pełnomocnika Spółki. Brak jest zatem winy w zakresie uchybienia terminowi do złożenia skargi do sądu administracyjnego.
Pełnomocnik Spółki wskazał ponadto, że zgodnie z treścią art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "P.p.s.a.") wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć w terminie 7 dnia od dnia ustania przyczyny uchybienia. W sprawie termin ten należy liczyć od 27 stycznia 2012 r. (data doręczenia pisma informującego o nieprawidłowym zaadresowaniu), zatem termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został dochowany.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Sąd, zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, na jej wniosek, postanowi przywrócenie terminu.
Brak winy po stronie dokonującego, czy zamierzającego dokonać określoną czynność procesową stanowi zatem konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu.
Zgodnie z poglądami doktryny "kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa" (B. Adamiak. J. Borkowski. R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2003, UNIMEX Oficyna Wydawnicza, wyd. 1). O braku winy można mówić tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się m.in. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Kryterium braku winy należy zatem wiązać z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Niewielkie nawet niedbalstwo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania o przywrócenie uchybionego terminu.
Z powyższego wynika, że Sąd może uwzględnić wniosek strony o przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej jedynie wtedy, gdy ustalone zostanie, że uchybienie to nastąpiło bez winy strony. W razie natomiast ustalenia przez sąd, że okoliczności uchybienia świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy - w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, Sąd nie może przywrócić uchybionego terminu.
Podkreślić należy także, iż na profesjonalnym pełnomocniku jakim jest radca prawny, ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Dodatkowo, pełnomocnik profesjonalny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (por. postanowienia NSA z: 11 marca 2009r. sygn. akt I OZ 198/09, 3 marca 2009 r. sygn. akt I OZ 155/09, 9 maja 2006 r. sygn. akt II OZ 468/06).
W konsekwencji w sprawach, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika, bez względu na to, czy przy dokonywaniu danej czynności pełnomocnik posłużył się osobami trzecimi, takimi jak pracownik pełnomocnika, które walorów profesjonalizmu nie spełniają.
Sąd, przekładając ww. uwagi na realia sprawy, uznał, że pełnomocnik Spółki składając wniosek o przywrócenie terminu 2 lutego 2012 r. (data nadania na poczcie) dochował terminu określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Spełnił także warunek równoczesnego dokonania czynności, której termin został uchybiony (złożył skargę).
Sąd stwierdził jednakże, iż profesjonalny pełnomocnik Spółki nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Przyczyną, z powodu której nie dochował on terminu do wniesienia skargi była omyłka pisarska pracownicy sekretariatu kancelarii pełnomocnika Spółki przy adresowaniu koperty.
Wyjaśnić trzeba zatem, że powierzenie wysłania przesyłki konkretnemu pracownikowi powoduje, że niewywiązanie się przez niego z tego obowiązku w sposób prawidłowy, bez wyraźnych przeszkód obiektywnych, obciąża również osobę zlecającą czynność temu właśnie pracownikowi, ujmując zaś zagadnienie szerzej - skutki zaniedbania pracownika obciążają również pracodawcę – pełnomocnika Spółki (por. postanowienie WSA w Szczecinie z 24 stycznia 2006 r. sygn. akt I SA/Sz 431/05, niepubl.). Sąd rozpoznający wniosek o przywrócenie terminu w pełni aprobuje pogląd wyrażony w ww. postanowieniu.
W ocenie Sądu wskazany przez pełnomocnika powód uchybienia terminowi do wniesienia skargi z całą pewnością nie uzasadnia przyjęcia, że miał miejsce brak winy w uchybieniu terminowi, lecz wręcz przeciwnie - świadczy o co najmniej lekkim niedbalstwie pełnomocnika Spółki. Kancelaria zajmująca się świadczeniem usług prawniczych powinna tak zorganizować pracę przy wysyłaniu korespondencji i nadzór nad nią, aby była ona kierowana właściwie. Profesjonalny pełnomocnik nie może oczekiwać, że brak staranności i nadzoru na korespondencją będzie rekompensowany przez Sąd przez przywrócenie terminu do dokonania zaniedbanych czynności.
Zaniedbania pełnomocnika obciążają jego mocodawcę – skarżącą Spółkę.
W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. art. 86 § 1 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji.