Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 25 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 129/20

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa) we Wrocławiu (dalej jako: Dyrektor OR ARiMR), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej jako: "k.p.a."), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1505), art. 24 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j.: Dz. U. z 2018, poz. 1312, zwanej dalej "ustawą o płatnościach"), po rozpatrzeniu odwołania B. S. (zwanej dalej: "stroną", "skarżącą") - od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Kamiennej Górze (dalej jako: "Kierownik BP"), nr 0007-2019-001980 z dnia 29 października 2019 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z 21 maja 2018 r., zmienionym 11 czerwca 2018 r., strona wystąpiła za pośrednictwem platformy aplikacyjnej eWniosekPlus o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na rok 2018, deklarując łącznie grunty o powierzchni [...] ha.

W dniach od 20 października 2018 r. do 14 listopada 2018 r. w gospodarstwie skarżącej przeprowadzono kontrolę w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą FOTO, w wyniku której ustalono, że powierzchnia stwierdzona działek rolnych jest mniejsza od powierzchni deklarowanej we wniosku.

Wobec zakwestionowania przez pełnomocnika strony wyników kontroli, gospodarstwo skarżącej w dniach 9-16 kwietnia 2019 r. poddane zostało ponownej kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą inspekcji terenowej. Sprawdzeniu w ramach tej wizytacji podlegały wszystkie działki, a jej wyniki zamieszczono w raporcie z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...]. Podczas kontroli ustalono, że powierzchnia zadeklarowana do jednolitej płatności obszarowej jest większa od powierzchni stwierdzonej łącznie o [...] ha.

W dniach 11- 27 grudnia 2018 r. w gospodarstwie strony przeprowadzono kontrolę w zakresie wzajemnej zgodności, w wyniku której nie stwierdzono niezgodności w zakresie przestrzegania norm i wymogów wzajemnej zgodności (kod GR1). Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...].

W dniu 7 czerwca 2019 r. Kierownik BP wydał decyzję nr 0007-2019-001872 w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018, która została następnie uchylona decyzją Dyrektora OR ARiMR nr 9001-2019-005564 z dnia 2 października 2019 r., przekazującą sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał decyzję nr 0007-2019-001980 z dnia 29 października 2019 r., na mocy której przyznał skarżącej następujące płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego:

1. - jednolitą płatność obszarową w wysokości 27 689,45 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 9 601,37 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia i zastosowanie współczynnika korygującego;
2. - płatność za zazielenienie w wysokości 24 726,18 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 301,12 zł ze względu na i zastosowanie współczynnika korygującego;
3. - płatność redystrybucyjną w wysokości 4 748,44 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 57,83 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego;
4. - zwrot dyscypliny finansowej w wysokości 664,83 zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że na kierunek podjętego rozstrzygnięcia miały wpływ wyniki kontroli terenowej, zawarte w protokole z czynności kontrolnych nr [...]. Wskazał, że w jej wyniku stwierdzono nieprawidłowości na działkach rolnych [...],[...],[...],[...] i [...], natomiast działki rolne [...],[...],[...] oraz [...] nie były użytkowane rolniczo.

Kierownik BP podniósł, że zgodnie z art. 19a ust 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony. Wskazał, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wyniosła 16,56%. Różnica między powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi [...] ha. Mając na uwadze powyższe powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wyniosła [...] ha.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, jeżeli obszar zgłoszony do JPO przekracza obszar zatwierdzony, do obliczania płatności za zazielenienie stosuje się obszar zatwierdzony. Stwierdzona w toku prowadzonego postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do jednolitej płatności obszarowej wynosiła [...] ha i stanowiła podstawę do przyznania płatności za zazielenienie.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o płatnościach, płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu tego rolnika jest większa niż 3 ha. Wyjaśnił, że płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do JPO nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. Z uwagi na powyższe, przyznał stronie płatność dodatkową do [...] ha.

W odwołaniu od powyższej decyzji, pełnomocnik strony zakwestionował ustalenia poczynione przez organ I instancji, dotyczące powierzchni kwalifikujących się do płatności w granicach poszczególnych działek rolnych. Podniósł, że przeprowadzone w sprawie kontrole zostały wykonane nierzetelnie i na podstawie takich kontroli w sposób nieuprawniony organ wykluczył z płatności powierzchnie, które w rzeczywistości stanowią obszar kwalifikowalny. Jego zdaniem przedmiotem sprawy jest "polityczne wykluczenie/wyłączenie" przez organy Agencji części powierzchni działek rolnych położonych na obszarach chronionych, na których znajdują się tradycyjne elementy krajobrazu podlegające zachowaniu. Wskazał, że w sprawie ciężar udowodnienia faktu spoczywa na organie, który wywodzi z niego skutki prawne oraz że pomimo swojego obowiązku organ nie wskazał dowodu na potwierdzenie ustaleń w sprawie.

Po rozpatrzeniu sprawy w trybie instancyjnym – utrzymując w mocy decyzję Kierownika BP - organ odwoławczy na wstępie przywołał ramy prawne sprawy. Wyjaśnił, że warunki przyznawania płatności do gruntów rolnych za rok 2018 reguluje ustawa o płatnościach oraz wskazał, że stosownie do treści jej art. 3 ust. 1 z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Następnie Dyrektor OR ARiMR szczegółowo przybliżył zasady funkcjonowania systemu LPIS/GIS oraz systemu kontroli administracyjnych wniosków o pomoc przeprowadzanych w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy, który jest uzupełniany o kontrolne na miejscu.

Wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kontrola na miejscu przeprowadzona metodą FOTO oraz jej wyniki zostały zakwestionowane przez stronę, dlatego w gospodarstwie producenta odbyła się ponowna kontrola przeprowadzona metodą inspekcji terenowej z pomiarem GPS.

Następnie organ odwoławczy dokonał analizy materiału sporządzonego na okoliczność przeprowadzonej kontroli - raportu z czynności kontrolnych, szkiców i fotografii wykonanych podczas wizytacji terenowej.

Podniósł, że z dokumentacji pokontrolnej wynika, iż na działkach rolnych Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...].,Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...].,Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...].,Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...]. oraz Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...]., lustracja w terenie stwierdziła powierzchnie mniejsze od deklarowanych (kod pokontrolny DR13+ oznaczający, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej).

Dodatkowo do działek rolnych Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...]. oraz Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...]. inspektorzy terenowi przypisali kod pokontrolny DR50 oznaczający, że granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku. Zaznaczył, że dokumentacja fotograficzna (290 zdjęć działek rolnych) oraz 41 szkiców kontrolowanych działek pozwalają na określenie zasięgu użytkowania rolniczego działek.

Wskazał, że w wyniku przeprowadzonej kontroli z powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności wyłączono:

1. 1. Obszary zadrzewione, gdzie stopień zadrzewienia przekraczał dopuszczalny limit 100 drzew/hektar gruntu (na działkach rolnych Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...].,Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...].,Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...]. oraz Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...].).
2. 2. Tereny zadrzewione, powalone drzewa i liczne karcze po wyciętych drzewach (na działkach rolnych Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...].,Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...]. oraz Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...].).
3. 3. Powierzchnię zadrzewioną oraz zakrzaczoną umiejscowioną wzdłuż działki Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...]..
4. 4. Rowy o szerokości powyżej 2 m porośnięte drzewami i krzewami - na działce rolnej Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...]..
5. 5. Obrzeża wzdłuż granicy działki Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...]. z obszarem zadrzewionym oraz pas zadrzewień.
6. 6. Zwarte zadrzewienie porośnięte dodatkowo krzakami, nieużytkowana obora, dwie betonowo-ziemne pozostałości po silosie - na działce rolnej Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...]..

Wymienione nieprawidłowości ujawnione podczas kontroli terenowej w gospodarstwie skarżącej, w tym obliczony stopień zadrzewienia, struktura oraz rodzaj pokrycia szatą roślinną a także wielkość powierzchni wykluczonych z obszarów płatności, zostały szczegółowo opisane na stronach 9-11 oraz str. 14 zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy stwierdził następnie, że nieprawidłowości te w głównej mierze wynikały z faktu, iż rolnik błędnie określił zasięg i wielkość poszczególnych upraw zadeklarowanych do wsparcia na 2018 rok, a przy kalkulacji powierzchni, które wpisał we wniosku o płatność, nie uwzględnił (nie odliczył) terenów nieuprawnionych do wsparcia, a więc obszarów zadrzewionych, zakrzaczonych, porośniętych samosiejkami drzew i krzewów oraz terenów ze składowanym, wyciętym drzewostanem.

Wyjaśnił, że zgodnie z art. 8 ust 1 ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw (zwane dalej "płatnościami obszarowymi"), są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 (zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami). Zgodnie z tym przepisem, hektar kwalifikujący się do płatności obszarowej oznacza wszelkie użytki rolne (grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe), które były wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej lub - w przypadku, gdy obszar wykorzystuje się także do prowadzenia działalności pozarolniczej - wykorzystywane głównie do prowadzenia działalności rolniczej z wyłączeniem obszarów na lotniskach, polach golfowych, boiskach sportowych, lub utrzymywane w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy poprzez obowiązkowe wykonanie co najmniej jednego zabiegu agrotechnicznego, polegającego na usunięciu lub zniszczeniu niepożądanej roślinności w terminie do dnia 31 lipca roku składania wniosku.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności Raportu z kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...] oraz sporządzonej na tą okoliczność dokumentacji fotograficznej i szkiców działek, organ II instancji zgodził się z Kierownikiem BP, że deklarowany przez skarżącą obszar na działkach rolnych Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...].,Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...]./Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...].,Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...].,Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...]., będący przedmiotem odwołania, nie spełnia definicji hektara kwalifikującego i nie może zostać objęty płatnościami w ramach wsparcia bezpośredniego, gdyż wykonane w czasie kontroli zdjęcia potwierdzają, że działki, na wykluczonych przez kontrolerów terenach, nie były użytkowane rolniczo, a liczba drzew na tzw. wyłączeniach, przekraczała dopuszczalny limit 100 drzew/hektar gruntu, wskazany przez prawodawcę krajowego w § 1 rozporządzenia w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew (Dz. U. 2015, poz. 338).

Wyjaśnił, że analiza przedmiotowego przypadku jednoznacznie wskazuje, że wyłączone z płatności obszary (w protokole z czynności kontrolnych nazwane wyłączeniami), nie stanowią terenu z rozrzuconymi drzewami, ale skupiska drzew stykających się koronami, często zwarte, z jednorodnym zadrzewieniem. Obszary te, zgodnie z uwagami kontrolerów wizytujących działki tworzyły drzewostan uniemożliwiający prowadzenie działalności rolniczej w sposób podobny jak na pozostałej części wizytowanych działek. Ustalenia zaś kontrolerów poparte zostały przeliczeniem drzew występujących na zgłoszonych do płatności działkach.

Ponadto organ odwoławczy wskazał również przepisy § 1-3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie elementów krajobrazu uznawanych za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej oraz ich szerokości (Dz. U. 2015, poz. 336), z których jednoznacznie wynika, że do elementów krajobrazu uznawanych za część kwalifikującego się obszaru działki rolnej zalicza się rowy, jeżeli ich całkowita szerokość nie przekracza 2 m. W związku z powyższym zakwestionowane przez kontrolę terenową, a następnie przez Kierownika BP obszary niespełniające kryteriów kwalifikowalności do przyznania płatności zostały także wykluczone ze wsparcia (rowy powyżej 2 metrów na działce rolnej Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...]., porośnięte drzewami i krzewami).

Następnie organ II instancji wyjaśnił, iż strona od 2018 r. realizuje jednocześnie na działkach zadeklarowanych na 2018 r. do płatności w ramach systemów bezpośredniego Program rolno-środowiskowo-klimatyczny, w oparciu o rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno- środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015, poz. 415 ze zm.). Wskazując na treść § 11 ust. 5 powołanego rozporządzenia, wywiódł, że maksymalny limit 100 drzew na hektar dotyczy zarówno płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jak i płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Powyższa zasada została wyłączona dla obszarów przyrodniczych, które we wniosku skarżącej zostały zadeklarowane na działkach rolnych Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...].,Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...].,Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...]. oraz i, a które (po uwzględnieniu wyjaśnień pełnomocnika strony), nie biorą udziału w płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Odnosząc się do argumentacji odwołania, jakoby w analizowanej sprawie ciężar dowodu (cyt. "udowodnienia faktu") spoczywa na organie, Dyrektor OR ARiMR wskazał, że zgodnie z dyspozycją art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach, w postępowaniach dotyczących m.in. płatności bezpośredniej i uzupełniającej oraz wsparcia specjalnego, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności (pkt 1), jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2), udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (pkt 3), zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do żebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisów art. 79a oraz art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się (pkt 4).

Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Konsekwencją ostatniej zasady jest przeniesienie ciężaru dowodu na podmiot, który z tego faktu czerpie korzyści, tym samym w obowiązującym obecnie stanie prawnym zmuszono stronę do większej aktywności.

Powyższe przepisy oznaczają, że postępowanie przed organami ARiMR - w celu ułatwienia realizacji nałożonych jej zadań - zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w k.p.a.

Organ odwoławczy podniósł w tym zakresie, że pełnomocnik skarżącej nie przedstawił żadnych dowodów, z których wynikałoby, że powierzchnie działek rolnych są inne, niż stwierdził organ I instancji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Nie podważył zatem skutecznie ustaleń kontrolnych, a zastrzeżenia i uwagi pełnomocnika strony, ocenił jako nieuzasadnione. Wskazał, że dokonanym przez Kierownika BP ARiMR ustaleniom nie można postawić zarzutu dowolności ani arbitralności, a kontrola na miejscu jak i kontrola administracyjna zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy, w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa.

Dyrektor OR ARiMR wskazał także, że jego wątpliwości nie budzi sposób wyliczenia przyznanych skarżącej płatności, dlatego też pod względem rachunkowym decyzję wydaną przez organ I instancji uznał za prawidłową. Wyjaśnił, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynosiła Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...]. ha, natomiast powierzchnia stwierdzona została skalkulowana na poziomie Wyniki kontroli zobrazowano w raporcie z czynności kontrolnych nr [...]. ha. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 24 ust. 1 i art. 38 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L227 z 31.07.2014 r., str. 69, z późn. zm.), uwzględniono również wyniki przeprowadzonej kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu.

W ocenie organu odwoławczego Kierownik BP trafnie uznał, że wykryte w toku kontroli administracyjnej nieprawidłowości dotyczące powierzchni kwalifikującej się do płatności i stwierdzona różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną, powstała na skutek wykluczenia z płatności nieprawidłowych powierzchni. Ustalenia takie zobligowały organ do zastosowania zapisów art. 19a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014 i w konsekwencji pomniejszenia należnych stronie płatności.

Końcowo Dyrektor OR ARiMR podkreślił, iż przepisy ustawy o płatnościach mają charakter norm prawa publicznego, a zatem bezwzględnie obowiązującego (ius cogens) i nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości organów Agencji w ustaleniu kryteriów dostępu do programu czy też wysokości płatności za realizację zadeklarowanych przedsięwzięć. Obowiązkiem organów Agencji jest działanie na podstawie i w granicach prawa, co wynika wprost z art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i art. 6 k.p.a. Zastosowanie przepisów prawa nie może być oparte na uznaniu organu, przynależności partyjnej strony czyjej poglądów politycznych, bowiem, regulacje te mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Podniósł, że kontrola instancyjna decyzji organu I instancji wykazała, że rozstrzygnięcie to nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego i przepisy materialne w stopniu uniemożliwiającym funkcjonowanie wydanego rozstrzygnięcia w obrocie prawnym. Wskazał, że w sprawie naruszony został art. 6-11 k.p.a., art. 15 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a., następnie art. 75, art. 76, art. 78, art. 79, art. 80, art. 81, art. 107 § 3 k.p.a. Podniósł także, że wydanym rozstrzygnięciem organ naruszył art. 3 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o płatnościach w związku z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., oraz art. 9 i art. 10 k.p.a.

Podkreślił, że co prawda w analizowanej sprawie obowiązek podjęcia przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy jak i obowiązek wszechstronnego zebrania (z urzędu) i rozpatrzenia całego materiału dowodowego został zmodyfikowany, a art. 7 i art. 77 k.p.a. w sprawie nie mają zastosowania, to jednak nie oznacza to, że na mocy art. 3 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o płatnościach organ nie musi przestrzegać praworządności. Nie jest również zwolniony z konieczności rozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Ponadto, w ocenie pełnomocnika, w sprawie została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania. Zgodnie z wykładnią zaprezentowaną w skardze, dwuinstancyjność postępowania polega na wydaniu rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym przez organy dwóch różnych instancji. W analizowanej sprawie, zdaniem pełnomocnika, powyższa zasada nie została zrealizowana, a Dyrektor OR ARiMR ograniczył się do kontroli decyzji pierwszo-instancyjnej i nie rozstrzygnął sprawy merytorycznie. Zauważył, że nie jest wystarczające powołanie się na akta zgromadzone przez organ I instancji, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie zawierają informacji będących podstawą rozstrzygnięcia.

W dalszej części skargi podniósł, że dla gospodarstwa strony została sporządzona przez eksperta przyrodniczego dokumentacja przyrodnicza. Wskazał, że to ekspert przyrodniczy wyznacza dziatki RSS lub RSO oraz ich powierzchnie ewidencyjno-gospodarcze (PEG) w ramach działki rolnej, które przekładają się automatycznie na przyznanie płatności bezpośrednich, rolno-środowiskowo-klimatycznych oraz ONW. Wskazał, że organ był zobowiązany sprawdzić, w oparciu o jakie przesłanki ekspert wyznaczył działki siedliskowe. W jego ocenie organ zobowiązany był również skontrolować prawidłowość rozumowania eksperta.

Zdaniem pełnomocnika skarżącej, analizowana sprawa winna zostać rozpoznana przy udziale dowodu z wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 29 kwietnia 2013 r. sygn. akt III SA/Wr 539/12 (dot. płatności rolnośrodowiskowej) oraz wyroku WSA we Wrocławiu z dnia sygn. akt Ill SA/Wr 540/12 (sprawa płatności bezpośrednich). Podniósł, że obecna skarga dotyczy tych samych użytków rolnych, o których mowa w wymienionych wyrokach Sądu. Wskazał, że rozpatrywane sprawy winny zostać rozpoznane przy udziale dokumentu, jakim są decyzje w sprawie obszarowej i rolnośrodowiskowej za 2011 r., ponieważ dotyczą tych samych łąk. Ponadto podniósł, że limitu 100 drzew na hektar nie stosuje się do użytków rolnych w ramach działań rolno- środowiskowo-klimatycznych dla obszarów Natura 2000 oraz związanych z ramową dyrektywą wodną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zarzuty skargi dotyczą zasadniczo naruszeń prawa procesowego, w tym przede wszystkim w zakresie rzetelnego ustalenia stanu faktycznego i rozważenia przez organ całości materiału dowodowego.

W tym miejscu trzeba podkreślić, że jakkolwiek w myśl art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy k.p.a., chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej, to z art. 3 ust. 2 tej ustawy wynika, że postępowanie przed organami Agencji zostało w dosyć istotny sposób zmodyfikowane. Ustawodawca między innymi wyłączył stosowanie zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 k.p.a. I tak. w świetle art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach, na organach Agencji nie spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a jedynie jego wyczerpujące rozpatrzenie (pkt 2). Z dalszych regulacji (pkt 3 i 4) wynika, że obowiązki organu ograniczono do udzielania stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Ponadto art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach stanowi, że to strona i inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przestawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Oznacza to, że ustawodawca ograniczył w tych postępowaniach obowiązki organu w zakresie postępowania dowodowego, wynikające z art. 7 i art. 77 k.p.a., i w omawianym zakresie powołane przepisy nie mają w tych postępowaniach zastosowania. Tak więc postawione w skardze zarzuty - w zakresie, w jakim odnoszą się do naruszenia obowiązków organu w zakresie ustaleń faktycznych, musza być oceniane przy uwzględnieniu, że na organach Agencji obowiązek zebrania całego materiału dowodowego nie spoczywał (por. wyrok NSA z 12 sierpnia 2020 r. sygn. akt I GSK 417/18 Lex nr 3061920).

Zdaniem Sądu, materiał dowodowym, na którym oparte zostało zaskarżone rozstrzygniecie oraz poprzedzają je decyzja organu I instancji, był spójny i kompletny, dając podstawę do sformułowania wniosków zawartych w zaskarżonej decyzji. Ustalenia obu przeprowadzonych u skarżącej kontroli potwierdziły, ze powierzchnia użytków rolnych zadeklarowanych do płatności została zawyżona przez skarżącą, która błędnie określiła zasięg i wielkość poszczególnych deklarowanych upraw.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły regulacje ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami". Zgodnie z tą regulacją, hektar kwalifikujący się do płatności obszarowej oznacza wszelkie użytki rolne (grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe), które były wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej lub - w przypadku, gdy obszar wykorzystuje się także do prowadzenia działalności pozarolniczej - wykorzystywane głównie do prowadzenia działalności rolniczej z wyłączeniem obszarów na lotniskach, polach golfowych, boiskach sportowych, lub utrzymywane w stanie, dzięki któremu nadają się one do wypasu lub uprawy poprzez obowiązkowe wykonanie co najmniej jednego zabiegu agrotechnicznego, polegającego na usunięciu lub zniszczeniu niepożądanej roślinności w terminie do dnia 31 lipca roku składania wniosku.

Zgodnie z brzmieniem § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew (Dz. u. 2015, poz. 338), wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2018, poz. 1312 ze zm.), określono maksymalne zagęszczenie drzew, o którym mowa w art. 9 ust. 3 akapit pierwszy lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kadr administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności DZ. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48), które nie może przekroczyć 100 drzew na hektar.

Poza tym, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 9 ust. 3 rozporządzenia Komicji (UE) nr 640/2014, działkę rolną zawierającą rozrzucone drzewa (podkr. własne) uznaje się za kwalifikujący się obszar, o ile działalność rolniczą można prowadzić w podobny sposób jak na działkach bez drzew położonych na tym samym obszarze. Skarżąca realizuje jednocześnie na działkach zadeklarowanych do płatności bezpośredniej. Program rolno-środowiskowo-klimatyczny. Zgodnie natomiast z § 11 ust. 5 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w przypadku gdy na działce rolnej występują drzewa, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczna może być przyznana do gruntu, na którym jest położona ta działka, jeżeli występujące na tym gruncie drzewa są rozrzucone, a liczba drzew na hektar tego gruntu nie przekracza 100 drzew (pkt 1), na tym gruncie można prowadzić działalność rolniczą w podobny sposób, jak na gruncie o takiej samej powierzchni, na którym nie występują drzewa (pkt 2).

Warunków określonych w ust. 5 nie stosuje się do działki rolnej położonej na obszarze przyrodniczym oraz do działki rolnej położonej na gruncie, do którego rolnik ubiega się o płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 3 (§11 ust. 6).

Rację ma więc organ, że maksymalny limit drzew hektar dotyczy zarówno płatności bezpośrednich, jak i rolno-środowiskowo-klimatycznych.

Analiza poszczególnych wykluczeni dokonanych przez organy i omówionych w decyzji dowodzi zasadności zawartych w niej wniosków iż powierzchnia wykluczona ze wsparcia w 2018 r., znajdująca się na działkach rolnych [...],[...],[...],[...],[...], nie stanowiła obszaru, o którym mowa w art.. 8 ust.1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i która mogłaby zostać zdefiniowana w myśl wymienionej normy jako kwalifikujący się hektar. Tereny zadrzewione, zakrzaczone, obszary porośnięte samosiejkami drzew, obszary z karczami oraz składowiska wyciętych drzew stwierdzone podczas lustracji w terenie na wymienionych działkach, nie wypełniają zaprezentowanej definicji hektara kwalifikującego się.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególności Raportu z kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...] oraz sporządzonej na tą okoliczność dokumentacji fotograficznej i szkiców działek należało uznać, że deklarowany przez

Skarżącą obszar na działkach rolnych [...],[...],[...],[...],[...], będący przedmiotem skargi do Sądu, nie spełnia definicji hektara kwalifikującego i nie może zostać objęty płatnościami w ramach wsparcia bezpośredniego, gdyż wykonane w czasie kontroli zdjęcia potwierdzają, że działki, na wykluczonych przez kontrolerów terenach, nie były użytkowane rolniczo, a liczba na tzw. wyłączeniach, przekraczała dopuszczalny limit 100 drzew/hektar gruntu. Warto podkreślić również, że zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 9 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014, działkę rolna zawierającą rozrzucone drzewa uznaje się za kwalifikujący się obszar, o ile działalność rolniczą można prowadzić w podobny sposób jak na działkach bez drzew położonych na tym samym obszarze. Analiza dokumentacji pokontrolnej jednoznacznie wskazuje, że wyłączone z płatności obszary (w protokole z czynności kontrolnych nazwane wyłączeniami), nie stanowią terenu z rozrzuconymi drzewami, ale skupiska drzew stykających się koronami, często zwarte, z jednorodnym zadrzewieniem.

Obszary te, zgodnie z uwagami kontrolerów wizytujących działki tworzyły drzewostan uniemożliwiający prowadzenie działalności rolniczej w sposób podobny jak na pozostałej części wizytowanych działek. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do omawianej kwestii z dokładnym przeliczeniem drzew na poszczególnych działkach rolnych i powodach, dla których nie uwzględnił tych gruntów w płatności, skarżąca natomiast nie podważyła powyższych ustaleń w oparciu o jakiekolwiek dowody.

Nie można również podzielić argumentów skargi, iż to ekspert przyrodniczy wyznacza działki RSS i RSO oraz ich powierzchnie ewidencyjno-gospodarcze, które przekładają się automatycznie na przyznanie płatności. Prawidłowy w tym zakresie jest pogląd Dyrektora ARiMR, że zakres wiążących ustaleń eksperta jest inny, niż zakres ustaleń wymaganych do przyznania płatności, a dotyczących obszaru deklarowanego do płatności. Jak trafnie wskazał organ, w ramach dokumentacji przyrodniczej ekspert przyrodniczy (ekspert botanik bądź ekspert ornitolog) wyznacza się działki siedliskowe (RSS), na których występują siedliska przyrodnicze objęte wariantami siedliskowymi "Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego", w obrębie działek ewidencyjnych będących w posiadaniu rolnika. Siedlisko kwalifikujące działkę RSS do danego wariantu jest dokumentowane za pomocą spisów gatunków wskaźnikowych sporządzonych w wybranych na działce punktach oraz zdjęć fitosocjologicznych wykonanych w reprezentatywnych dla tego siedliska płatach roślinności.

Ekspert identyfikuje też czynniki biotyczne i abiotyczne wpływające na stan siedlisk stwierdzonych na działce oraz wykonuje dokumentację fotograficzną i kartograficzną. Na podstawie ww. informacji, uszczegóławia wymogi odnośnie gospodarowania na siedliskach w ramach dedykowanych im wariantów. Powyższe sprawia, że ekspertyza przyrodnicza sporządzona przez eksperta przyrodniczego w porównaniu z raportem nr [...] nie mogła przesadzać o faktycznej powierzchni gruntów kwalifikujących się do zadeklarowanej za rok 2018 płatności. Wbrew opinii skarżącej, obowiązkiem eksperta przyrodniego nie jest wyznaczenie powierzchni kwalifikującej się do płatności (powierzchnia PEG), ale przygotowanie dokumentacji przyrodniczej (stwierdzenie siedliska przyrodniczego lub ornitologicznego) odpowiednio dla występującego na działce siedliska.

Ponadto zgodnie z treścią dokumentu "Metodyka sporządzania dokumentacji przyrodniczej siedliskowej dla Pakietów 4. i 5. "Działania rolno-środowiskowo- klimatycznego" w ramach PROW 2014-2020", do którego zasadnie odwołuje się organ, w granice i powierzchnię działki rolnej mogą zostać włączone:

1. - struktury nieużytkowane rolniczo, takie jak np. otwarte lustro wody (oczka wodne) o sumarycznej powierzchni do 100 m2 działki rolnej, niezależnie od jej powierzchni,
2. - struktury nieużytkowane rolniczo o szerokości nieprzekraczającej 2 m (np. rowy, nieutwardzone drogi dojazdowe, pasy zadrzewień, żywopłoty itp.),
3. - pojedyncze drzewa, o ile ich zagęszczenie na hektar nie przekracza 100 drzew, jeżeli obecność tych drzew nie koliduje z prowadzeniem działalności rolniczej-dla działek położonych na TUZ,
4. - pojedyncze drzewa niezależnie od zagęszczenia na hektar - tylko w przypadku wariantów 4.2./5.2, 4.3./5.3. i 4.6./5.6, dla działek położonych na obszarach przyrodniczych.

Tymczasem, jak wynika z omówionych obszernie w decyzji ustaleń kontrolujących, skarżąca zgłosiła do płatności struktury nieużytkowane rolniczo, które nie powinny zostać włączone do powierzchni poszczególnych działek rolnych. W trakcie kontroli stwierdzono, iż na działkach znajdowały się nie pojedyncze drzewa, a ich skupiska. Poza tym działki rolne w ramach płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej zostały zadeklarowane przez stronę w ramach wariantów 4.1, 4.11, 4.5 oraz 5.5, a pojedyncze drzewa niezależnie od zagęszczenia zgodnie z treścią Metodyki... mogą występować tylko w obrębie wariantów 4.2./5.2, 4.3./5.3. i 4.6./5.6, które we wniosku strony nie zostały zadeklarowane. Powierzchnie uprawnione na danej działce do wsparcia (nazwane powierzchniami PEG lub MKO) są wyznaczane na podstawie ortoobrazów (zdjęć satelitarnych i lotniczych) aktualizowanych co 3 lata, w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1306/2013, ustanowionego na podstawie map i dokumentów oraz technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej.

W analizowanej sprawie powierzchnia uprawniona do wsparcia została ustalona w oparciu o bezpośredni pomiar działek w terenie. Podczas kontroli terenowej inspektorzy wizytujący działki stwierdzili obszary, które nie kwalifikują się do płatności i które szczegółowo zostały opisane w protokołach pokontrolnych. Dokumentacja przyrodnicza sporządzana przez eksperta przyrodniczego (ornitologa lub botanika), którą rolnik realizujący Program rolno-środowiskowo- klimatyczny w zakresie pakietów 4 i 5 jest zobowiązany posiadać, stanowi szczegółową charakterystykę danego siedliska przyrodniczego lub siedliska lęgowego ptaków, nie może natomiast stanowić jedynej podstawy do ustalenia obszaru kwalifikowanego do płatności.. Zgodnie z Metodyką... ekspert przyrodniczy może w obrys działki RSS włączyć struktury nieużytkowane rolniczo, natomiast rolnik nie powinien zgłaszać obszarów, które nie spełniają określonych warunków we wniosku o płatności.

W analizowanym przypadku obszary nieuprawnione do płatności zgłoszone we wniosku, zostały zidentyfikowane podczas kontroli terenowej, opisane w protokole pokontrolnym i następnie wykluczone ze wsparcia przez organ orzekający w sprawie jego przyznania. Organy Agencji nie podważały przy tym określonego przez eksperta rodzaju siedliska, ale powierzchnię, do której rolnik wystąpił o wsparcie i dokonały wykluczeń m.in. w związku ustaleniem, że nie zostały dochowane wymogi dotyczące dopuszczalnej ilości drzew lub stopnia ich zagęszczenia, które przesądzają o możliwości uznania powierzchni za kwalifikowany hektar. Przyjęta przez organy do płatności bezpośrednich powierzchnia była ostatecznie wynikiem ustaleń poczynionych w oparciu o materiał dowodowy, który nie został przez skarżąca skutecznie podważony, skoro nie przedstawiła ona żadnych dowodów na okoliczności odmienne, od przyjętych przez organy Agencji, a znajdujących oparcie w wynikach kontroli: terenowych, rolno-środowiskowo-klimatycznej oraz administracyjnej. Za takie zaś, jak już wyjaśniono powyżej, nie może być uznana ekspertyza ornitologiczna dotycząca siedliska przyrodniczego.

Nie można również zgodzić się z zarzutem nierozpatrzenia całości materiału dowodowego przez organ II instancji – przeczy temu szczegółowe 17- stronicowe uzasadnienie decyzji z drobiazgowym wykazaniem obszarów niezakwalifikowanych do wsparcia, wskazujące na dokonanie rzetelnej analizy sprawy. Jak trafnie wskazał organ w odpowiedzi na skargę, wbrew opinii skarżącej zgromadzone akta nie są aktami organu I instancji, ale aktami postępowania zgromadzonymi w sprawie przyznania skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. Organ II instancji rozpatrzył ponownie materiał dowodowy w sprawie. Po dokonaniu merytorycznej analizy sprawy oraz czynności kontrolnych stwierdził, że rozstrzygnięcie wydane przez Kierownika BP ARiMR w Kamiennej Górze odpowiada prawu.

Ustaleniom podjętym przez organ I instancji nie można postawić zarzutu dowolności ani arbitralności, podobnie jak ocenie i wnioskom poczynionym przez organ II instancji, zaś kontrola na miejscu jak i kontrola administracyjna zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy, w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Na podstawie zebranego materiału dowodowego, w szczególności dokumentacji pokontrolnej (zdjęcia i szkice zgromadzone na płycie CD), organy zasadnie stwierdziły nieprawidłowości w gospodarstwie rolnym strony, które pociągnęły za sobą określone konsekwencje (zmniejszenie wnioskowanych płatności).

Odnosząc się wreszcie do żądania skarżącej aby rozpoznanie sprawy nastąpiło po przeprowadzeniu dowodu w postaci wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 29.04.2013 r. (sygn. akt III SA/Wr 539/12, III SA/Wr 540/12), jako że obecna skarga dotyczy tożsamych gruntów, Sąd wyjaśnia, że jakkolwiek wyrok ten dotyczy tożsamych działek, to odnosi się on do płatności zadeklarowanych w 2010 i 2011 r. i to w stosunku do płatności za te okresy WSA uprzednio nakazał wyjaśnienie dostrzeżonych rozbieżności dotyczących sposobu zagospodarowania części ocenianych gruntów. Protokół z kontroli przeprowadzonej w rezultacie tego wyroku w kwietniu 2013 r. nie może jednak zostać uwzględniony, bowiem, jak słusznie zauważa organ, stan faktyczny na działkach w przeciągu tak długiego – 6-letniego - okresu, mógł ulec (i de facto uległ) diametralnym zmianom, co potwierdziła kontrola rolno-środowiskowo-klimatyczna oraz kontrola kwalifikowalności powierzchni (inspekcja terenowa) przeprowadzona w gospodarstwie rolnika (09.04.-16.04.2019 r.).

Natomiast kontrole stanowiące podstawę wydania decyzji za 2018 r. zostały przeprowadzone w sposób bardzo szczegółowy, po bezpośrednim pomiarze działek w terenie sporządzono protokół opisujący wykluczone obszary oraz stopień zadrzewienia mierzonych powierzchni. Podkreślić przy tym trzeba, że odnosząc się do wniosku strony z 4.01.2020 r. o przeprowadzenie kontroli na miejscu, organ pismem z dnia 21.02.2020 r. Poinformował pełnomocnika strony, że wyniki kontroli terenowej zawarte w raportach są prawidłowe i nie ma podstaw do przeprowadzenia ponownej wizytacji w gospodarstwie rolnika. Wskazał również, że kopia raportu z czynności kontrolnych po korektach została przekazana skarżącej w dniu 29.04.2019 r. wraz z pismem, w którym została poinformowana, iż raport przekazany jej w dniu 14.02.2019 r. przestaje obowiązywać, od czego strona nie wniosła zastrzeżeń. Kolejny wniosek w sprawie, dotyczący wydania środka dowodowego (...) w postaci ustaleń z zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK) na ortofotomapach aktualnych, tj. w dniu wydania decyzji z dnia 7 czerwca 2019 r. (...) wpłynął do Dyrektora OR ARiMR we Wrocławiu w dniu 02.03.2020 r. Pełnomocnik strony twierdzi, że organy Agencji zaniechały wydania graficznego dowodu z kontroli, co uniemożliwiło mu ustosunkowanie się do przedmiotu i lokalizacji wyłączeń PEG i co, w jego ocenie, miało wpływ na wynik sprawy.

Powyższe twierdzenia nie znajdują oparcia w aktach administracyjnych. Te bowiem potwierdzają, że w dniu 06.03.20210 organ pismem nr [...] przekazał pełnomocnikowi skarżącej płytę CD zawierającą zdjęcia i szkice z przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącej kontroli terenowych ze spraw o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za 2018r. Organ wyjaśnił też pełnomocnikowi strony, iż sporządzone na okoliczność kontroli terenowej szkice zostały opracowane z wykorzystaniem ortofotomap właściwych dla kampanii 2018 r. i że nie ma możliwości, aby szkice, będące integralną częścią ww. protokołów z czynności kontrolnych zostały, na życzenie rolnika, sporządzone na wybranej przez niego orotofotomapie z konkretnego dnia. Zarówno szkice jak i dokumentacja fotograficzna określają faktyczny stan działek zastany przez inspektorów podczas bezpośredniej lustracji w terenie. Organ podkreślił, że dysponuje szkicami, które zostały sporządzone z wykorzystaniem ortofotomapy dla kampanii 2018 roku i które stanowią część materiału dowodowego w sprawie.

W świetle powyższego nie sposób nie zgodzić się z organem, że działania podejmowane przez pełnomocnika skarżącej po wydaniu zaskarżonej decyzji wskazują na to, że próbuje on przenieść środek ciężkości w sprawie z ustaleń pokontrolnych zawartych w raportach z czynności kontrolnych na ortofotomapę, która, jak podaje, nie została mu przedstawiona i co miałby przekładać się na wynik sprawy. Jednak, jak słusznie zauważył Dyrektor AriMR, ortofotomapa odgrywa w analizowanej sprawie znaczenie pomocnicze, a dowodem na podstawie którego dokonano redukcji powierzchni jest protokół pokontrolny. W sprawach, w których działki podlegają kontroli metodą FOTO organ zobowiązany jest do analizy ustalonych powierzchni w oparciu o obowiązująca dla sprawy ortofotomapę. W badanym przypadku działki podlegały bezpośredniej lustracji w terenie, inspektorzy zweryfikowali stan upraw na dzień kontroli, co zostało udokumentowane fotografiami wykonanymi podczas wizytacji działek rolnych oraz szkicami.

Bezpośredni pomiar w terenie wyklucza błędy związane z jakością ortofotomapy, jej prawidłową interpretacją, wpływem cieni i koron drzew, jak również pochylenia terenu. Podstawą wydania decyzji organów obu instancji i powodem redukcji płatności były natomiast nieprawidłowości stwierdzone przez inspektorów terenowych podczas bezpośrednich oględzin działek w terenie.

Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.) skargę oddalił.