Uzasadnienie
Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Regionalnego w P. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] października 2004 r. prowadził w stosunku do A.J. egzekucję należności z tytułu opłat za używanie lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. Tytuł wykonawczy doręczono zobowiązanej w dniu 20 listopada 2004 r. Wraz z tytułem egzekucyjnym zobowiązanej doręczono zawiadomienie o zajęciu świadczeń z ubezpieczenia społecznego przysługujących zobowiązanej od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Pismem nadanym na poczcie w dniu 29 listopada 2004 r. A.J. wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2004 r. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Regionalnego w P. na podstawie art. 19 § 7, art. 18 i art. 34 § 5 oraz art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 1991 r.Nr 36, poz. 161 ze zm. w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako u.p.e.a.) stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że tytuł wykonawczy oraz zawiadomienie o zajęciu świadczenia z ubezpieczenia społecznego doręczono zobowiązanej w dniu 20 listopada 2004 r., natomiast zarzuty w sprawie egzekucji zobowiązana wniosła w dniu 29 listopada 2004 r., a zatem po upływie określonego w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. terminu do wniesienia zarzutów.
Na to postanowienie A.J. wniosła zażalenie do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W uzasadnieniu zażalenia zobowiązana stwierdziła, że zaskarżone przez nią postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 57 § 4 k.p.a., gdyż upływ siedmiodniowego terminu do wniesienia zarzutów następował w dniu wolnym od pracy tj. w sobotę 27 listopada 2004 r. Z uwagi na to że sobota jest dniem wolnym od pracy na podstawie powołanego przepisu art. 57 § 4 k.p.a. upływ terminu nastąpił w pierwszym dniu powszednim następującym po sobocie 27 listopada 2004 r., to jest w dniu 29 listopada 2004 r. (poniedziałek).
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 r. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego postanowienia organ stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisu art. 57 § 4 k.p.a., gdyż sobota nie zalicza się do dni wolnych od pracy wymienionych w ustawie z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. Nr 4, poz. 28 ze zm.). Organ stwierdził, że pogląd ten znajduje uzasadnienie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, jednakże nie wskazał konkretnych orzeczeń odnoszących się do tej kwestii.
Na postanowienie organu drugiej instancji A.J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze strona skarżąca podnosiła, że w doręczonym jej tytule wykonawczym brak było pouczenia o sposobie obliczania terminu do wniesienia zarzutów. Skarżąca powołując się na przepisy art. 110 i 115 k.c. podnosiła, że przy obliczaniu terminu do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego należy uznawać, że sobota jest dniem wolnym od pracy. Ponadto skarżąca stwierdziła, że w jej sprawie zastosowanie miał przepis art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 16 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 116, poz. 1203 ze zm.). Z treści tego przepisu wynika, że do skarżącej nie miała zastosowania egzekucja administracyjna i należne od niej kwoty winny być egzekwowane w drodze egzekucji sądowej na podstawie przepisów prawa cywilnego. Skarżąca stwierdziła, że w stosunku do niej prowadzono egzekucję bez doręczenia jej tytułu wykonawczego.
W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wskazywał, że na gruncie przepisów k.p.a. dotyczących terminów sobota nie jest dniem wolnym od pracy, a zatem w sprawie skarżącej nie doszło do naruszenia przepisu art. 57 § 4 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
skarga jest zasadna, jednakże nie z powodu wszystkich zarzutów w niej podniesionych.
Na wstępie należy wskazać, że przedmiotem zaskarżenia do Sądu było postanowienie, którym organ utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji. Zaskarżone oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie zawierało merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów a jedynie stwierdzało, że zgłoszenie przez skarżącą zarzutów było niedopuszczalne z uwagi na upływ terminu do dokonania tej czynności. Z tego względu rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie mógł uznać za zasadny podniesionego w skardze zarzutu naruszenia zaskarżonym postanowieniem przepisu art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 16 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw. Do naruszenia tego przepisu mogłoby dojść dopiero w sytuacji, gdyby organ egzekucyjny dokonał merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie dopuszczalności egzekucji administracyjnej, do czego jednak w niniejszej sprawie nie doszło.
Nie był również zasadny podniesiony w skardze zarzut niedoręczenia skarżącej tytułu wykonawczego. W aktach sprawy znajduje się pismo organu egzekucyjnego z dnia 28 października 2004 r., którym organ poinformował skarżąca o zajęciu świadczenia z ubezpieczenia społecznego i w załączeniu do tego pisma przesłał skarżącej odpis tytułu wykonawczego. Do pisma tego dołączone jest zwrotne potwierdzenie odbioru, z którego wynika, że skarżąca odebrała to pismo w dniu 20 listopada 2004 r. Sama skarżąca w piśmie z dnia 27 listopada 2004 r., którym wniosła zarzuty w sprawie egzekucji stwierdziła, że pismo to wnosi "w związku z otrzymanym tytułem wykonawczym".
Sąd nie podziela natomiast stanowiska organu, że przepis art. 57 § 4 k.p.a. swym zakresem nie obejmuje soboty, która w ocenie organu nie jest wymienionym w tym przepisie dniem wolnym od pracy. Rację ma organ twierdząc, że sobota nie zalicza się do dni wymienionych w ustawie z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy. Jednakże w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego istniała głęboka rozbieżność co do zasadności uznawania soboty za dzień wolny od pracy na gruncie uregulowań prawnych z zakresu postępowania cywilnego i administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 1993 r., sygn. akt SA/Wr 429/93, ONSA 1993, z. 4, poz. 114, postanowienie NSA z dnia 31 marca 1999 r., sygn. akt III SA 5100/98, postanowienie SN z dnia 29 listopada 1997 r., sygn. akt I CZ 144/97 OSNC 1998, z. 116, poz. 95, wyrok NSA z dnia 19 czerwca 1998 r., sygn. akt I SA/Po 1793/97) Nie ulega wątpliwości, że powołana ustawa o dniach wolnych od pracy z racji daty jej uchwalenia nie regulowała w ogóle kwestii związanych z sobotami, jednakże wskutek zachodzących w naszym kraju przemian społecznopolitycznych sobota stała się dniem powszechnie uznawanym za dzień wolny od pracy.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 26 czerwca 2001 r. sygn. akt FPS 7/00, opublikowanej w ONSA 2001/4/149 stwierdził "jeżeli dzień wolny od pracy w pięciodniowym tygodniu pracy (art. 129 § 1 i art. 1297 kodeksu pracy w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 1 marca 2001 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy - Dz. U. Nr 28, poz. 301) przypada w sobotę (nieobjętą ustawą z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy - Dz. U. Nr 4, poz. 28 ze zm.), to dzień ten należy uznać za równorzędny z dniem ustawowo wolnym od pracy w rozumieniu art. 57 § 4 k.p.a. w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.)".
Sąd Najwyższy w postanowieniach z dnia 22 lutego 2001 r. sygn. akt III RN 78/00 i z dnia 6 kwietnia 2001 r. sygn. akt III RN 83/00 dotyczących terminu do wniesienia skargi do NSA podkreślił, że w obecnych warunkach organizacji życia publicznego, także wtedy, gdy ostatni dzień terminu wniesienia skargi upływa w sobotę, strona nie ma zapewnionych normalnych warunków do skorzystania z prawa do wniesienia skargi, zwłaszcza że w soboty nie są czynne ani sądy, ani urzędy konsularne, natomiast urzędy pocztowe są czynne w ograniczonym zakresie (podobnie jak w dni wolne od pracy).
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu do wymienionej uchwały podzielając pogląd prawny w powołanych orzeczeniach Sądu Najwyższego stwierdził, że " należy zauważyć, że znajduje na wsparcie w zmianie kodeksu pracy dokonanej ustawą z dnia 1 marca 2001 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy (Dz. U. Nr 28, poz. 301), która znowelizowała przepisy ustawy z dnia 2 lutego 1996 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 24, poz. 110). Zamiast wspomnianych dodatkowych dni wolnych od pracy wprowadzona została zasada powszechnego pięciodniowego tygodnia pracy. W stanie prawnym obowiązującym od 1 maja 2001 r. - przy przyjęciu zasady pięciodniowego tygodnia pracy - ustawodawca utrzymał regułę, że sposób ustalania rozkładów czasu pracy określa układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy (art. 1297 w związku z art. 129, 1294 i 1296 k.p.). Powszechną praktyką życia publicznego jest to, że pięciodniowy tydzień pracy trwa od poniedziałku do piątku, a dniem wolnym jest sobota.
Mając na względzie fakt, że zmiana kodeksu pracy, dokonana powołaną ustawą z dnia 1 marca 2001 r., nie objęła art. 138 § 1 k.p. (stanowiącego, że niedziele oraz święta określone odrębnymi przepisami są dniami wolnymi od pracy), należy stwierdzić, że obecnie są dwie kategorie dni wolnych od pracy: te, które wynikają z powołanej ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy, oraz te, które wynikają z ustawowej zasady pięciodniowego tygodnia pracy. Należy podkreślić, że pięciodniowy tydzień pracy ma charakter ustawowy i powszechny, a w praktyce dniem wolnym od pracy, ustalonym w rozkładach czasu pracy, jest z reguły sobota. Tę praktykę uwzględnił niewątpliwie ustawodawca, wprowadzając przepis art. 161 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), zrównujący "wolną sobotę" z dniem ustawowo wolnym od pracy w zakresie obliczania terminów dla dokonania czynności prawnej w sprawach podatkowych.
Wprawdzie w "wolne soboty" funkcjonują urzędy pocztowe, lecz odbywa się to w ograniczonym zakresie. Tak więc strona w takim dniu ma wprawdzie możliwość - stosownie do art. 57 § 2 k.p.a. - nadania pisma w polskim urzędzie pocztowym, jednakże możliwości dokonania takiej czynności bez wątpienia są w istotnym stopniu ograniczone.
Nie można przy tym nie dostrzec występujących w tym zakresie uwarunkowań konstytucyjnych. Konstytucyjne prawo do sądu (wywodzone z art. 45 ust. 1 oraz 77 ust. 2 Konstytucji RP) powinno być uwzględniane przez Naczelny Sąd Administracyjny przy wykładni art. 57 § 4 k.p.a. w związku z art. 59 ustawy o NSA co do terminu wnoszenia skarg do tego Sądu. Wykładnia tego przepisu zatem powinna zmierzać do takiego jego pojmowania, które najlepiej będzie realizowało wspomnianą zasadę konstytucyjną".
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w powołanej uchwale. Z tego względu zdaniem Sądu przyjęcie w zaskarżonym postanowieniu, że sobota nie jest dniem wolnym od pracy stanowiło naruszenie przepisu art. 57 § 4 k.p.a. które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskutek tego naruszenia prawa organ uchylił się od merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie zgłoszonych zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.