Uzasadnienie
S. Sp. z o. o z siedzibą w W. – dalej "Skarżąca" lub "Spółka", wniosła do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazała, że działalność gospodarcza została zawieszona. Obecnie Skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej i nie generuje przychodów. Ostatni bilans sporządzono 27 listopada 2014 r. w związku ze złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Skarżąca przedstawiła również postanowienie Sądu Rejonowego dla miast W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych z [...] grudnia 2014 r., którym Sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości z uwagi na brak majątku.
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca powołała się na pogorszenie sytuacji finansowej, ponieważ uiściła zobowiązanie z tytułu umowy cywilnoprawnej i – obecnie – wysokość środków na rachunku bankowym wynosi "0". Koszty obsługi prawnej są regulowane sporadycznie ze środków wspólników, znajdujących się w sytuacji materialnej nie rokującej poprawy.
Referendarz sądowy uwzględnia nadto w podejmowanej przez niego ocenie sytuacji finansowej strony nie tylko treść przepisów prawa (w niniejszej sprawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., ale także "dorobek prawny", tj., przede wszystkim, wskazówki interpretacyjne, których udzieliły organy najwyższych władz wymiaru sprawiedliwości (NSA, ETPCz). Dlatego referendarz przyjmuje w badanej sprawie nie tylko wskazania sumienia, ale też następujące kryteria oceny wniosku o prawo pomocy spółki, której przedmiotem działania jest działalność gospodarcza: - koszt sporu sądowego jest jednym z kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, także w procesie likwidacji; - strata nie jest okolicznością uzasadniającą przyznanie prawa pomocy; - spółka prowadząca działalność gospodarczą powinna przewidywać możliwość wystąpienia sporów z prowadzoną działalnością; - strona, która wyzbywa się zdolności do uiszczenia kosztów sądowych w ten sposób, że preferencyjnie traktuje inne zobowiązania, zasługuje na odmowę zwolnienia jej z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i nie może skutecznie podnosić zarzutu pozbawienia jej prawa do sądu; - jeśli spółka nie przewiduje konieczności sporów sądowych, to skutki takiego działania obciążają przedsiębiorcę; - łatwość generowania kosztów według polskiego systemu podatkowego powoduje, że bilansowe straty z działalności nie dają właściwego obrazu sytuacji finansowej przedsiębiorstwa; - spółka prawa handlowego, która twierdzi, że nie dysponuje bieżącymi środkami na koszty sądowe, powinna udowodnić, że nie jest w stanie uzyskać ich od wspólników, zanim o pomoc zwróci się do Skarbu Państwa.
Brak podjęcia działań w tym zakresie uniemożliwia uwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych; - strona, która prowadzi działalność gospodarczą ma obowiązek zarezerwować środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych związanych z ewentualnie prowadzonymi postępowaniami sądowymi, gdyż prowadzenie takich postępowań mieści się w ryzyku takiego profilu działalności gospodarczej.
Przede wszystkim jednak urzędnik sądowy uwzględnia dorobek prawny zapadły względem Skarżącej (ew. podmiotów powiązanych), co jest wyrazem szacunku dla powagi organów wymiaru sprawiedliwości (por postanowienie III SA/Wa 2357/16).
Jedynym kosztem sądowym wymaganym obecnie o spółki – jest wpis od skargi w kwocie niespełna 3,7 tys. Spór w sprawie dotyczy tego, czy posiadane przez Skarżącą faktury, wystawione przez i na rzecz podmiotów wymienionych w decyzji, jak też faktury, na podstawie których odliczyła podatek, dokumentują rzeczywiste zdarzenia gospodarcze.
Z uwagi na realizację zasady domniemania rzetelności działań podatnika referendarz sądowy nie podziela – na potrzeby postępowania o prawo pomocy – poglądów organów podatkowych o swoistej "fikcyjności" obrotu gospodarczego, ponieważ byłoby to jaskrawym wyrazem naruszenia prawa do Sądu Strony.
Bezsporne jest, ze Skarżąca w związku z trudnościami finansowymi zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej od 2014r. Jak wynika z oświadczeń Skarżącej, złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej, działalność gospodarcza została zawieszona (zob też k 70 akt sądowych). Z uwagi na brak majątku, Sąd Rejonowy dla miasta W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych postanowieniem z 9 grudnia 2014 r. oddalił wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości. środki na rachunkach bankowych (k 67) nie umożliwiają pokrycia wymagalnych kosztów wsadowych
Zatem stwierdzić należy, że Skarżąca wykazała, że nie jest obecnie w stanie zgromadzić środków na poniesienie pełnych kosztów sądowych/wpisu należnego od skargi tj. ok 3700 zł. Jednakże, jak spółka zadeklarowała, dokumentuje jednak płatności cywilnoprawnych (np. na rzecz P.M.), czy reguluje zobowiązania z tytułu obsługi prawnej. Wobec tych, jednoznacznych oświadczeń referendarz sądowy wskazuje, że zobowiązania te nie korzystają z pierwszeństwa przed zobowiązaniami z tytułu kosztów sądowych, czego Skarżąca, dysponująca profesjonalną pomocą prawną, miła świadomość.
Jednocześnie wskazać należy, że na obecnym etapie postępowania kwota wpisu sądowego jest jedynym kosztem, do którego uiszczenia zobowiązana jest Skarżąca. Przyszłe ewentualne koszty postępowania mogą być przedmiotem rozpoznania kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Zauważyć bowiem należy, że sytuacja materialna Skarżącej do tego czasu może ulec poprawie, na co wskazuje treść, wydanych wobec niej postanowień SR dl M.W., jak też rodzaj sporu.
Mając na uwadze powyższe, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.