Uzasadnienie
W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III wzywające do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 173 zł B.S. (dalej - "Skarżąca" lub "Wnioskodawczyni") złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku wskazała, iż z uwagi na trudną sytuację materialną uiszczenie wpisu sądowego jest dla niej dużym obciążeniem finansowym. Wnioskodawczyni oświadczyła, iż prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z ojcem, który jest bezrobotny i nie posiada żadnego dochodu. Skarżąca wskazała na wysokie koszty utrzymania domu jednorodzinnego, w którym zamieszkują. Wnioskodawczyni oświadczyła, iż uzyskuje dochód ze stosunku pracy w wysokości 5.456,62 zł brutto. Do wniosku Skarżąca załączyła informacje PIT -11 za 2009 i 2010 r., kopie umowy o pracę, wyciąg z rachunku bankowego.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Na podstawie art. 243 §1 oraz art. 245 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej P.p.s.a), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 258 §1 powołanej ustawy, czynności w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy mogą wykonywać referendarze sądowi.
W niniejszej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Przepis art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Podkreślić należy, iż dla uzyskania prawa pomocy nie wystarczy subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego otrzymania. Prawo pomocy może być przyznane, jeżeli zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Rozpoznając wniosek należało zatem uwzględnić sytuację majątkową Skarżącej oraz jej zdolności płatnicze na tle wysokości wymagalnych kosztów sądowych.
W związku powyższym, wskazać trzeba, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć można jedynie wpis sądowy w wysokości 173 zł.
Po przeanalizowaniu wniosku Skarżącej oraz przedstawionych przez nią danych o sytuacji finansowej, Referendarz sądowy stwierdza, że w jej przypadku przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy nie występują. W ocenie Referendarza sądowego, kwota wpisu sądowego ciążąca na Wnioskodawczyni nie jest obciążeniem ponad jej możliwości finansowe. Wydatki w tej wysokości nie spowodują uszczerbku w utrzymaniu koniecznym jej rodziny.
Oceniając sytuację materialną Skarżącej należy mieć na względzie, iż uzyskuje ona stałe dochody w wysokości ok. 4.000 zł netto miesięcznie. Ponadto z załączonego wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż w dniu 8 lutego 2011 r. (w dniu wniesienia skargi) Skarżąca otrzymała dodatkowe wynagrodzenie roczne w wysokości 1.939,23 zł, a w dniach 11 lutego oraz 4 marca 2001 dokonano wpłat na jej rachunek bankowy (wpłata we wpłatomacie) w wysokości odpowiedni 400 i 1.400 zł. Powyższe może świadczyć o tym, że Skarżąca oprócz dochodu ze stosunku pracy uzyskuje dodatkowe dochody. Zwrócić również należy uwagę, że obowiązek uiszczenia kosztów sądowych korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed innym wydatkami, zwłaszcza o charakterze luksusowy. Z załączonego wyciągu z rachunku bankowego wynika natomiast, iż Wnioskodawczymi w dniu 9 marca 2011 r. poniosła wydatki w wysokości 1.160 zł za usługę hotelową (Hotel [...] w K.) a w dniu 28 marca 2011 r. w wysokości 216 zł w salonie jubilerskim A..
W związku z powyższym nie sposób przyjąć, iż Wnioskodawczyni nie jest w stanie uiścić wpisu sądowego w wysokości 173 zł.
Skarżąca musi mieć na uwadze, iż prawo pomocy to inaczej "prawo ubogich". Instytucja ta ma charakter wyjątkowy, co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną, do których zalicza się bezrobotnych lub osoby pozbawione środków do życia bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalnie niezbędne (por. postanowienie NSA z 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z 22 marca 2005 r. FZ 794/04, niepubl.). Ponadto, jak wskazał NSA w postanowieniu z 10 maja 2005 r. II OZ 318/05 niepubl., prawo pomocy przyznawane jest osobom, które pomimo starań i przy
Sygn. akt III SA/Wa 922/11 największym możliwym wysiłku nie mogą ponieść kosztów postępowania, ponieważ ich dochód jest wybitnie niski lub też nie osiągają żadnego dochodu.
W ocenie Referendarza sądowego, Skarżącej nie można zaliczyć do takiej kategorii wnioskodawców.
Mając na względzie powyższe, na podstawie przepisów art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.