Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 1034/05, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi M.S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i określił, że nie może być ona wykonana w całości.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.) w dniu [...]stycznia 2006 r. wydał decyzje nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...], w której odmówiono ww. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez płatnika za okres 01/1999-06/2001 w łącznej kwocie 1.671,39 zł w tym z tytułu:
składek - 782,39 zł, odsetek liczonych na dzień 14 października 2004 r. - 889,00 zł, ubezpieczenie zdrowotne - za okres 09/1999 - 06/2001 w łącznej kwocie 1.549,84 zł, w tym z tytułu:
składek - 854,54 zł, odsetek liczonych na dzień 14 października 2004 r. - 695,30 zł,
Fundusz Pracy za okres 01/1999 - 06/2001 w łącznej kwocie 178,46 zł, w tym z tytułu:
składek - 97,66 zł, odsetek liczonych na dzień 14 października 2004 r. - 72,00 zł, koszty upomnienia - 8, 80 zł.
Organ odwoławczy w sentencji decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji podał, że w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy postanawia odmówić umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek i kosztów upomnienia:
ubezpieczenia społeczne - za okres 01/1999 - 06/2001 w łącznej kwocie 2751,92 zł, w tym z tytułu:
składek - 1,333,02 zł, odsetek liczonych na dzień 14 października 2004 r. - 1410,10 zł, kosztów upomnienia - 8,80 zł; ubezpieczenie zdrowotne - za okres 09/1999 - 06/2001 w łącznej kwocie 1738,90 zł, w tym z tytułu;
składek - 946,00zł, odsetek liczonych na dzień 14 października 2004 r. - 784,10 zł, kosztów upomnienia - 8,80 zł;
Fundusz Pracy i FGŚP za okres 01/199 - 06/2001 w łącznej kwocie 178, 46 zł, w tym z tytułu;
składek - 97,66 zł, odsetek liczonych na dzień 14 października 2004 r. - 72, 00 zł, kosztów upomnienia - 8,80 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ podał m. in, że zgodnie z art. 28 ust. 1-4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w przypadku ich całkowitej nieściągalności z zastrzeżeniem ust. 3a tego przepisu. W ocenie organu sytuacja materialna i rodzinna wnioskodawczyni nie pozwala uznać, że uregulowanie powstałych należności spowoduje powstanie dla niej ciężkich skutków.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej przez M. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniosła swoją trudną sytuacje materialną, jak również powołała się na stan swojego zdrowia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podniósł, że w przypadku skarżącej przesłanka całkowitej nieściągalności nie zachodzi, ze względu na fakt, że pobiera ona rentę z tytułu niezdolności do pracy w kwocie 453,21 zł netto miesięcznie, a jej mąż otrzymuje emeryturę w wysokości 985,43 zł netto miesięcznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Sąd na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga rozpoznawana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż podniesione w skardze.
Zaskarżoną decyzją Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił skarżącej umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek i kosztów upomnienia. Z jej uzasadnienia wynika, że decyzją tą została utrzymana w mocy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...].
Zgodnie z art. 138 Kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której:
- 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo
- 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji, albo
- 3) umarza postępowanie odwoławcze.
Przedmiotem decyzji organu odwoławczego może być jedynie sprawa administracyjna rozstrzygnięta decyzją wydaną w pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, nakładając nowy obowiązek, który nie był objęty postępowaniem w pierwszej instancji.
Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie.
Organ odwoławczy dokonał zaskarżoną decyzją zmian w wysokości należności określonych w decyzji organu pierwszej instancji oraz określił należność na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, która nie została wskazana przez organ pierwszej instancji, jako ciążące na skarżącej zobowiązanie.
Zgodnie z art. 15 Kpa (zasada dwuinstancyjności), postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne
Organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 138 § 1 pkt 1 Kpa i art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.), a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W związku z takim rozstrzygnięciem, Sąd odstąpił od badania zasadności podniesionych w skardze zarzutów.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.