Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 11 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Wr 15/20

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją Zarząd Województwa D. pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej RPO WD 2014-2020 (ZWD, organ II instancji, organ odwoławczy, organ) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 256 ze zm. dalej k.p.a.) w związku z art. 122 ust. 2, art. 125 ust. 1 i ust. 4 lit. a) oraz art. 143 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U. UE.

L. z 2013 r. Nr 347, str. 320 ze zm., dalej rozporządzenie nr 1303) oraz na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 9 lit. c) ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2018 r. poz. 1431, ze zm., dalej ustawa wdrożeniowa) i art. 207 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 12 pkt 2 w związku z art. 67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 869, ze zm., dalej u.f.p), w związku z art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 512 ze zm., dalej u.s.w.), po rozpatrzeniu odwołania A (beneficjent, stowarzyszenie, strona skarżąca) z 27 maja 2019 r. od decyzji z [...] (nr [...]) D. Wojewódzkiego Urzędu Pracy (DWUP, organ I instancji), określającej kwotę środków przypadających do zwrotu dla projektu nr [...] pt. "[...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania przedmiotowej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym.

W dniu 30 listopada 2016 r. pomiędzy Beneficjentem - A, a D. Wojewódzkim Urzędem Pracy, pełniącym rolę Instytucji Pośredniczącej zawarta została umowa nr [...] o dofinansowanie projektu pn. "[...]" (zwana dalej umową, umową o dofinasowanie), wybranego w naborze przeprowadzonym dla Działania 8.2 "Wsparcie osób poszukujących pracy" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014-2020 (zwanego dalej RPO WD 2014-2020) współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS). Zgodnie z zapisami wniosku o dofinansowanie projekt Beneficjenta wpisywał się w cel szczegółowy Działania 8.2 przez "Poprawę szans na zatrudnienie osób, które znajdują się w szczególnej sytuacji na rynku pracy (osoby 50+, kobiety, osoby niepełnosprawne, osoby długotrwale bezrobotne, osoby o niskich kwalifikacjach)". Celem projektu była aktywizacja 120 osób zamieszkujących na obszarze Województwa D., w wieku powyżej 30 lat, które pozostają bez zatrudnienia i są w szczególnej sytuacji na rynku pracy. W ramach projektu zaplanowano działania w postaci: zdiagnozowania potrzeb uczestników, zajęć aktywizujących, szkoleń zawodowych, staży zawodowych, pośrednictwa pracy oraz dodatku relokacyjnego.

Na podstawie umowy o dofinansowanie beneficjentowi przyznane zostało - na realizację ww. projektu - dofinansowanie w kwocie nieprzekraczającej 1.808.947,20 zł, co stanowiło nie więcej niż 95% kwoty całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu. Całkowita wartość projektu wynosiła 1.904.155,20 zł. Okres realizacji projektu określono od dnia 1 listopada 2016 r. do dnia 30 czerwca 2018 r. (z uwzględnieniem zgody DWUP na przedłużenie terminu realizacji projektu na wniosek beneficjenta). Zawarta umowa o dofinansowanie zawierała minimalny zakres oraz przedmiot praw i obowiązków (Instytucji Pośredniczącej oraz Beneficjenta), jakie są niezbędne i istotne dla realizacji projektu oraz wypłacenia dofinansowania.

W dniach 14-16 lutego 2018 r. na miejscu realizacji projektu odbyła się kontrola planowa (następnie także dodatkowe czynności kontrolne podjęto w dniu 13 kwietnia 2018 r), która wykazała liczne naruszenia, do których doszło w toku realizacji projektu, wynikające z niewłaściwego zarządzania projektem. W Informacji pokontrolnej Zespół Kontrolujący stwierdził m.in.: trudności w komunikacji i opóźnienia w przekazywaniu kontrolującym dokumentacji; nierzetelne dokumentowanie działań informacyjno-promocyjnych (niewłaściwą ścieżkę audytu); zarządzanie projektem przez osoby bez wymaganych kwalifikacji oraz niezgodnie z ustaloną strukturą zarzadzania projektem, uchybienia w zakresie ochrony danych uczestników projektu, uchybienia w dokumentacji finansowej, brak dostosowania faktycznych postępów w realizacji projektu do zapisów Wniosku (brak wniesienia wkładu własnego, brak kadry zarządzającej dysponującej odpowiednimi kwalifikacjami) oraz opóźnienia w realizacji projektu i nieprawidłowości dotyczące wyboru wykonawców szkoleń poprzez niejednoznaczny opis przedmiotu zamówienia oraz brak właściwego kryterium oceny ofert.

Pismem z dnia 7 maja 2018 r. beneficjent przesłał dodatkowe wyjaśnienia w zakresie rekomendacji/zaleceń zespołu kontrolnego do wykonania, na które otrzymał odpowiedź. DWUP podtrzymał swoje stanowisko w spornych kwestiach wskazując, m.in. że wskazane naruszenia ustalone zostały według stanu faktycznego na dzień kontroli i wykonanie przez beneficjenta zaleceń kontrolnych nie wpływa na zanegowanie faktu, że w toku kontroli stwierdzono zaistnienie nieprawidłowości. Z ostateczną Informacją pokontrolną, sporządzoną po zgłoszonych zastrzeżeniach, beneficjent zapoznał się w dniu 12 czerwca 2018 r.

Na podstawie art. 207 ust. 8 u.f.p., pismem z dnia 18 lipca 2018 r., DWUP wezwał beneficjenta do zwrotu części środków dofinansowania w wysokości 5.634,34 zł w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania. Z powodu bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego w wezwaniu, DWUP wszczął postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie, w celu odzyskania kwoty przypadającej do zwrotu. Prowadzone postępowanie zakończyło się wydaniem w [...] decyzji administracyjnej nr [...] określającej obowiązek zwrotu kwoty dofinansowania w wysokości 5.634,34 zł. wraz z należnymi odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych.

Od ww. decyzji określającej kwotę środków przypadających do zwrotu, beneficjent wniósł do Instytucji Zarządzającej odwołanie. W uzasadnieniu odwołania Beneficjent wskazał, że zaskarża decyzję w całości i wnosi o jej uchylenie i umorzenie postępowania oraz "uznanie za kwalifikowane wydatków w kwocie przedstawionej przez Odwołującego". Beneficjent wskazał, że nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem, a szczegółowe uzasadnienie odwołania przedstawi w odrębnym piśmie. W uzupełnieniu odwołania beneficjent zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie przepisów postepowania administracyjnego art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. oraz art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z § 5 ust. umowy o dofinansowanie projektu oraz w zw. z zapisami Rozdziału 6 podrozdziału 6.2 pkt 3 lit. G wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków (...) na lata 2014-2020 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień.

Zarząd Województwa D. utrzymując decyzję organu I instancji w mocy przypomniał naruszenia, które w wyniku kontroli zarzucono beneficjentowi przy realizacji projektu i uznano za rażące.

1. 1. Naruszenie w postaci trudności w komunikacji i przekazywaniu informacji (opóźnienia w przekazywaniu wymaganej przez Kontrolujących dokumentacji).
2. 2. Naruszenie w postaci niewłaściwej ścieżki audytu wskutek nierzetelnego dokumentowania działań informacyjno-promocyjnych.
3. 3. Naruszenie w postaci zarządzania projektem przez osoby bez wymaganych kwalifikacji oraz niezgodnie z ustaloną strukturą zarządzania projektem.
4. 4. Naruszenie w postaci uchybienia w zakresie ochrony danych uczestników projektu.
5. 5. Naruszenie w postaci uchybienia w dokumentacji finansowej (nierzetelne jej prowadzenie).
6. 6. Naruszenie w postaci opóźnień w realizacji projektu oraz braku dostosowania zapisów wniosku o dofinansowanie do faktycznych postępów w realizacji projektu (np. wkład własny). Organ odwoławczy uznał za zasadny zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a., przez brak w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wyjaśnienia, z jakiego powodu działania związane z realizacją projektu skutkowały uznaniem naruszenia postanowień umowy w zakresie zarządzania projektem za rażące. Organ II instancji stwierdził, że naruszenie ww. przepisów postępowania nie skutkowało jej uchyleniem bowiem zostało sanowane poprzez odniesienie się przez organ odwoławczy do tej kwestii w uzasadnieniu niniejszej decyzji.

Organ II instancji przypomniał, że do dnia kontroli projektu beneficjent przeprowadził 16 postępowań o udzielenie zamówień w projekcie w oparciu o zasadę konkurencyjności. Na podstawie losowego wyboru próby, Zespół kontrolujący DWUP skontrolował 2 z ww. zamówień, dotyczące wyboru wykonawcy szkoleń "[...]" (zapytanie ofertowe z dnia 27.07.2017 r., protokół wyboru ofert z dnia 07.08.2017 r.) i "[...]" (zapytanie ofertowe z dnia 13.07.2017 r. protokół wyboru ofert z dnia 22.07.2017 r.).

W przypadku obu zamówień stwierdzono, że doszło do kilku naruszeń, Beneficjent, jako Zamawiający, nie doprecyzował w jaki sposób weryfikowane będą warunki udziału w postępowaniu odnoszące się do posiadanego 2-letniego doświadczenia podmiotu/trenerów w prowadzeniu szkoleń - choć ostatecznie nie naruszyło to zasady przejrzystości i równego traktowania wykonawców i nie wpłynęło na możliwość wzięcia przez wykonawcę udziału w postępowaniu. Beneficjent w zapytaniach ofertowych przewidział możliwość dokonywania istotnych zmian postanowień umowy, jednak nie określił szczegółowych warunków dokonania tych zmian do czego zobowiązywały go "Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków (...)". Beneficjent w protokołach skontrolowanych postępowań błędnie wyliczył także liczbę punktów przyznanych oferentom (maksymalna liczba punktów mogłaby zostać przyznana jedynie w sytuacji, gdyby oferenci przedstawili 20 referencji) - z uwagi jednakże na fakt, że w obu postępowaniach złożono tylko po 1 ofercie Zespół kontrolujący uznał, że chociaż doszło do uchybienia, to nie miało wpływu na prawidłowość wyboru wykonawcy.

Ponadto stwierdzono, że oświadczenie złożone przez osobę przeprowadzającą procedurę w imieniu Wykonawcy, pn. "Zamawiający oświadcza, że nie istnieją powiązania kapitałowe, ani osobowe między wykonawcami, którzy złożyli oferty, a Zamawiającym" nie zawiera pełnej treści wymaganej zgodnie ze wzorem określonym w "Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków (...)". Ww. naruszenia nie zostały jednakże uznane przez DWUP za nieprawidłowości skutkujące korektą finansową.

Natomiast kolejne naruszenie dotyczące ww. zamówień, w postaci opisu przedmiotu zamówienia w sposób niejednoznaczny, uznano za nieprawidłowość skutkującą koniecznością nałożenia korekty finansowej. Kontrolujący stwierdzili, że w zapytaniach ofertowych obu kontrolowanych zamówień beneficjent/Zamawiający nie wskazał czasu trwania poszczególnych szkoleń (tj. konkretnej liczby godzin) lub wymaganego zakresu godzinowego "od...do". Organ odwoławczy zgodził się z oceną dokonana przez DWUP, że przedmiot zamówienia był opisany w sposób niejednoznaczny, a sposób oceny ofert był mało czytelny, nie gwarantował pełnej porównywalności ofert i wyboru najkorzystniejszej oferty. Organ I instancji, prawidłowo w opinii ZWD, wskazał, że zgodnie z § 21 ust. 10 umowy o dofinansowanie w przypadku naruszenia przez Beneficjanta warunków i procedur postępowania o udzielenie zamówienia, o których mowa w ust. 4-7, Instytucja Pośrednicząca uznaje całość lub część wydatków związanych z tym zamówieniem za niekwalifikowalne, zgodnie z rozporządzeniem ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, wydanym na podstawie art. 24 ust. 13 ustawy wdrożeniowej, co w niniejszym przypadku wiąże się z koniecznością nałożenia korekty finansowej w wysokości 10% wartości zamówienia ustalonego na podstawie umów zawartych z wykonawcą B Spółka z o.o., które Beneficjent przedstawił do rozliczenia w ramach wniosku o płatność nr WNP- [...]-008.

ZWD przywołał treść art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego 1303/2013 wprowadził legalną definicję nieprawidłowości: "nieprawidłowość" i szeroko opisał pojęcie nieprawidłowości biorąc pod uwagę legislację unijną oraz orzecznictwo TSUE. Organ odwoławczy omówił tez zasady wykorzystywania środków unijnych na gruncie prawa krajowego.

Organ II instancji w związku z zaistnieniem nieprawidłowości w toku realizacji projektu konieczne stało się nałożenie korekty finansowej i odzyskanie środków dofinansowania w wysokości tej korekty. Organ przypomniał, że przy tym należy, że istotą korekty finansowej jest przy tym przywrócenie równowagi pomiędzy stanem zakładanym w Programie, a stanem rzeczywistym w sytuacji, gdy równowaga ta została zaburzona wskutek zaistnienia nieprawidłowości. Korekta kompensuje stratę finansową poniesioną przez dany Fundusz wskutek zaistnienia nieprawidłowości, poprzez odzyskanie kwoty nienależnej pomocy udzielonej Beneficjentowi z tego Funduszu.

Organ odwoławczy przychylił się do zarzutu strony podniesionego w złożonym odwołaniu, iż w decyzji I instancji zaniechano ustalenia, czy korekta finansowa dotycząca nieprawidłowości powstałej w związku z udzieleniem zamówień w projekcie została ustalona współmiernie do charakteru i wagi nieprawidłowości indywidualnej oraz czy nie zachodzą okoliczności uzasadniające jej obniżenie. Organ odwoławczy podkreślił, że dokonał w powyższym zakresie własnych ustaleń i stwierdził, że w przedmiotowym przypadku korekta została nałożona proporcjonalnie do wagi i charakteru naruszenia oraz straty finansowej poniesionej przez Fundusze. Pomimo więc, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odnosiło się do tej kwestii, decyzja ta nie wymaga uchylenia, czy też zmiany.

Podsumowując wyjaśnił, ze decyzja odwoławcza potwierdziła obowiązek zwrotu przez Stronę - A kwoty środków w wysokości 5.634,34 zł (słownie: pięć tysięcy sześćset trzydzieści cztery złote 34/100) otrzymanego w ramach RPO WD 2014- 2020 dofinansowania, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dat przekazania środków dofinansowania na rachunek bankowy Beneficjenta, tj.: - od kwoty 5.041,25 zł od dnia 29.12.2016 r., - od kwoty 593,09 zł od dnia 25.01.2017 r. do dnia ich zwrotu.

Beneficjent nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Decyzji zarzucił naruszenie:

1. 1) art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2019 r. o finansach publicznych (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm., zwana dalej "UOFP") w związku z:
2. a) § 5 ust. 2 umowy o dofinansowanie projektu poprzez obniżenie stawki kosztów pośrednich w sytuacji, gdy Beneficjent nie dopuścił się rażącego naruszenia postanowień Umowy w zakresie zarządzania projektem,
3. b) zapisami Rozdziału 6, Podrozdziału 6.2, pkt 3, lit. g) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (zwane dalej także "Wytycznymi") poprzez uznanie, iż przedmiot zamówienia określony w dokumentacji dotyczącej postępowań w ramach wyboru wykonawców szkoleń "[...]" oraz "[...]" opisany został w sposób niejednoznaczny, co skutkowało niesłusznym uznaniem, że środki przeznaczone na realizację programu finansowanego z udziałem środków europejskich zostały wykorzystane przez Stronę z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 UOFP;
4. 2) § 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (zwanego dalej także "Rozporządzeniem") poprzez brak obniżenia wartości korekty finansowej w sytuacji, gdy wysokość stawki wynikająca z przyjętej kategorii naruszenia może zostać obniżona do wysokości 5%, skutkiem czego wartość korekty finansowej ustalona została niewspółmiernie do charakteru i wagi nieprawidłowości indywidualnej;
5. 3) art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., zwana dalej "k.p.a.") poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy;
6. 4) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału procesowego z uchybieniem zasad prawidłowego rozumowania i doświadczenia życiowego.

Mając na uwadze wskazane zarzuty, wniósł:

1. 1) o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji oraz umorzenie postępowania;
2. 2) na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 PPSA - o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2017 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej p.p.s.a.), sprawowana jest przez sądy administracyjne na podstawie kryterium zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego.

W związku z tym, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego aktu wydanego przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ustalenie, że akt taki dotknięty jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Ponadto wskazać należy, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Aktem prawa wspólnotowego, mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, jest w szczególności rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006. Z treści uregulowań tego rozporządzenia wynika, że za zarządzanie programami operacyjnymi i ich kontrolę odpowiedzialne są państwa członkowskie. Do tych państw należy zapobieganie, wykrywanie i korygowanie nieprawidłowości oraz odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami z tytułu zwrotu tych kwot po terminie (art. 122 ust. 2 ww. rozporządzenia).

Skuteczność realizacji przez państwa procedur odzyskiwania środków finansowych, które zostały wypłacone beneficjentom ma znaczenie dla konsekwencji, które obciążają to państwo. Zgodnie z art. 122 ust. 2 rozporządzenia nr 1303, w przypadku braku możliwości odzyskania kwot nienależnie wypłaconych beneficjentom przez państwo członkowskie, państwo to odpowiada za zwrot tych kwot do budżetu Unii, jeżeli zostanie stwierdzone, że straty te powstały z jego winy lub niedbalstwa z jego strony. Natomiast w sytuacji, gdy państwo członkowskie uchyla się od odzyskania środków finansowych wydatkowanych nieprawidłowo, Komisja może wnieść do Trybunału Sprawiedliwości UE skargę na naruszenie przez to państwo zobowiązań traktatowych (art. 258 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej) lub zawiesić termin płatności okresowych (art. 142 ust. 1 rozporządzenia 1303/2013). Zadania instytucji zarządzającej określone zostały w art. 125 tego rozporządzenia, który w ust. 1 stanowi, że instytucja ta m.in. odpowiada za zarządzanie programem operacyjnym zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami.

Wskazać także należy, że zgodnie z treścią art. 207 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 869 ze zm., zwanej dalej u.f.p.), w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Stosownie do art. 184 ust. 1 i 2 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Natomiast przy wydatkowaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 lit. c i d, a także środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z tych środków, stosuje się odpowiednio zasady rozliczania określone dla dotacji z budżetu państwa (art. 184 ust. 2 u.f.p.).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 listopada 2017 r. sygn. akt II GSK 489/16 zajął stanowisko, że procedury, jakich naruszenie może uzasadniać zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., mogą wynikać nie tylko z aktu prawa powszechnie obowiązującego, ale także z łączącej strony umowy o dofinansowanie, w której zostaje określony uzgodniony sposób działania beneficjenta. Sposób ten jest obowiązujący, a odstępstwo od niego bez wątpienia stanowi naruszenie procedur, o jakim mowa w art. 184 u.f.p.

Dodatkowo podkreślenia wymaga to, że art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy interpretować w powiązaniu z art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303, zgodnie z którym każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem stanowi nieprawidłowość, której stwierdzenie w operacjach nakłada na państwo członkowskie - zgodnie z art. 143 tego rozporządzenia - obowiązek dokonania korekt finansowych.

Zauważyć więc należy, że wskazana "nieprawidłowość" ma miejsce w sytuacji, gdy na skutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy więc rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych.

Zgodnie z treścią art. 207 ust. 8 pkt 1 u.f.p. w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja określona, odpowiednio w ust. 9, 11 i 11a, wzywa do zwrotu środków w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania.

Z kolei zgodnie z ust. 9 pkt 1 wskazanego przepisu po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (...) wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków, z uwzględnieniem ust.

1. 2. Przepis art. 207 ust. 10 ustawy o finansach publicznych stanowi natomiast, że decyzji (o której mowa w ust.
2. 9) nie wydaje się, jeżeli dokonano zwrotu środków przed jej wydaniem.

Kompetencje do ustalania i nakładania na beneficjentów sankcji w związku z powstałymi w toku realizacji projektów nieprawidłowościami powierzone zostały organom krajowym, tj. instytucjom zarządzającym. W niniejszej sprawie taką instytucją zarządzającą jest zarząd województwa (art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm., zwanej dalej ustawą wdrożeniową).

Zasady na jakich organy realizują zadania związane z odzyskiwaniem kwot podlegających zwrotowi, przewidują konieczność kumulatywnego wystąpienia przesłanek, tj. wystąpienie naruszenia przepisów prawa (polskiego bądź unijnego) przez beneficjenta, które spowodowało lub mogłoby spowodować konsekwencje finansowe.

W tej kwestii należy opowiedzieć się za szeroką wykładnią przesłanki naruszenia prawa wspólnotowego, obejmującą zarówno naruszenie prawa unijnego, jak i prawa krajowego. Przyjęcie takiej rozszerzającej wykładni naruszenia prawa oznacza, iż do popełnienia nieprawidłowości w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303 dochodzi również wtedy, gdy naruszony został przepis krajowy ustanawiający wymogi związane z wydatkowaniem środków finansowych budżetu Unii, przyjęty w obszarach nieuregulowanych prawem unijnym lub ustanawiający wymogi bardziej rygorystyczne od tych, które wynikają z przepisów prawa Unii. Analiza przepisów prawa Unii prowadzi więc do jednoznacznej konstatacji, iż wykrycie naruszenia czy to tego prawa, czy też prawa krajowego i uznanie go za nieprawidłowość, w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303, prowadzi do powstania obowiązków ustanowionych prawem unijnym, a wiążących się z wykryciem nieprawidłowości, w tym obowiązku odzyskania nienależnie pozyskanych kwot.

W tym miejscu warto przytoczyć treść orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2017 r. sygn. akt III SA/Gd 422/17, LEX nr 2392940, w którym wskazano, że w orzecznictwie sądowym ugruntowany został pogląd, że z przepisu art. 207 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych [...] wynika, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu UE są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu, przy czym te "inne procedury", o których mowa w art. 184 ust. 1 ww. ustawy, to także procedury określone w umowie między beneficjentem a Instytucją Zarządzającą (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2017r., sygn. akt II GSK 2420/15, z dnia 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1546/12).

W tej sytuacji podkreślenia wymaga, że jako naruszenie można uznać wszelkie odstępstwa od zapisów umowy lub też naruszenie przepisów prawa unijnego czy krajowego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę (uszczerbek) w budżecie ogólnym UE.

W tej sprawie wskazane regulacje mają tym bardziej znaczenie, że strona skarżąca decydując się na realizację projektu finansowego ze środków europejskich w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. na lata 2014-2020, a w konsekwencji podpisując w dniu 30 listopada 2016 r. umowę o dofinansowanie projektu "[...]" przyjęła zasady i warunki określone w tej umowie.

Umowa określała szczegółowe zasady, tryb i warunki, na jakich dokonywane będzie przekazywanie, wykorzystanie i rozliczanie środków dofinansowania części wydatków kwalifikowalnych poniesionych przez Beneficjenta na realizację projektu (§ 2 umowy), Beneficjent, podpisując ww. umowę, zobowiązał się także poddać kontroli w zakresie prawidłowości realizacji projektu, przeprowadzanej przez podmioty uprawnione do jej przeprowadzenia (§ 19 ust. 1 i nast. umowy) oraz realizować projekt zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie stanowiącym załącznik do umowy oraz wytycznymi. Zgodnie z postanowieniami § 31 umowy w sprawach nią nieuregulowanych zastosowanie mają odpowiednie reguły i warunki wynikające z Programu, zapisów dokumentów programowych, a w szczególności odpowiednie przepisy prawa unijnego i krajowego. Umowa określa także w § 14 skutki stwierdzenia przez Instytucję Pośredniczącą - zgodnie z art. 207 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - wykorzystania przez beneficjenta całości lub części dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur lub pobrania całości lub części dofinansowania w sposób nienależny albo w nadmiernej wysokości, w myśl § 14 ust. 1 jeżeli zostanie stwierdzone, że beneficjent wykorzystał całość lub część dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem, bez zachowania obowiązujących procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. lub pobrał całość lub część dofinansowania w sposób nienależny albo w nadmiernej wysokości, zobowiązany jest do zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami, naliczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania środków.

W § 21 umowy określono zasady udzielania zamówień w ramach projektu opierając je w zależności od wartości zamówienia na ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. - Prawo zamówień publicznych, bądź o procedury określone w ust. 4-7 § 21umowy. W § 21 ust. 10 umowy o dofinansowanie określono, że w przypadku naruszenia przez beneficjanta warunków i procedur postępowania o udzielenie zamówienia, o których mowa w ust. 4-7, Instytucja Pośrednicząca uznaje całość lub część wydatków związanych z tym zamówieniem za niekwalifikowalne, zgodnie z rozporządzeniem ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego, wydanym na podstawie art. 24 ust. 13 ustawy wdrożeniowej umowy oraz Natomiast w myśl § 1 ust. 6 umowy przez pojęcie "Nieprawidłowości należy rozumieć nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenie nr 1303". Zgodnie § 5 ust. 2 umowy Instytucja pośrednicząca może obniżyć stawkę ryczałtową kosztów pośrednich w przypadkach rażącego naruszenia przez Beneficjenta postanowień niniejszej umowy w zakresie zarzadzania projektem, § 5 ust. 3 stanowi, że zasady określania i rozliczania kosztów pośrednich Projektu są zawarte w Wytycznych, o których mowa w § 4 ust.6 pkt 4 umowy oraz w Regulaminie konkursu.

W ocenie Sądu, ustanowione powyższymi uregulowaniami wymagania dotyczące zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich zostały spełnione, co znalazło odzwierciedlenie w prawidłowej decyzji organów obu instancji, które zobowiązują stronę skarżącą do zwrotu części środków otrzymanych w ramach dofinansowania ze środków unijnych.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji stwierdziły, w wyniku ustaleń przeprowadzonej kontroli planowej (§ 19 umowy), rażące naruszenia postanowień umowy w zakresie zaradzania przez beneficjenta projektem. Naruszenia te dotyczyły:

1. 1) trudności w komunikacji i przekazywaniu informacji (opóźnienia w przekazywaniu wymaganej przez Kontrolujących dokumentacji),
2. 2) niewłaściwą ścieżkę audytu w skutek nierzetelnego udokumentowania działań informacyjno - promocyjnych,
3. 3) zarządzanie projektem przez osoby bez wymaganych kwalifikacji oraz niezgodnie z ustaloną strukturą zarządzania projektem,
4. 4) uchybienia w zakresie ochrony danych uczestników projektu,
5. 5) uchybienia w dokumentacji finansowej, tj. nierzetelne jej prowadzenie (wystawienie KW w sytuacji braku odzwierciedlenia ww. dokumentu w operacjach finansowych realizowanych w projekcie, RK zawierający błędne dane uczestnika),
6. 6) opóźnienia w realizacji projektu oraz brak dostosowania zapisów Wniosku do faktycznych postępów w realizacji projektu, np. kadra zarządzająca, wkład własny nie wniesiony do dnia kontroli).

Sąd stwierdził, że w skardze beneficjent nie kwestionował zaistnienia ww. naruszeń postanowień umowy wskazywał natomiast, że organ bezzasadnie uznał, że dopuścił się tych naruszeń w stopniu rażącym. Skarżący podkreślił, że organ dokonując oceny i zakwalifikowania stopnia uchybienia nie brał pod uwagę w jakim zakresie zaistnienie danych okoliczności było zależne od beneficjenta i czy swoim zachowaniem przyczynił się do realizacji projektu niezgodnie z wnioskiem o dofinansowanie.

Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom strony skarżącej organ II instancji prawidłowo odniósł się do oceny stopnia ujawnionych w trakcie kontroli naruszeń. Sąd w pełni zgadza się z uzasadnieniem organu II instancji, w którym dokładnie odniesiono się do poszczególnych ujawnionych naruszeń i prawidłowo wskazano przyczyny dlaczego naruszenia te uznano za rażące (str. 5-13 decyzji) i przyjmuje je za własne.

Odnosząc się do naruszenia postaci trudności w komunikacji i przekazywaniu informacji (opóźnienia w przekazywaniu wymaganej przez Kontrolujących dokumentacji) organ II instancji wskazał na obwiązki beneficjenta wynikające z treści § 19 umowy, podkreślił, że przeprowadzona kontrola nie była kontrolą niespodziewaną tylko planową i beneficjent miał możliwość i czas się do niej przygotować. W opinii organu, z którą Sąd się zgadza, brak jest usprawiedliwienie dla nieterminowego dostarczania dokumentacji projektu, która strona skarżąca jest obowiązana przechowywać (§ 18 ust. 5 umowy). Prawidłowo, w opinii Sądu, organ odwoławczy uznał wyjaśnienia strony skarżącej, że przyczyną nieterminowego dostarczania dokumentacji projektu były zmiany na stanowiskach osób odpowiedzialnych za zarzadzanie projektem za nieuzasadnione, a ww. naruszenie za rażące.

Wskazując na naruszenie w postaci niewłaściwej ścieżki audytu wskutek nierzetelnego dokumentowania działań informacyjno-promocyjnych. Organ prawidłowo przywołał treść § 23 ust. 2 pkt e umowy nakładający na beneficjenta obowiązek dokumentowania działań informacyjnych i promocyjnych prowadzonych w ramach projektu i właściwie wskazał, że całkowity brak dokumentowana ww. okoliczności stanowi o rażącym charakterze ww. naruszenia. Konsekwentnie i logicznie organ zauważył, że rażący charakter naruszenia potwierdza stwierdzenie w toku kontroli projektu, że beneficjent nie osiągnie w projekcie zakładanych wartości wskaźnika osób pochodzących z obszarów wiejskich (60 % uczestników) i osób z niepełnosprawnością (50% uczestników).

Ponadto słuszna jest stwierdzenie organu, że brak w dokumentacji w ww. zakresie spowodował, że beneficjent nie jest w stanie potwierdzić, czy we właściwy sposób prowadził działania informacyjno-promocyjne (dokumentując ich przebieg), co mogło się przełożyć na problemy w zrekrutowaniu uczestników z wszystkich grup docelowych i osiągnięciu w pełni wskaźników zakładanych w projekcie.

Kolejna nieprawidłowość w postaci zarządzania projektem przez osoby bez wymaganych kwalifikacji oraz niezgodnie z ustaloną strukturą zarządzania projektem, została również prawidłowo oceniona przez organ. ZWD przypomniał, że wykazując swój potencjał i doświadczenie (w ramach konkursu) beneficjent wskazał, że wraz z Partnerem projektu dysponuje stałym 14 - osobowym zespołem realizującym projekty (2-8 lat). Wskazano, m.in. że główny koordynator przedmiotowego projektu zarządzał wcześniej 15 projektami EFS i ma 7 lat doświadczenia pracy z projektami EFS, asystent koordynatora pracował wcześniej przy 4 projektach i ma 3 lata doświadczenia w pracy z projektami EFS, specjalista ds. rozliczeń ma 6 lat doświadczenia i rozliczał 24 projekty EFS o wartości ok. 30 min. zł. Ponadto beneficjent poinformował, że wraz z Partnerem dysponuje pond 180 szkoleniowcami trwale współpracującymi przy realizacji ok. 50 projektów POKL, gotowymi do zaangażowania się w Projekcie (24 doradców zawodowych, 12 psychologów, 75 trenerów szkoleń).

Natomiast w toku kontroli projektu stwierdzono, że dane kadry zarządzającej i ich doświadczenia podane we wniosku o dofinansowanie odbiegają od doświadczenia kadry faktycznie zaangażowanej w projekcie. Takie działanie w odbiega od postanowień umowy (§ 4 ust. 5 umowy). W oczywiście prawidłowy sposób, zdaniem Sądu, organ podsumował opisana nieprawidłowość jako rażącą podkreślając, że beneficjent niezasadnie otrzymał wyższą punktację w ramach kryterium, w którym premiowane było zaangażowanie kadry do projektu, gdyby z góry wiadomo było, że nie zaangażuje kadry o takich samych lub zbliżonych kwalifikacjach, projekt otrzymałby mniejszą liczbę punktów i finalnie mógłby nie otrzymać dofinansowania.

Ponadto istotnym dla oceny stopnia ww. błędu jest fakt, pomimo przyznania stronie skarżącej dofinansowania (w zakresie kosztów pośrednich) na wynagrodzenia dla doświadczonej kadry zrządzającej projektem, to zatrudniła ona w projekcie kadrę o mniejszych kwalifikacjach. Słusznie też organ II instancji odniósł się do wyjaśnień beneficjenta odnośnie trudności zatrudnieniem odpowiedniego personelu i podkreślił, że umowa o dofinansowanie projektu nie jest umowa starannego działania, ale umowa rezultatu.

Wskazując na nieprawidłowość w postaci uchybienia w zakresie ochrony danych uczestników projektu, organ wskazał na § 22 ust.11 ust. 13 i 16 umowy. Podkreślając, ze wbrew ww. postanowieniom umowy beneficjent dostarczył z opóźnieniem wykazu podmiotów trzecich, którym powierzył przetwarzanie danych osobowych, ponadto Lider i Partner przekazali na zewnątrz - do prywatnego biura rachunkowego - prowadzenie księgowości, a nie posiadali zawartych umów powierzenia przetwarzania danych osobowych z ww. przedsiębiorcą. Beneficjent i Partner projektu nie poinformowali także DWUP o przypadku uprzedniego naruszenia tajemnicy danych osobowych (pracownik zagubił dokumenty) w sprawie prowadzonej przed policją oraz o wynikach kontroli prowadzonej w tej sprawie przez uprawniony podmiot. Wskazując na te nieprawidłowości prawidłowo organ wywiódł, że brak informowania Instytucji Pośredniczącej w odpowiednim czasie o ww. okolicznościach uniemożliwia kontrolę i podjęcie działań zaradczych w przypadku, gdyby doszło do nieprawidłowości związanych z ochroną i przetwarzaniem danych osobowych, co wskazuję, że nieprawidłowość ta ma charakter rażący.

Naruszenie polegające na uchybieniach w dokumentacji finansowej (nierzetelne jej prowadzenie). Organ przywołał uchybienie finansowe polegające na przedłożeniu do rozliczenia dokument KW poświadczający nieprawdę. wystawienie KW nr [...] w dniu 27.09.2017 r. na kwotę 5.985,00 zł. tytułem wypłaty środków na stypendia szkoleniowe dla 6 uczestników, w sytuacji gdy ww. dokument nie znajdował potwierdzenia w wyciągach bankowych, ani raportach kasowych. Przedstawiony KW dokumentował rozchód gotówki z kasy w sytuacji braku takiej operacji finansowej. Ponadto ww. dokument "dublował" (był tożsamy) z dokumentem poprawnie wystawionym, tj. dotyczył tego samego dnia, tej samej kwoty przeznaczonej na wypłatę stypendium szkoleniowego dla tych samych uczestników. Organ wskazał ponadto na nieprawidłowość polegającą na dokonywaniu opłat z przelewów ELIUXIR choć powinni dokonywać ich z konta wyodrębnionego dla koszów pośrednich.

Dodatkowo wystąpiły błędy w wystawianiu KW dla uczestnika projektu (wskazano wypłatę stypendium stażowego na M. G., a przekaz pocztowy został wystawiony na M. G.(2)). Organ stwierdził ponadto, że po uwagach kontroli beneficjent wygenerował nowy raport kasowy zamiast skorygowania dotychczasowego, co znów mogło doprowadzić do "dublowania" kwot wypłacanych na wydatki ponoszone w ramach projektu. W konsekwencji dokonując oceny zauważonych uchybień organ II instancji prawidłowo wskazał, że uchybienie w postaci wygenerowania dokumentu finansowego, nieznajdującego potwierdzenia w rzeczywistych operacjach finansowych, samo w sobie było uchybieniem rażącym, grożącym nawet odpowiedzialnością karną.

Ustosunkowując się do kolejnej wykrytej nieprawidłowości w postaci opóźnień w realizacji projektu oraz braku dostosowania zapisów wniosku o dofinansowanie do faktycznych postępów w realizacji projektu (np. wkład własny), organ wskazał na istotne opóźnienia w rozpoczęciu lub brak realizacji części działań projektowych zaplanowanych do osiągnięcia przed początkiem 2017 r., w szczególności co do: diagnozy potrzeb oraz opracowania IPD (opóźnienie ok. 4 miesiące), zajęć aktywizacyjnych z doradcą zawodowym (opóźnienie ok. 5 miesięcy), certyfikowanych szkoleń zawodowych (opóźnienie ok. 4 miesiące), staże zawodowe (opóźnienie ok. 6 miesięcy), pośrednictwo pracy (do dnia kontroli nie rozpoczęto zadania, opóźnienie ponad 8 miesięcy), dodatek relokacyjny (do dnia kontroli nie rozpoczęto zadania, opóźnienie ponad 11 miesięcy) i podkreślił, ze w wyniku kontroli ustalono, że opóźnienia w realizacji projektu stanowiły duże ryzyko dla "niezrealizowania założeń merytorycznych projektu oraz osiągnięcia niskich wskaźników".

Właściwie zdaniem Sądu organ II instancji przyjął, że zapisy zawarte we wniosku o dofinansowanie, w tym harmonogram realizacji projektu, stanowią oświadczenie woli i wiążą wnioskodawców od momentu podpisania umowy o dofinansowanie, z tą samą mocą prawną, co sama umowa. Po podpisaniu umowy o dofinansowanie beneficjent nie jest uprawniony do dokonywania dowolnej i samodzielnej zmiany w zakresie sposobu realizacji projektu. Organ pokreślił, również, że beneficjent nie przyznawał także w ogóle dodatków relokacyjnych zaplanowanych w projekcie, a do dnia kontroli projektu nie wniósł także wkładu własnego, który zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie stanowił kwotę 95.208,00 zł (tj. 5% wydatków kwalifikowalnych projektu) naruszył więc obowiązujący go zapis umowy o dofinansowanie (§ 2 pkt. 3), dopuszczając się rażących zaniedbań w tym zakresie.

W ocenie Sądu ujawnione naruszenie, będące wynikiem prawidłowo przeprowadzonej kontroli projektu wskazują, że strona skarżąca dopuściła się rażących nieprawidłowości przy wykorzystywaniu środków z funduszy unijnych, co organ II instancji w sposób oczywisty przedstawił odnosząc się z jednej strony do wyników kontroli, z drugiej do wyjaśnień beneficjenta.

Organ II instancji właściwie również dokonał oceny naruszeń w ramach skontrolowanych dwóch postępowań o udzielenie zamówień w projekcie, które powinny być prowadzone zgodnie z założeniami umowy o dofinansowanie w oparciu o zasadę konkurencyjności. Kontrolowane postępowania dotyczyły wyboru wykonawcy szkoleń "[...]" oraz "[...]". Stwierdzono, że w zapytaniach ofertowych obu kontrolowanych zamówień Beneficjent/Zamawiający nie wskazał czasu trwania poszczególnych szkoleń (tj. konkretnej liczby godzin) lub wymaganego zakresu godzinowego "od...do", w konsekwencji dopuszczono do sytuacji, w której oferenci sami wskazywali proponowany czas trwania szkolenia. Zdaniem organu, z którym Sąd zgadza się, brak wprowadzenia jakiegokolwiek minimum godzinnego wpływał na jakość zaoferowanego uczestnikom szkolenia i zakres świadczonej usługi. Ww. działania nie zapewniały także Zamawiającemu żadnej kontroli nad jakością oferowanego szkolenia, skoro oferenci mogli sami proponować dowolną liczbę godzin szkolenia - wskutek braku wymogu minimalnej liczby godzin szkolenia.

Takie zaniechanie miało w konsekwencji wpływ na racjonalność i efektywność wydatków poniesionych na szkolenie oraz zasadę uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów. Takie działanie beneficjenta stanowiło naruszenie zasady konkurencyjności.

W konsekwencji przyznane dofinansowanie w powyższym zakresie strona skarżąca wykorzystała z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, tj. umową o dofinansowanie (§ 21 ust. 4-10) oraz Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 (Rozdział 6.5.2 pkt 5). Stanowiło to nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 skutkującą koniecznością zwrotu nieprawidłowo wydatkowanych środków, gdyż działania strony skarżącej miało szkodliwy wpływ na budżet Unii. W wyniku naruszenia zapisów umowy o dofinansowanie projektu oraz Wytycznych, spełniona została przesłanka zawarta w art. 184 u.f.p., co z kolei powoduje konieczność zastosowania trybu przewidzianego w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

W świetle powyższych rozważań zarzut strony skarżącej odnoszący się do wadliwego ustalenia przez organ korekty finansowej należy uznać za chybiony Wręcz przeciwnie organ odwoławczy szeroko i pełnie uzasadnił dlaczego korekta była ustalona w sposób prawidłowy proporcjonalnie do wagi i charakteru nieprawidłowości.

Za bezzasadne należy uznać zarzuty wydania decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 art. 77 § 1 i art. 80 § 1 k.p.a.

Stosownie do art. 7 k.p.a.: "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli." Z kolei art. 77 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a nadto ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.(art.80 k.p.a.). Zdaniem Sądu mając na względzie powyższe przepisy wskazać należy, że organ II instancji wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, dokonując ustaleń faktycznych, o czym świadczą odniesienia się organu II instancji do argumentów strony skarżącej zawartych w piśmie z 7 maja 2018 r. oraz w odwołaniu.

Organ odwoławczy zastosował także właściwie przepisy prawa. Poczynił właściwe ustalenia, co do obowiązków wynikających z umowy o dofinansowanie, w szczególności w zakresie osiągnięcia celu projektu poprzez osiągnięcie zakładanych wskaźników rezultatu. Nie została naruszona także zasada swobodnej oceny dowodów, której dotyczy art. 80 k.p.a. Nie sposób dopatrzyć się, bowiem dowolnej oceny materiału dowodowego jak również sprzeczności w ustaleniu stanu faktycznego. Zasadnicza część okoliczności faktycznych nie była przez beneficjenta kwestionowana. Uznać, zatem należy, organy II instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego dochowując reguł procesowych wynikających z k.p.a. Prawidłowe jest również zdaniem Sądu stanowisko organu II instancji w zakresie braku odniesienia przez DWUP dlaczego wskazane działania związane z realizacją projektu skutkowały uznaniem naruszenia postanowień umowy o dofinansowanie za rażące, gdyż organ lI instancji dokonał pełnej oceny wyjaśniającej ten problem uzasadniając w sposób nie budzący wątpliwości, dlaczego owe naruszenia mają taki wymiar.

Z przytoczonych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.