Uzasadnienie
Zaskarżona decyzją, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. z 2020 r. poz. 526 ze zm., dalej k.p.a.), art. 4 pkt 2, 3 lit. a), art. 5a ust. 1 pkt 1. art. 7 ust. 4 pkt 1, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1 i 6, art. 93 ust.1, 2 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (obecnie Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 ze zm., dalej u.t.d.), a w odniesieniu do przepisów prawa materialnego - na dzień kontroli (Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm.), lp. 1.1 załącznika nr 3 do ww. ustawy o transporcie drogowym, art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), po rozpatrzeniu odwołania M. Spółki z o.o. (spółka, strona, strona skarżąca) od decyzji Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu (organ I instancji Naczelnik DUCS, NDUCS) z 21 listopada 2019 r. nr 458000-C0c-2.48.122.2019.DK nakładającą na spółkę karę 8.000,00 zł, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (organ odwoławczy, organ II instancji, DIAS, Dyrektor IAS) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Do wydania przedmiotowych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym;
W dniu 26 czerwca 2018 r. o godz. 9.50, na drodze krajowej [...] w miejscowości Z. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu przeprowadzili kontrolę dokumentów samochodu ciężarowego marki [...] (nr rejestracyjny [...]) o dopuszczalnej masie całkowitej 11 990 kg, kierowanego przez A. R. Słuchany do protokołu przesłuchania kierowca wyjaśnił, że u przedsiębiorcy M. Sp. z o.o. zatrudniony jest od miesiąca, na okres próbny. W chwili zatrzymania dokonywał przewozu okien do odbiorcy towaru w P. (C.). Oświadczył, że nie posiada zaświadczenia na dokonywanie przewozu na potrzeby własne, a z informacji jakie uzyskał w trakcie kontroli wynika, że dokument ten znajduje się w siedzibie przedsiębiorstwa. Protokół został podpisany przez A. R. oraz kontrolujących bez wniesienia jakichkolwiek uwag.
W odpowiedzi na wezwanie Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego spółka dostarczyła dokumenty potwierdzające zatrudnienie A. R. w firmie M. Sp. z o.o. (umowę o dzieło z 25 czerwca 2018 r. oraz umowę o pracę na czas nieokreślony z 9 lipca 2018 r.) oraz dokumenty: prawo własności przewożonych rzeczy oraz prawo do użytkowania pojazdu marki [...]. Spółka doręczyła również wypis z zaświadczenia nr [...] na przewozy na potrzeby własne z terminem ważności od 12 lipca 2018 r. do 12 lipca 2019 r.
Pismem z 19 grudnia 2018 r. odpowiadając na na zapytanie Naczelnika DUCS, Główny Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) poinformował, że przedsiębiorstwo M. Sp. z o.o. posiadało zaświadczenie nr [...] z datą ważności od 7 marca 2017 r. do 7 marca 2018 r., a kolejne, jakie uzyskało nr [...] z datą ważności od 12 lipca 2018 r. do 12 lipca 2019 r.
Organ I instancji wszczynając postępowania administracyjnego wobec przedsiębiorstwa M. Sp. z o.o., wezwał spółkę do nadesłania wyjaśnień dot. przyczyn nieokazania przez kierowcę ważnej licencji wspólnotowej lub zaświadczenia na wykonywanie międzynarodowego niezarobkowego przewozu rzeczy oraz poinformował, że jeżeli zachodzą okoliczności określone w art. 92c u.t.d. zwalniające podmiot wykonujący przewóz drogowy z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie, to należy je przedstawić w trakcie postępowania.
Przedsiębiorca M. Sp. z o.o. wyjaśnił, że prawda jest, iż zaświadczenie o numerze [...] utraciło ważność 7 marca 2018 r., jednak - celem kontynuacji posiadanego uprawnienia - 9 marca 2018 r. dokonał stosownej opłaty na konto GITD na poczet nowego zaświadczenia. Spółka wyjaśniła, że pracownik prowadzący czynności związane z uzyskaniem zaświadczenia nie miał świadomości, że w celu kontynuacji posiadanego uprawnienia należy złożyć wniosek do właściwego organu. Przedsiębiorca podkreślił, że gdy spółka zorientowała się, że zaświadczenie nie zostało przedłużone ani nie wydano nowego dokumentu, skontaktowała się z GITD i niezwłocznie złożyła stosowny wniosek. Wskazała także, że chciała dopełnić formalności związanych z uzyskaniem zaświadczenia i w jej działaniu nie należy dopatrywać się złej woli, niedbalstwa, czy też chęci narażenia Skarbu Państwa na uszczuplenie. Spółka wnosząc o umorzenie postępowania w oparciu o art. 92c u.t.d., do wyjaśnień załączyła dokumenty dotyczące wydania przez GITD zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne w międzynarodowym transporcie drogowym rzeczy nr [...],z terminem ważności od 12 lipca 2018 r. do 12 lipca 2019 r.
Decyzją z 15 kwietnia 2019 r., (nr 452000-C0c-2.48.142.2018.DK) Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu wymierzył firmie M. Sp. z o.o. karę pieniężną w kwocie 8000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu, decyzją z 21 listopada 2019 r. nr 458000-C0c-2.48.122.2019.DK uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W trakcie ponownie rozpoznawanej sprawy organ I instancji, stosując się do wytycznych Dyrektora IAS, ustalił, że spółce licencja dotyczącą międzynarodowe zarobkowego przewozu drogowego rzeczy nie została wydana, natomiast samochód marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] widniał w wykazie pojazdów należących do spółki na dzień 26 czerwca 2018 r. Ponadto Naczelnik DUCS odmówił, zawnioskowanego przez stronę, przeprowadzenia dowodu z przesłuchania G. M. - Prezesa skarżącej spółki, jednocześnie wezwał stronę do wyjaśnienia przyczyn nieokazania w dniu kontroli przez kierowcęwypisu z licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, a także do wykazania i potwierdzenia stosownymi dokumentami okoliczności określonych w art. 92c u.t.d. - w przypadku ich wystąpienia. Na pismo to spółka nie udzieliła odpowiedzi.
W konsekwencji decyzją z 21 listopada 2019 r. (nr 458000-C0c-2.48.122.2019.DK) Naczelnik DUCS we Wrocławiu nałożył na spółkę karę pieniężną w kwocie 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
W wyniku rozpoznania odwołania spółki od ww. decyzji Dyrektor IAS utrzymując zaskarżona decyzję w mocy wyjaśnił, że rozpatrywany przewóz nie był przewozem na potrzeby własne, ale transportem drogowym, którym jest, w myśl art. 4 pkt 3 lit. a) u.t.d.. krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy, a także każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. Organ II instancji przywołał treść art. 4 pkt 4 u.t.d. i podkreślił, że z akt sprawy wynika, że w dniu kontroli kierowca realizował przejazd zespołem pojazdów na podstawie umowy o dzieło, nie był więc w chwili kontroli pracownikiem strony w rozumieniu art. 2 Kodeksu pracy, a każda inna forma zatrudnienia jest niezgodna z wymogiem ustalonym przez przepis art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym. Z tego powodu w opinii DIAS warunek prowadzenia samochodu przez pracownika przedsiębiorcy nie był spełniony, skutkiem czego doszło do uchybienia przepisowi art. 4 pkt 4 lit. a) przywołanej wyżej ustawy, a tym samym mieliśmy do czynienia z transportem drogowym (w niniejszej sprawie - z międzynarodowym transportem drogowym, w rozumieniu art. 4 ust. 2 u.t.d.), na wykonywanie którego niezbędne jest uzyskanie licencji wspólnotowej, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącym wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (art. 5 ust. 1 pkt 1 u.t.d.).
Organ II instancji wyjaśnił, iż spółka wyjaśniła, że spółka dokonując przewozu okien do C. 28 czerwca 2018 r. nie spełniła warunku o którym mowa w art. 4 pkt 4 lit. a) ustawy o transporcie drogowym, w konsekwencji przewozu tego nie można traktować jako przewozu na potrzeby własne. Tym samym Organ II instancji przyjął, że niniejszy przewóz wyczerpuje zakres przedmiotowy definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 3 lit a) ustawy o transporcie drogowym, a że jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej, jest to międzynarodowy transport drogowy (art. 4 pkt 2 u.t.d.), na wykonywanie którego wymagana jest licencja wspólnotowa.
DIAS przywołał w uzasadnieniu decyzji treść art. 92c ust. 1 pkt 2 i pkt 3 u.t.d. i wskazał, że sytuacje wskazane w tych przepisach w przedmiotowej sprawie nie zaistniały. Spółka nie udowodniła okoliczności egzoneracyjnych, o których mowa w powyższym przepisie, ograniczyła się jedynie do obarczenia odpowiedzialnością za powstałe naruszenie - niezłożenie wniosku o wydanie zaświadczenia na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy - jednego ze swoich pracowników.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu wskazał, że nawet gdyby spółka legitymowała się ważnym na dzień kontroli zaświadczeniem na międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy, to i tak doszłoby do naruszenia obowiązków wynikających z ustawy o transporcie drogowym, gdyż przedsiębiorca w dniu kontroli wykonywał międzynarodowy transport drogowy, a nie międzynarodowy niezarobkowy przewóz drogowy.
Organ odwoławczy przypomniał, że przepisy przewidują możliwość nienakładania kary pieniężnej w sytuacjach określonych w art. 92b u.t.d., jednak wyjaśnił, że regulacja ta nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem dotyczy naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku.
Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutów naruszenia przez Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Celno-Skarbowego we Wrocławiu przepisów postępowania administracyjnego, mianowicie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Organ odwoławczy nie zgodził się również z zarzutami naruszenia art. 89 w zw. z art. 75 § 1 i 78 § 1 k.p.a. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki przeprowadzenia rozprawy - zgromadzony materiał dowodowy był bowiem wystarczający dla wyjaśnienia sprawy i wydania rozstrzygnięcia.
Z powyższą decyzją nie zgodziła się spółka i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Decyzji zarzuciła zarzuciła naruszenie:
1/ art. 4 pkt 4 ppkt a ustawy o transporcie drogowym poprzez błędną zastosowanie, co skutkowało uznanie, iż skarżąca spółka winna posiadać licencję wspólnotą, 2/ art. 4 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym poprzez błędną wykładnię, iż przewóz nie był wykonywany przez przedsiębiorcę lub jego pracownika, 3/ art. 6,7, 77 § 1, 78 § 1, kpa w zw. z art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym polegające na niewyjaśnieniu istotnych okoliczności faktycznych w sprawie oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, co skutkowało błędną oceną iż w sprawie nie zachodziły przesłanki do umorzenie postępowania.
W konsekwencji wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uchylenie decyzji z dnia 21 listopada 2019r. nr 458OOO-COC-2.48.122.2019.DK i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Spółka wniosła również o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Strona uzasadniła przedstawione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 poz. 2167 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).
W świetle przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego nie budzi wątpliwości, że dniu 26 czerwca 2018 r. o godz. 9.50 na drodze krajowej [...] w miejscowości Z. uprawnieni funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili kontrolę samochodu ciężarowego marki [...] (nr rejestracyjny [...]) o dopuszczalnej masie całkowitej 11 990 kg, kierowanego przez osobę zatrudnioną na podstawie umowy o dzieło. Podmiotem wykonującym przewóz był przedsiębiorca M. sp. z o.o., a pojazd przemieszczał się do C. Ponadto z wyjaśnień kierowcy zawartych w protokole przesłuchania świadka podpisanym przez kierującego bez zastrzeżeń wynikało, że był on skarżącej spółce zatrudniony od miesiąca na okres próbny (k.4 akt adm).
Kwestią, z którą nie godziła się spółka było ustalenie przez organ II instancji, że powinna posiadać licencje wspólnotową, w sytuacji kiedy sporny przewóz był, jej zdaniem, niezarobkowym przewozem drogowym – przewozem na potrzeby własne. Dodatkowo skarżąca spółka kwestionowała ustalenia organów w zakresie oceny możliwości zastosowania instytucji przewidzianej w art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.
Rozpoznając niniejszą a sprawę przypomnieć należy, że podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Ustawa ta określa zasady podejmowania i wykonywania zarówno krajowego jak i międzynarodowego transportu drogowego oraz niezarobkowego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego.
W ustawie znajdują się również przepisy dotyczące odpowiedzialności za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.).
Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 4 pkt 3 u.t.d. przez pojęcie "transportu drogowego" rozumie się krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również m.in. każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4.
Definicję drogowego transportu międzynarodowego określa art. 4 ust. 2 u.t.d., według którego jest to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z art. 5a ust. 1 pkt 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego wymaga uzyskania licencji wspólnotowej, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczącym wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych. Uzyskanie licencji wspólnotowej, uzależnione jest od posiadania przez przedsiębiorcę zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego (ust. 2). Stosownie do art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009.
Rozporządzenie (WE) nr 1072/2009, ma na celu zapewnienie jednolitych warunków wykonywania międzynarodowych przewozów drogowych w Unii Europejskiej i ma służyć realizacji wspólnej polityki transportowej (por. pkt 4 preambuły do rozporządzenia nr 1072/2009). Rozporządzenie to określa warunki dotyczące udzielania i cofania licencji wspólnotowych oraz rodzaju przewozów, do których mają one mieć zastosowanie, czy okresu ważności licencji i szczegółowe zasady korzystania z nich.
Stosownie do art. 3 rozporządzenia nr 1072/2009, wykonywanie przewozów międzynarodowych wymaga posiadania licencji wspólnotowej. Pojęcie "przewozu międzynarodowego" zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 2 rozporządzenia nr 1072/2009. Zgodnie z tym przepisem "przewóz międzynarodowy", to między innymi przejazd pojazdu z ładunkiem z państwa członkowskiego do państwa trzeciego lub w odwrotnym kierunku, z tranzytem przez jedno lub więcej państw członkowskich lub państw trzecich, albo bez takiego tranzytu (b).
Obowiązek posiadania licencji wspólnotowej nie ma jednak charakteru bezwzględnego i nie dotyczy następujących rodzajów przewozów (w tym przejazdów bez ładunku dokonywanych w powiązaniu z takimi przewozami): pkt 3) przewóz rzeczy pojazdami silnikowymi, których dopuszczalna masa całkowita, włącznie z dopuszczalną masą całkowitą przyczep, nie przekracza 3,5 tony. Również przepisy ustawy o transporcie drogowym w art. 3 ust 1 pkt 2 stanowią, że ustawy tej nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy.
W świetle powyższych unormowań wykonywany przez skarżącego przewóz rzeczy miał charakter międzynarodowy, gdyż wykonywany był z Polski (kraju członkowskiego) do C. (przekroczenie granicy Rzeczypospolitej Polskiej). Również samochód ciężarowy marki [...] (nr rejestracyjny [...]) o dopuszczalnej masie całkowitej 11 990 kg, zatem masa całkowita zespołu pojazdów była wyższa od 3,5 tony. W związku z tym organy prawidłowo nie zastosowały wyłączenia określonego powyżej cytowanymi przepisami rozporządzenia nr 1072/2009 oraz ustawy o transporcie drogowym.
Zgodnie z art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d. transport drogowy - krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również:
każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4, Z tego powodu wymaganie posiadania licencji dotyczy więc nie tylko transportu wykonywanego zawodowo, lecz przewozu każdego rodzaju, który nie jest przewozem na potrzeby własne.
W świetle tych uregulowań podstawowe znaczenie dla rozpoznania tej sprawy ma bezsporny fakt, że kierowca sprawdzanego pojazdu był zatrudniony w przedsiębiorstwie skarżącego na umowę o dzieło. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 4 lit. a u.t.d. niezarobkowy przewóz drogowy (przewóz na potrzeby własne), to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników.
Z treści powołanych przepisów wynika, iż przewóz na potrzeby własne stanowi wyjątek od zasady sformułowanej w art. 4 pkt 1, 2 i 3 u.t.d., iż przejazd drogowy wykonywany pojazdem niewyłączonym na podstawie art. 3 ust. 1 u.t.d., jest transportem drogowym wymagającym posiadania licencji. Zatem przewóz ten musi ściśle odpowiadać warunkom określonym w u.t.d., co także wynika z art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d. Przejazd niespełniający warunków z art. 4 pkt 4 u.t.d. stanowi transport drogowy. Nie ma żadnego uzasadnienia, aby przepisy wyjątkowe, które pozwalają na wykonywanie transportu drogowego podmiotom niemającym licencji i niespełniającym wymagań koniecznych do uzyskania licencji transportowej, interpretować rozszerzająco (por. wyroki NSA: z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt II GSK 1328/13; z dnia 30 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1443/14 i przywołane w nim orzecznictwo NSA, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jednym z warunków, które muszą wystąpić łącznie, aby przewóz został uznany za niezarobkowy, jest prowadzenie pojazdów używanych do przewozu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników (art. 4 pkt 4 lit. a u.t.d.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, że użyte w tym przepisie określenie "pracownik" dotyczy pracownika w rozumieniu art. 2 k.p. (Pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.). Wprawdzie w u.t.d. nie ma odesłania do przepisów Kodeksu pracy, ale też w ustawie tej nie ma samodzielnej definicji pojęcia "pracownik" na użytek tego aktu. Kategoria pracowników nie obejmuje osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umów zlecenia (por. wyroki NSA z dnia 21 lipca 2015 r., sygn. akt II GSK 1397/14; z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 131/14, z dnia 6 maja 2016 r.II GSK 2748/14 opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).
W tej sprawie nie został zatem spełniony jeden z warunków określonych w art.4 pkt 4 lit. a) u.t.d., aby przewóz jaki miał miejsce, mógł być uznany za przewóz niezarobkowy (przewóz na potrzeby własne) wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.
Według lp. 1.1 załącznika nr 3 ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8000 zł.
Obowiązek posiadania przez kierowcę pojazdu samochodowego i okazania na żądanie uprawnionego organu kontroli wypisu z licencji wspólnotowej podczas wykonywania międzynarodowego transportu drogowego wynika z art. 87 ust. 1 pkt 1 u.t.d. Oznacza to, że przed rozpoczęciem wykonywania międzynarodowego transportu drogowego przewoźnik powinien uzyskać wskazaną licencję wspólnotową i wyposażyć w jej odpis kierowcę, a w przypadku jej braku musi liczyć się z konsekwencjami w postaci kary określonej pod lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy.
Odnosząc się do zarzutu skargi naruszenia art. 92c ust. 1 pkt. 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie. Przesłanki określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wyłączające odpowiedzialność podmiotu wykonującego transport drogowy odnoszą się wyłącznie do sytuacji wyjątkowych, ponadprzeciętnych, odbiegających od standardowych stanów faktycznych, których podmiot wykonujący ten transport przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć, a co za tym idzie nie miał wpływu na ich powstanie. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd zgodnie z którym za określoną w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. okoliczność egzoneracyjną, w pierwszej kolejności przyjmuje się siłę wyższą, rozumianą jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było przewidzieć i którego następstwom nie można było zapobiec, pomimo dołożenia należytej staranności.
Sąd zgadza się z tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r. sygn. akt II GSK 2271/15. Organ nie ma obowiązku poszukiwania za stronę dowodów, które przemawiałyby za brakiem jej wpływu na zaistniałe naruszenie lub wskazujących na prawidłową, rzetelną i należytą staranności w zakresie organizacji pracy w ramach prowadzonych przewozów, szczególnie gdy tego typu materiał dowody jest w wyłącznym posiadaniu strony, a więc i w jej gestii leży możliwość jego przedłożenia organom przed wydaniem przez nie rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem Sądu organ odwoławczy trafnie wskazał w uzasadnieniu decyzji, że skarżąca spółka nie dostarczyła dokumentów, które w sposób niebudzący wątpliwości zakwestionowały by jego odpowiedzialność za wykonywany transport rzeczy.
Wbrew zarzutom skarżącego organy nie naruszyły zasady prawdy materialnej i swobodnej oceny dowodów (art. 6, art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a.), gdyż dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie kluczowej przesłanki faktycznej przesądzającej o rozstrzygnięciu sprawy, że skarżąca spółka wykonywała transport drogowy dniu 26 czerwca 2018 r. o godz. 9.50 na drodze krajowej [...] w miejscowości Z. bez wymaganej licencji.
Sąd, w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie, nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również zastosowania do jego oceny przepisów obowiązującego prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja pozostaje wyczerpująca. Prawidłowe jest też stanowisko organu, że brak licencji w pojeździe daje podstawę do wymierzenia kary pieniężnej przewoźnikowi.
Wobec bezzasadności zarzutów zawartych w skardze oraz wobec niestwierdzenia uchybień, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd miał obowiązek uwzględniać z urzędu, skargę należało oddalić.
Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.