Uzasadnienie
K. A. (dalej jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o umorzenie całości zadłużenia.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy. Zdaniem organu, zaskarżona decyzja, nie mieści w kategoriach aktów oraz czynności wymienionych w przepisie o właściwości sądów administracyjnych, tj. art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Od decyzji tej, przysługuje natomiast odwołanie do sądu powszechnego (Sądu Okręgowego we W.), do którego sprawa wraz z kompletem akt została przekazana i który postanowieniem z dnia [...] r. (sygn. akt [...]) umorzył postępowanie w sprawie na skutek cofnięcia przez skarżącego odwołania na rozprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r. poz. 718) – zwanej dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto jak stanowi art. 3 § 3 p.p.s.a., do właściwości sądów administracyjnych należy także orzekanie w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Zgodnie zaś z art. 4 p.p.s.a., o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, sądy administracyjne są właściwe również do rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz sporów kompetencyjnych między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
W przedmiotowej sprawie skarżący przedłożył organowi rentowemu wniosek o umorzenie całości zadłużenia za okres objęty ustawą na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe, do opłacenia których był zobowiązany z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012 r., poz. 1551). Analiza tego aktu prawnego pozwala stwierdzić, że spory powstałe na gruncie zastosowania przedmiotowej ustawy należą do kognicji sądów powszechnych. Zgodnie z art. 1 ust. 16 ustawy od decyzji określających warunki umorzenia, decyzji o umorzeniu i decyzji o odmowie umorzenia należności przysługuje odwołanie do właściwego sądu, w terminie i na zasadach określonych w art. 83 ust. 2, 3, 5 – 7 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.).
Powyższa ustawa, zwana powszechnie "ustawą systemową", wyraźnie wskazuje zaś, iż sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozstrzygają sądy powszechne, przyjmując za podstawę Kodeks postępowania cywilnego.
W świetle powyższego wywodu, uznać należy, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozstrzygnięcia skargi złożonej w niniejszej sprawie. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucił skargę.