Uzasadnienie
1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, wnioskowane przez stronę, obejmuje wnioskowane przez stronę zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmuje wnioskowane zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r sygn. II OZ 209/05). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego.
2) Na urzędowym formularzu PPF, który wpłynął do Sądu 20 lutego 2008 r., skarżąca zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazała ponadto, że pomimo posiadania wysokich zarobków, na skutek działania jej męża borykała się i boryka z problemami finansowymi. Skarżąca spłaciła część i spłaca kolejne kredyty zaciągnięte na prowadzenie działalności gospodarczej przez jej męża. Zaznaczyła, że fakt niespłacania kredytów był przed nią ukrywany, a – w tej chwili były już mąż - nie interesuje się problemem spłaty zobowiązań, podobnie, jak nie utrzymuje kontaktów z rodzina i dziećmi. Skarżąca wskazała, że przez 1,5 roku miesięczne raty przewyższały jej dochody. Wskazała, że odeszła z pracy, by uzyskać odprawę, bo bank nie chciał już negocjować. Teraz pracuje na umowę zlecenie – do końca lutego 2008 r.. Strona ma jeszcze zobowiązania wobec banku i jest zobowiązana do rozliczenia się z US. M. N. posiada mieszkanie w P. (62 m.kw.) oraz – współwłasność - mieszkanie w Z. (pow. 48 m.kw.). Z tytułu pracy na umowę zleceni uzyskuje miesięcznie ok. 300 tys zł. Wniosła o zainteresowanie się faktycznym dłużnikiem, tym bardziej, że US w P. zobowiązał się do tego. Do formularza PPF skarżąca dołączyła wykaz dochodów za 2007 r., zeznanie podatkowe za 2006 r., wyciąg z rachunku bankowego, zaświadczenie z banku, dowody wpłat.
Nadto w piśmie z 25 stycznia 2008 r., zatytułowanym "zażalenie" poinformowała, że spory sądowe toczą nie z własnej woli, lecz wyłącznie z powodu "urojeń byłego męża, któremu wydawało się, że podatków nie musi płacić."
- 3) Warunkiem przyznania prawa pomocy jest pisemne uzasadnienie przez stronę jego zasadności. Uzasadnienie to zbiór argumentów, motywów, dowodów itp. uzasadniających czyjeś działanie. W tej sprawie oznacza to, że strona powinna uprawdopodobnić niemożność uiszczenia przez nią kosztów sądowych. Skarżąca w uzasadnieniu wniosku skoncentrowała się na przedstawieniu trudności, które miała ze spłatą zobowiązań, wysokością rat, ujawniła swój stosunek do byłego męża i wniosła o "zainteresowanie się faktycznym dłużnikiem, tym bardziej, ze Urząd Skarbowy do tego się zobowiązał". Referendarz sądowy zauważa, ze nie są to okoliczności, które obrazują – ściśle - aktualną sytuację finansową skarżącej i związaną z tym jej zdolność do ponoszenia kosztów postępowania w sprawie, chociaż ze złożonych oświadczeń wynika, że skarżąca była osobą pokrzywdzoną w wyniku działań męża, a konieczność spłaty zaciągniętych zobowiązań pogarsza jej sytuację życiową. Nie zmienia to jednak faktu, że – jak wynika z wyciągu z rachunku bankowego – skarżąca posiada płynność finansową i dysponuje, cały czas, wolną kwotą środków, które może przeznaczyć na wybrany przez nią cel, w tym na uiszczenie wymagalnych kosztów sądowych w wysokości 500,- zł. Referendarz zauważa, że oprócz stałego wynagrodzenia we wskazanej wysokości, skarżąca jest beneficjentem nagród jednorazowych, nagród rocznych i nagrody jubileuszowej PKN – ta ostatnia, z 31 grudnia 2007 r, w wysokości 13859,- zł. Podobnie, w procesie gospodarowania, może dysponować w sposób najkorzystniejszy dla niej, jednym z dwóch mieszkań, do których wykazała prawo. Okoliczności tej nie zmienia koniczność spłaty kredytu bankowego w wysokości ok. 25 tys zł, co zaznaczyła, ponieważ skarżąca nie wykazała, żeby ani wysokość rat, ani ich harmonogram spłaty uniemożliwiał udział skarżącej w partycypowaniu w kosztach sądowych w wysokości 500,- zł. Nie uniemożliwia jej tego konieczność ponoszenia nakładów na utrzymanie osób trzecich, ponieważ, jak zdeklarowała, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, ani stan zaległości w spółdzielni (ok. 4 tys zł). Referendarz sądowy zauważa przy tym, że obowiązek uiszczenia należności o charakterze cywilnoprawnym ze wskazanych powyżej tytułów nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed kosztami z tytułu postępowania sądowego, zwłaszcza, że te ostatnie mogą być zaspokojone ze środków dostępnych na rachunku bankowym, nie wspominając już o otrzymywanym w chwili składania wniosku wynagrodzeniu.
- 4) Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. uznał, jak w sentencji.