Uzasadnienie
Pismem z 28 stycznia 2009 r. A. G. (dalej "Skarżący") wniósł do Izby Skarbowej w W. wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu w celu złożenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości Spółki z tytułu pobranych a nie wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik 2002 r. Decyzja została doręczona stronie skarżącej 5 stycznia 2009 r. Wniosek został przekazany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i zarejestrowany pod sygnaturą akt III SO/Wa 3/09. Po przeprowadzeniu postępowania w zakresie przyznania Skarżącemu prawa pomocy postanowieniem z dnia 18 maja 2009 r. przyznano Skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym tj. zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
Następnie w dniu 23 czerwca 2009 r. Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła adw. P. K. pełnomocnikiem z urzędu dla Skarżącego.
Pismem z dnia 18 marca 2010 r. Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...]. W skardze zawarto wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Pełnomocnik Skarżącego uzasadniając wniosek wskazał, że o fakcie wyznaczenia go pełnomocnikiem został poinformowany pismem z Okręgowej Rady Adwokackiej w W. z dnia 24 czerwca 2009 r. doręczonego mu w dniu 30 czerwca 2009 r. a więc po upływie terminu dla Skarżącego do wniesienia skargi. Pełnomocnik podniósł, że do ww. pisma było dołączone pismo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z którego wynikało, że sprawa dotyczy skargi A. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2008 r. Zdaniem pełnomocnika z treści powyższego pisma wynikało, że Skarżący wniósł w dacie pisma tj. 16 czerwca 2009 r. skargę na przedmiotową decyzję.
Ponadto pełnomocnik podkreślił, że w przedmiotowym piśmie brak było jakiejkolwiek wzmianki o tym kiedy Skarżącemu została doręczona decyzja organu odwoławczego. Z uwagi na informację zawartą w ww. piśmie, brak jakiejkolwiek informacji od Skarżącego, organu odwoławczego lub organu pierwszej instancji, o tym że skarga nie została jednak wniesiona oraz mając na względzie kolejność czynności procesowych pełnomocnik oczekiwał na wyznaczenie rozprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Dalej pełnomocnik Skarżącego uzasadniając wniosek wskazał, że ze względu na upływ kilku miesięcy od daty doręczenia mu informacji o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w dniu 11 marca 2010 r. dokonał sprawdzenia akt sprawy III SO/Wa 3/09 w wyniku czego dowiedział się, że skarga na przedmiotową decyzję nie została wniesiona. Pełnomocnik Skarżącego stanął więc na stanowisku, że dzień 11 marca 2010 r. jest dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd na wniosek strony postanowi przywrócenie terminu, jeżeli bez swojej winy nie dokonała ona w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Przede wszystkim należy wskazać, że wbrew twierdzeniu pełnomocnika Skarżącego skarga na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. została wniesiona po upływie ustawowego terminu do jej wniesienia, który upłynął w dniu 4 lutego 2009 r. bowiem decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w W. została doręczona stronie skarżącej w dniu 5 stycznia 2009 r.
Przesłanki przywrócenia terminu, które muszą być spełnione, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie, określają art. 86 § 2 i art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a. Są to:
- a) wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w okresie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu;
- b) uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu;
- c) powstanie ujemnych dla strony skutków w zakresie postępowania sądowego;
- d) równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie czynności, której strona nie dokonała w terminie.
Z regulacji tych wynika ponadto, że w stosunku do strony ubiegającej się o przywrócenie terminu powinny być spełnione wszystkie przesłanki w sposób kumulatywny, a zatem niespełnienie choćby jednej z nich, wyklucza możliwość przywrócenia terminu.
Dokonując powyższej oceny ziszczenia się przesłanki braku winy Sąd przyjął obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Brak winy w uchybieniu terminu można bowiem przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego nawet wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 12 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA/Wr 1744/00, niepubl.) i że nie można za winę poczytać niedopełnienie jakiegoś nadzwyczajnego wysiłku, np. zagrażającego jej zdrowiu lub życiu, albo narażającego ją na poważne straty (E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IV Warszawa 1970, s. 136). Przykładem tego można wskazać okoliczności faktyczne takie jak przerwa w komunikacji, powódź, pożar, nagła choroba nie pozwalająca na wyręczenie się inną osobą, które mogą stanowić o niezawinionym uchybieniu terminu.
Zarówno w literaturze przedmiotu, jak i w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może jedynie nastąpić w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależnie od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, Małgorzata Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, Warszawa 2005, s. 219 wraz ze wskazanym orzecznictwem).
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, należy podkreślić, iż w niniejszej sprawie jako przyczynę uchybienia terminu do wniesienia skargi pełnomocnik Skarżącego podkreślił wskazanie w piśmie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2009 r., skierowanym do Okręgowej Rady Adwokackiej, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...]. Informacja taka zdaniem pełnomocnika wskazywała na to, że skarga na przedmiotową decyzję została wniesiona do Sądu co usprawiedliwiało jego bierność i oczekiwanie na zawiadomienie o terminie rozprawy. Dopiero w dniu 11 marca 2010 r. pełnomocnik Skarżącego dowiedział się, że skarga na przedmiotową decyzję nie została wniesiona.
W ocenie Sądu informacja zawarta w piśmie z dnia 19 czerwca 2009 r. wskazująca, że sprawa dotyczy skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2008 r. mogła być odczytana w ten sposób, że skarga na przedmiotową decyzję została wniesiona do Sądu. Ponadto z adnotacji zawartej w aktach sprawy wynika, że pełnomocnik Skarżącego w dniu 11 marca 2010 r. zapoznał się z aktami sprawy.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. akt I CZ 62/00 stwierdził, że przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia kasacji przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd (art. 169 § 1 in fine k.p.c.) ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia kasacji, a nie w dniu dowiedzenia się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem. Natomiast termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od daty ustania przyczyny uchybienia. Jeśli strona jest zastępowania przez pełnomocnika procesowego, termin siedmiodniowy liczy się od daty, gdy pełnomocnik dowiedział się o uchybieniu terminowi i mógł dokonać zamierzonej czynności procesowej, natomiast bez znaczenia dla obliczenia terminu jest data, w której sama strona dowiedziała się o tym i mogła tej czynności dokonać (por. postanowienie SN z 10.09.1971 r., I CZ 138/71, OSPiKA 1972, nr 3, pioz.50).
Zatem należy przyjąć, że w dniu 11 marca 2010 r. ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi i w tym dniu rozpoczął bieg siedmiodniowy termin do dokonania czynności, której strona nie dokonała w terminie tj. wniesienia skargi. Pełnomocnik Skarżącego w dniu 18 marca 2010 r. nadał w urzędzie pocztowym skargę na powyższą decyzję a wraz z nią złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Oznacza to, iż wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Uznając zatem, w świetle powyższego, że niedochowanie przez pełnomocnika Skarżącego terminu do wniesienia skargi było następstwem okoliczności od niego niezależnych stwierdzić należało, iż zachodzą podstawy do przywrócenia uchybionego terminu.
Jednocześnie w ocenie Sądu należy uznać, iż okoliczności te pozwalają na przyjęcie, że jest to przypadek wyjątkowy uzasadniający dopuszczalność przywrócenia terminu w świetle art. 87 § 4 p.p.s.a.
Z tej przyczyny Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.