Uzasadnienie
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia [...] r. Zarząd Województwa D. (dalej jako Instytucja Zarządzająca, organ administracji publicznej) został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia [...] r., sygn. akt III SA/Wr 194/16, poprzez sformułowanie wniosku o rozpoznanie tejże skargi na rozprawie kasacyjnej albo złożenie oświadczenia o zrzeczeniu się tej rozprawy, w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia przedmiotowego środka zaskarżenia.
Jednocześnie Instytucja Zarządzająca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III z dnia [...] r.
Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej zostało doręczone pełnomocnikowi organu w dniu [...] r. - przesyłkę odebrał pracownik Urzędu Marszałkowskiego, legitymujący się pełnomocnictwem pocztowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. postanowieniem z dnia [...]r. odrzucił skargę kasacyjną Instytucji Zarządzającej z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych w wyznaczonym terminie.
Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikowi Instytucji w dniu [...] r. Natomiast dnia [...] r. Instytucja wniosła: zażalenie na opisane wyżej postanowienie odrzucające skargę kasacyjną oraz wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej.
We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik organu argumentował, że wezwanie wystosowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych zawierało się w dwóch osobnych pismach sądowych a samo wezwanie do usunięcia braków formalnych "mylnie sugerowało, że dotyczy tylko uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez uiszczenie opłaty sądowej". W uwagi na to, że Urząd Marszałkowski jest największym urzędem samorządowym na terenie Dolnego Śląska i zatrudnia około jednego tysiąca pracowników, ma ściśle określone ścieżki obiegu korespondencji.
Z tego też powodu organ miał się skupić jedynie na aspekcie fiskalnym wezwania a przez to skierował je do natychmiastowej realizacji bezpośrednio odpowiedniej komórce organizacyjnej - bez udziału pełnomocnika. Wezwania do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej pełnomocnik nie otrzymał.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Wniosek Zarządu Województwa D. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszym rzędzie wskazać należy, że zgodnie z art. 86 § 1 i 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 817 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) strona może wnosić o przywrócenie uchybionego terminu, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nie nastąpiło z jej winy.
Przesłanką merytoryczną przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności sądowej jest zatem brak zawinienia w uchybieniu temu terminowi. Jakkolwiek trudno jest mówić o kategorii "winy" w stosunku do organu kolegialnego, jakim jest Instytucja, to zasadne wydaje się zastosowanie tu kryterium należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw. Innymi słowy, chodzi o to, że uzasadnioną przyczyną opóźnienia w realizacji wezwania sądu mogą być tylko i wyłącznie okoliczności zewnętrzne i obiektywne.
Mając powyższe na uwadze nie sposób zgodzić się z tezą pełnomocnika Instytucji, że do naruszenia terminu w zakresie uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nie doszło w wyniku zaniechań w organizacji pracy Urzędu Marszałkowskiego. Wspomniany Urząd jest wysoce wyspecjalizowaną strukturą organizacyjną mającą tylko jedne zadanie - obsługę organu jakim jest Zarząd Województwa D. Nie może również ulegać wątpliwości, że struktura ta, składająca się z urzędników, ma charakter profesjonalny. Wobec tego należy od niej oczekiwać odpowiednio wysokiego standardu realizacji swoich zadań, który to przekłada się między innymi na zapewnienie prawidłowego obiegu korespondencji zaadresowanej do organu. Ostatecznie zaś zadanie zagwarantowania prawidłowej organizacji pracy spoczywa na Zarządzie Województwa.
Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt I Gz 517/14 gdzie wskazał, że "Fakt istnienia określonych, ścisłych procedur w ramach struktur organizacyjnych organu czy jakiejkolwiek innej jednostki organizacyjnej bądź osoby prawnej nie ma jakiegokolwiek wpływu dla oceny braku winy w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a., albowiem brak winy wynika z okoliczności wpływających na możliwość podjęcia określonych czynności w terminie, niezależnych od strony. Za okoliczność niezależną od strony nie może być uznany sposób organizacji pracy poszczególnych pracowników lub całych komórek w ramach struktury jednostki bądź jednostek organizacyjnych strony, bez względu na stopień jej formalizacji. Procedury bądź sposób organizacji pracy powinien być bowiem dostosowane tak, aby zmierzały do uzyskania konkretnych celów lub wypełnienia określonych obowiązków w sposób niewadliwy. Uchybienie wynikłe z przyjętych procedur działania lub błędu pracownika są de facto uchybieniami pracodawcy, obciążającego swymi konsekwencjami wyłącznie tego pracodawcę - stronę."
Na marginesie Sąd pragnie wskazać, że obowiązek przesyłania oddzielnych wezwań o uiszczenie wpisu oraz o uzupełnienie braków formalnych pism procesowych wynika wprost z przepisów Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Po pierwsze z uwagi na to, że wezwania te są dokonywane na różnych podstawach prawnych (art. 49 § 1 i art. 220 § 1 p.p.s.a.) a po drugie wskazane braki nie mają tego samego charakteru prawnego.
Stąd też na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. należało odmówić Instytucji przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.