Uzasadnienie
Jak wynika z akt niniejszej sprawy, V. P. B., A. M. s.c. w W. (zwana dalej "Spółką" lub "Skarżącą") złożyła w Urzędzie Skarbowym W. deklarację dla celów podatku od towarów i usług VAT-7 za sierpień 2013 r. wykazując w niej kwotę do zwrotu w wysokości 377 855 zł.
W dniu [...] września 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wydał postanowienie przedłużające termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do czasu zakończenia postępowania wyjaśniającego. Uzasadniała to, według Organu, wysokość żądanej kwoty zwrotu, a także wymóg sprawdzenia przez organy podatkowe innego państwa.
Skarżąca złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wnosząc o zwrot podatku od towarów i usług.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie Organ nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia i wskazał na konieczność przeprowadzenia dodatkowych czynności sprawdzających u Skarżącej, co ma wpływ na termin zakończenia kontroli.
W skardze na powyższe postanowienie z dnia [...] września 2013 r. przedłużające termin do dokonania zwrotu podatku od towarów i usług Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia. Zarzuciła mu naruszenie art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r., Nr 54, poz.535 ze zm.), zwanej też dalej "ustawą" lub "uptu", poprzez naruszenie zasady neutralności, polegające na bezpodstawnym zakwestionowaniu prawa do odliczenia podatku VAT w kwocie 377 855 zł wykazanej w deklaracji VAT-7 za sierpień 2013 r., naruszenie art. 87 ust. 2 zdanie drugie ustawy poprzez bezpodstawne wydłużenie terminu zwrotu różnicy podatku naliczonego nad podatkiem należnym, naruszenie art. 87 ust.6 ustawy poprzez bezpodstawne niezwrócenie, w terminie 25 dni, nadwyżki różnicy podatku naliczonego nad podatkiem należnym, mimo spełnienia przez Spółkę wymaganych przez uptu warunków. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 210 § 4 w związku z art. 217 § 2 i z art. 219 oraz w związku z art. 121 § 1 i art. 124 Ordynacji podatkowej, poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób nie spełniający ustawowych wymogów, polegający na niepełnym, lakonicznym wyjaśnieniu podstawy faktycznej oraz poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dowodów, na podstawie których Organ przyjął, że zaistniała potrzeba dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego. Skarżąca zarzuciła też brak podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a nadto wskazała na brak dostępu do akt postępowania.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania. Wskazał, że w wyniku kontroli skarbowej przeprowadzonej u Skarżącej stwierdzono, iż siedziba firmy jest biurem wirtualnym. Z umowy zawartej pomiędzy wynajmującym lokal, a Skarżącą, wynika, że adres może być wykorzystywany tylko jako adres rejestracyjny i korespondencyjny, pod adresem Skarżącej nie może być wykonywana działalność gospodarcza. Spółka nie posiada miejsc prowadzenia działalności. Wspólnikami Skarżącej są P. B. i A. M.. Pełnomocnikiem firmy jest doradca podatkowy G. P., zaś przedmiotem działalności jest - wg PKD - sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana (faktycznie sprzedaż sprzętu elektronicznego i telekomunikacyjnego oraz części do niego). Z przeprowadzonej analizy dokumentów zakupu i sprzedaży (wewnątrzwspólnotowych dostaw) wynika, zdaniem Naczelnika, że Spółka dokonując wewnątrzwspólnotowych dostaw sprzedawała towar poniżej ceny zakupu.
W związku z powyższym wszystkie faktury VAT dotyczące zakupu towarów handlowych zostały przesłane do właściwego miejscowo urzędu skarbowego wraz z wnioskiem o przeprowadzenie czynności sprawdzających celem przeprowadzenia kontroli oraz ustalenia źródeł pochodzenia towarów. Wystosowano także zapytanie do łotewskiego organu administracji podatkowej, ponieważ zaszło podejrzenie, że towary formalnie sprzedawane kontrahentowi unijnemu mogą nie opuszczać terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, jak również wymieniony na fakturach kontrahent może być fikcyjny.
W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego W., podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu, wniósł o jej oddalenie.
Swoje stanowisko Spółka ponowiła w piśmie z dnia 29 września 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym wydanych w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem, z prawem procesowym i materialnym obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Ponadto ocenie sądowej podlegają - według tych samych kryteriów - akty z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wspomnianym wyżej aktem jest zaskarżone w niniejszym postępowaniu postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] września 2013 r. Skarga na to postanowienie wniesiona w niniejszej sprawie zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 87 ust. 6 w zw. z ust. 2 zdanie drugie ustawy o podatku od towarów i usług, termin na zwrot nadwyżki podatku naliczonego wynosi 25 dni. Może on być jednak przedłużony - verba legis – aż do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Ocena, czy zasadność zwrotu rzeczywiście wymaga dodatkowego sprawdzenia, należy do organu podatkowego, który powinien uwzględnić przy tej ocenie wszystkie okoliczności faktyczne, jakie znane mu są z urzędu w związku ze sprawą zawnioskowanego zwrotu, jak i te, o których dowiedział się w trakcie konkretnej sprawy z wniosku o zwrot.
W niniejszej sprawie Naczelnik wskazał w uzasadnieniu swojego postanowienia, że wysokość zwrotu (377 850 zł) i konieczność sprawdzenia transakcji u organów innego państwa członkowskiego powodują konieczność dodatkowej weryfikacji wniosku. Na tym jednak kończy się uzasadnienie Organu – nie wiadomo, dlaczego żądana kwota automatycznie skutkuje koniecznością przedłużenia terminu zwrotu, i dlaczego taką koniecznością skutkuje fakt, że wskazywanym przez Spółkę źródłem nadwyżki podatku naliczonego nad należnym jest dokonanie wewnątrzwspónotowej dostawy towaru. Gdyby istotnie istniał taki automatyzm, Ustawodawca – w ocenie Sądu – wprost przesądziłby w ustawie, że o ile kwota zwrotu przekracza pewną wartość (np. 100 000 zł), albo nadwyżka wiąże się z dokonaniem WDT, to organ może przedłużyć termin zwrotu. Tymczasem Ustawodawca nie traktuje tych okoliczności wyjątkowo, lecz także w ich przypadku zobowiązuje organy podatkowe do wyczerpującego zaprezentowania przyczyn, dla których zasadniczy termin zwrotu nie może być w danej sprawie zachowany.
Temu zadaniu Naczelnik nie sprostał, gdyż zaskarżone postanowienie jest wyjątkowo lakoniczne.
Przypomnieć należy, że sąd administracyjny ocenia legalność zaskarżonego aktu na dzień jego wydania. Nie można oczekiwać, że kontrola sądowa dokona się przez pryzmat okoliczności, które ewentualnie ujawniły się później, i które zostały opisane dopiero w odpowiedzi organu na skargę do sądu. Tej oceny nie może ponadto zmienić fakt, że Skarżąca dokonuje obrotu towarami uznawanymi powszechnie za "wrażliwe" – tj. urządzeniami elektronicznymi. Sądowi znana jest oczywiście z urzędu okoliczność, że w tej dziedzinie obrotu handlowego liczba nadużyć podatkowych jest szczególnie wysoka, ale nie zwalniało to Naczelnika z obowiązku przekonującego uzasadnienia faktycznego, tymczasowego zawieszenia neutralności podatku, której Spółka poświęciła znaczną część skargi i pisma procesowego z dnia 29 września 2014 r.
Reasumując – postanowienie przedłużające termin zwrotu podatku powinno wyczerpująco, szczegółowo wskazywać na rzeczywiste przyczyny tego przedłużenia.
Okoliczności, które dotyczą ewentualnego braku dostępu Skarżącej do akt postępowania, nie mogą być analizowane w sprawie ze skargi na postanowienie w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku. O ile brak tego dostępu naruszał przepisy prawa procesowego, Spółce przysługiwały lub będą przysługiwały odrębne środki ochrony prawnej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Odnośnie do wstrzymania jego wykonania Sąd orzekł na podstawie art. 152, zaś odnośnie do kosztów postępowania – na podstawie art. 200 tej ustawy procesowej.