Uzasadnienie
Decyzją z dnia 14 stycznia 2005 r. (nr [...]) Starosta J. wymierzył A. D. opłatę eksploatacyjną w wysokości 436.227,20 zł za wydobywanie kopaliny - kruszywa naturalnego, bez wymaganej koncesji z terenu działek nr [...] i [...] obręb geodezyjny J. S. Decyzja ta została doręczona dorosłemu domownikowi - żonie skarżącego - S. D. w dniu 25 stycznia 2005 r.
Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2005 r. (nr [...]) Starosta J. określił wysokość kosztów postępowania prowadzonego w celu ustalenia wielkości opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji w wysokości 1.952 zł i obciążył tymi kosztami A D. A. D. pismem z dnia 31 stycznia 2005 r. wniósł zażalenie na postanowienie Starosty J. z dnia 14 stycznia 2005 r. (nr [...]) w sprawie ustalenia kosztów postępowania związanego z ustaleniem wielkości opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji (III SA/Wr 223/05). Postanowieniem z dnia 24 marca 2005 r. (nr [...], znak [...]) Wojewoda D. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Starosty J. z dnia 14 stycznia 2005 r. (nr [...]). W uzasadnieniu wskazano, że naliczenie kosztów postępowania wynikło z konieczności ustalenia ilości wydobytej kopaliny, a to wiązało się ze zleceniem tych czynności jednostce posiadającej odpowiednie uprawnienia.
Skarżący nie przedstawił stosownej dokumentacji w tym przedmiocie, mimo że był do tego wzywany z zagrożeniem wykonania przez organ świadczenia zastępczego. W konsekwencji za czynności operatu zapłacił organ i dlatego słusznym jest żądanie ich zwrotu od skarżącego.
Pismem z dnia 9 lutego 2005 r., które do Starostwa Powiatowego w J. G. wpłynęło w dniu 10 lutego 2005 r., A. D. wniósł odwołanie od decyzji Starosty J. z dnia 14 stycznia 2005 r. (nr [...]). W dniu 3 marca 2005 r. wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia 17 marca 2005 r. (nr [...], znak [...]) Wojewoda D. odmówił A. D. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty J. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony po upływie siedmiodniowego terminu. Postanowieniem z dnia 24 marca 2005 r. (nr [...], znak [...]) Wojewoda D. stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego z uchybieniem terminu.
Pismem z dnia 29 marca 2005 r. A. D. - stosownie do pouczenia udzielonego mu przez Wojewodę D. - wniósł do Ministra Środowiska zażalenie na postanowienie Wojewody D. z dnia 17 marca 2005 r. (nr [...], znak [...]), domagając się jego zmiany w całości i orzeczenia o przywróceniu terminu oraz uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Pismem z dnia 22 kwietnia 2005 r. A. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie Wojewody D. z dnia 24 marca 2005 r. (nr [...], znak [...]) utrzymujące w mocy postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania, domagając się stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2) kpa lub uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi II instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego - art. 138 § 1 pkt) 1 kpa polegające na wydaniu w przedmiotowej sprawie postanowienia zamiast decyzji.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podnosząc, iż w świetle art. 138 § 1 kpa i art. 144 kpa zasadne było podjęcie rozstrzygnięcia w formie postanowienia.
Postanowieniem Ministra Środowiska z dnia 8 czerwca 2005 r. (nr [...]) wydanym wskutek rozpatrzenia zażalenia A. D. na postanowienie Wojewody D. z dnia 17 marca 2005 r. (nr [...], znak [...]) utrzymano zaskarżone postanowienie w mocy.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 25 lipca 2006 r. skarżący oświadczył, że wniósł skargę na powyższe postanowienie Ministra Środowiska z dnia 8 czerwca 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Okazał także postanowienie Starosty J. z dnia 9 stycznia 2006 r. o wznowieniu postępowania w sprawie opłaty eksploatacyjnej, a także decyzję Wojewody D. nr [...] z dnia 20 grudnia 2005 r., którą orzeczono o uchyleniu decyzji odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie wymierzenia skarżącemu opłaty eksploatacyjnej. Skarżący ponadto wyjaśnił, że w przedmiocie opłaty podejmowane są czynności w postaci opinii biegłego
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą, co oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy). Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z brzmieniem art. 134 § 1 p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącego.
Stosownie do art. 262 § 1 pkt 1) kpa stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z winy strony. W myśl art. 264 kpa jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie. Z przywołanej wyżej regulacji wynika, że postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania wydaje się obok decyzji dotyczącej istoty sprawy, a byt tego postanowienia zależy od istnienia w obrocie prawnym merytorycznej decyzji.
Wskazać trzeba, że w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 222/05 tutejszy Sąd wydał wyrok, którym uchylił postanowienie Wojewody D. z dnia 24 marca 2005 r. (nr [...], znak [...]) stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego z uchybieniem terminu. Wobec wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia zamykającego drogę do wniesienia odwołania od merytorycznej decyzji, utrzymanie w mocy postanowienia określającego wysokość kosztów postępowania prowadzonego w celu ustalenia wielkości opłaty eksploatacyjnej byłoby sprzeczne z prawem. Dopiero ostateczny wynik sprawy pozwoli ustalić, która ze stron powinna ponieść koszty postępowania administracyjnego. Uznać więc należy, że wydane w niniejszej sprawie postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania jest przedwczesne.
Powyższe prowadzi do wniosku, że wydanie zaskarżonego postanowienia mimo braku ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie legalności wydobywania kopaliny nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 262 § 1 pkt 1) kpa.
Wskazać ponadto trzeba, że nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż doszło do rażącego naruszenia prawa procesowego - art. 138 § 1 pkt 1) kpa przez wydanie w przedmiotowej sprawie postanowienia zamiast decyzji. Zgodnie z art. 144 kpa w sprawach nie uregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Odesłanie do "odpowiedniego" zastosowania oznacza, że niezbędne jest przy ocenie zastosowania przepisów dotyczących odwołania uwzględnienie cech właściwych prawa zażalenia i postępowania zażaleniowego (por. B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2006, s. 625). Jeżeli zatem organ pierwszej instancji wydał postanowienie, na które wniesiono zażalenie, to organ drugiej instancji powinien rozstrzygnąć sprawę również w formie postanowienia. Zgodnie z art. 138 § 1 kpa w drodze decyzji organ odwoławczy utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo uchyla zaskarżoną decyzję, albo umarza postępowanie. Z żadną z tych sytuacji nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Na końcu powyższych rozważań podnieść trzeba, że fakt wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny nie miał znaczenia dla sprawy.
Mając powyższe na względzie działając na podstawie art. 145 § 1 lit. c) powołanej na wstępie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.