Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawiez 1 lipca 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 839/10

Uzasadnienie

1. Skarżąca E. M. wniosła na urzędowym formularzu PPF o zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że w styczniu 2008 r. zlikwidowała działalność gospodarczą i pozostaje na utrzymaniu męża, z którym posiada rozdzielność majątkową. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem R., córką M.(ur. w 2004 r.), synem M. (ur. w 2001 r.) oraz synem M. (ur. w 1996 r.). Z oświadczenia wynika także, że Skarżąca posiada mieszkanie o powierzchni 63 m² (współwłasność) oraz nieruchomość rolną o powierzchni 2,4 ha.

2. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca przedłożyła Wyciąg z rachunku bankowego "[...]" założonego na "F. E. M.", z którego wynika, że jedyną wpłatą na konto jest wpłata dokonana 29 stycznia 2010 r. w kwocie 100 zł dokonana przez męża Skarżącej. Skarżąca przedłożyła umowę majątkową małżeńską z 21 stycznia 2004 r. Ponadto oświadczyła, że nie posiada zeznań majątkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe gdyż nie pracowała ani nie prowadziła działalności gospodarczej. Zmieniła swoje oświadczenie zawarte w urzędowym formularzu PPF i stwierdziła, że nie pozostaje z mężem we wspólnym gospodarstwie domowym.

Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje:

1. 3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie.
2. 4. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
3. 5. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy zaś od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. postanowienie NSA z 27 lutego 2009 r., I FZ 358/08).
4. 6. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Należny w niniejszej sprawie wpis – jedyny wymagany na tym etapie postępowania koszt sądowy – wynosi 8.479 zł. Zgromadzony materiał nie pozwala stwierdzić, że Skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów wpisu sądowego od skargi. Przedstawione bowiem informacje są niespójne, a momentami sprzeczne. Skarżąca w urzędowym formularzu PPF oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z dziećmi i mężem. Natomiast po otrzymaniu wezwania o dokumenty obrazujące sytuację majątkową męża wycofała się ze swego oświadczenia stwierdzając, że jednak nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie z mężem. Ponadto Skarżąca oświadczyła, że nie posiada żadnych dochodów. Jednakże korzysta z usług profesjonalnego pełnomocnika jakim jest doradca podatkowy, można zatem sądzić, że Skarżąca posiada środki na wypłatę wynagrodzenia pełnomocnikowi. Skarżąca również – mimo wezwania – nie określiła kosztów jakie ponosi na miesięczne utrzymanie oraz czy posiada i ewentualnie w jakiej wysokości zobowiązania. We wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdziła jedynie, że pozostaje na utrzymaniu męża.
5. 7. Odnosząc się natomiast do podnoszonej przez Skarżącą, kwestii rozdzielności majątkowej małżonków należy stwierdzić, iż przy badaniu ustawowych przesłanek o przyznanie prawa pomocy, należy wziąć pod uwagę, że zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy i z tego obowiązku nie zwalnia pozostawanie w rozdzielności majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 6 października 2006 r., sygn. akt GZ 71/04).
6. 8. Zatem po dokonaniu analizy przedstawionych informacji i dokumentów stwierdzić należy, że tak przedstawiona sytuacja majątkowa i rodzinna Skarżącej wzbudza jedynie wątpliwości, co do faktycznej sytuacji w jakiej znajduje się Skarżąca.

W tym stanie rzeczy uznać należy, że wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie zgromadzić środków na uiszczenie wpisu sadowego od skargi. Z tej przyczyny na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.