Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia... marca 2004 roku o nr... Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło uchybienie przez R.G., zwanego dalej Skarżącym, terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta W. z dnia... lipca 2003 roku o nr... w przedmiocie zwrotu opłaty skarbowej. Jak podkreślono w uzasadnieniu przedmiotowa decyzja została doręczona Skarżącemu w trybie art. 146 §2 Ordynacji podatkowej w dniu 24 lipca 2003 roku, tj. z datą dokonania przez organ doręczający adnotacji o niemożności doręczenia decyzji bezpośrednio Skarżącemu, podczas gdy Skarżący wniósł odwołanie w dniu 12 lutego 2004 roku. Jak wynikało z poczynionej przez pocztę adnotacji doręczenie było niemożliwe, gdyż adresat się wyprowadził. Ponieważ także w przypadku wcześniejszych pism kierowanych w sprawie do Skarżącego doręczenie było niemożliwe z uwagi na fakt, iż jak podawała poczta, adresat się wyprowadził, organ przyjął, iż Skarżący rzeczywiście zmienił miejsce zamieszkania, nie powiadomiając o tym fakcie organu podatkowego.
Organ II instancji poinformował o tych faktach Skarżącego, wzywając go jednocześnie do zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w kwestii zasadności adnotacji poczty. Skarżący wyjaśnił, że cały czas zamieszkuje pod wskazanym adresem wraz z rodzicami, a zatem doręczenie pism i decyzji było w jego odczuciu zawsze możliwe. Jako dowody swoich twierdzeń przedłożył oświadczenie sąsiada oraz zaświadczenie o zameldowaniu. Wskazał też, że adnotacje o jego wyprowadzce musiał poczynić jakiś “żartowniś".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, że Skarżący, ograniczając się do obarczenia odpowiedzialnością za poczynienie nieprawdziwych wg niego adnotacji nieznanego mu “żartownisia", zbagatelizował swoje obowiązki wynikające z Ordynacji podatkowej. Przedłożony przez Skarżącego dowód w postaci zaświadczenia organu meldunkowego z natury rzeczy nie potwierdza faktu zamieszkiwania pod wskazanym adresem. Podstawowym dowodem w sprawie jest dowód doręczenia decyzji przez pocztę. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Skarżący był zobowiązany wyjaśnić sprawę adnotacji z pocztą, a w przypadku gdyby poczta nie była w sprawie poczynić satysfakcjonujących wyjaśnień, ewentualnie powiadomić organy ścigania o popełnionym przestępstwie poświadczenia nieprawdy.
Postanowienie to zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R.G., zarzucając organowi II instancji naruszenie art. 144 i 146 §2 Ordynacji podatkowej oraz błędne ustalenie stanu faktycznego. Skarżący podniósł, iż przedłożył w sprawie dowód w postaci oświadczenia sąsiada, a także, iż obowiązek wyjaśnienia sprawy spoczywa organie podatkowym, który nie może tego obowiązku przerzucać na stronę postępowania. Nadto Skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, powtarzając co do zasady argumentację zawartą w uzasadnieniu do zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 tej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania. Oceniając zaskarżoną decyzję w tym zakresie należy stwierdzić, że nie odpowiada ona prawu.
Zgodnie z art. 13 §1 pkt 3 Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ odwoławczy od decyzji wójta, burmistrza (prezydenta miasta), starosty albo marszałka województwa jest organem podatkowym, który – stosownie do przepisu art. 228 §1 Ordynacji podatkowej - jest zobowiązany do zbadania, czy odwołanie wniesiono w terminie. Zgodnie z art. 146 §1 i §2 Ordynacji podatkowej strona jest zobowiązana w toku postępowania do zawiadomienia organu podatkowego o każdej zmianie adresu. W razie zaniedbania tego obowiązku przez stronę organ podatkowy ma obowiązek pozostawić pismo aktach sprawy – ze skutkiem jego doręczenia. Uczynił tak w przedmiotowej sprawie organ I instancji po otrzymaniu od poczty pisma skierowanego do Skarżącego z adnotacją, iż adresat się wyprowadził.
W postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. Skarżący podniósł okoliczność, iż cały czas zamieszkiwał pod wskazanym adresem, a zatem jego zdaniem zastosowanie art. 146 §2 Ordynacji podatkowej w sprawie nie było uzasadnione. Jak słusznie podkreślił organ II instancji w uzasadnieniu postanowienia adnotacje poczty mają charakter dowodu. Zawsze jest to jednak jeden z dowodów, który podlega takim samym zasadom oceny jak pozostałe, a jego istnienie nie zwalnia organu podatkowego od obowiązku nałożonego na niego z mocy art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 187 Ordynacji podatkowej organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a w myśl wyrażonej w art. 122 zasady prawdy obiektywnej w toku postępowania organy podatkowe są zobowiązane podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.
W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powinno było, kierując się właśnie przepisami art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej, wyjaśnić okoliczności i przyczyny opatrzenia przez pocztę dowodu doręczenia adnotacją o wyprowadzce adresata, skoro w toku postępowania przed tym organem Skarżący nie tylko podniósł zarzut podania w tej adnotacji nieprawdy, lecz także w zarzut ten uprawdopodobnił, przedkładając zaświadczenie o zameldowaniu i oświadczenie sąsiada. Podkreślenia wymaga, że kierując swoje odwołanie do organu II instancji Skarżący ponownie podał jako adres swojego zamieszkania, adres pod którym w toku I instancji doręczenie bezpośrednie pism i decyzji było niemożliwe. Obarczenie w tej sytuacji Skarżącego obowiązkiem samodzielnego wyjaśnienia tej sprawy było jednoznaczne z przerzuceniem na niego ciężaru dowodu, tj. działaniem w świetle art. 187 Ordynacji podatkowej niedopuszczalnym.
Działanie to w warunkach podniesionych i uprawdopodobnionych wątpliwości naruszało także przewidziany w art. 121 Ordynacji podatkowej obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
Naruszenie zasad określonych w art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej miało bez wątpienia wpływ na wynik sprawy, gdyż jak wynika z treści art. 146 §2 Ordynacji podatkowej, warunkiem pozostawienia pisma w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia jest naruszenie przez stronę postępowania obowiązku określonego w art. 146 §1 Ordynacji podatkowej.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - w oparciu o przepisy art. 145 §1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) - orzekł jak w sentencji wyroku.