Uzasadnienie
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie odmowy przyznania B. G. płatności bezpośrednich na rok 2009.
B. G. oraz T. G. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o uchylenie decyzji I i II instancji, wnosząc także o uznanie T. G. za stronę postępowania sądowoadministracyjnego.
W uzasadnieniu żądania uznania za stronę postępowania T. G. podniesiono, że w sytuacji, gdy odmówiono wnioskowanych płatności B. G., płatności te mógłby uzyskać T. G., uznany przez organy orzekające za małżonka B. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1). Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2).
W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte wskutek skargi wniesionej przez B. G. i T. G. na decyzję z dnia [...] r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w O. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie odmowy przyznania B. G. płatności bezpośrednich na rok 2009.
Kwestią wymagającą rozważenia była możliwość dopuszczenia T. G. do postępowania jako strony. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt, a nie interes faktyczny (wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Podkreśla się także, że interes prawny musi być własny. Nie oznacza to, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (zob. postanowienie NSA z dnia 2 kwietnia 2008 r., II OZ 280/08, LEX nr 506870).
Przedmiotem zaskarżenia w rozpatrywane sprawie jest decyzja w przedmiocie odmowy przyznania B. G. płatności bezpośrednich za rok 2009. Jak już podkreślono, czy osoba ubiegająca się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt, a nie jej interes faktyczny. Niniejsza sprawa dotyczy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Rozważając zatem posiadanie przez T. G. interesu prawnego, należy się odnieść do uregulowań zawartych w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. tej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
- 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1122/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
- 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Stroną postępowania o przyznanie płatności jest zatem podmiot (rolnik) występujący z wnioskiem o przyznanie tych płatności. Osoba taka składa podanie, spełniające wymogi art. 12 ust. 2 ustawy rozporządzenia i jest stroną postępowania o przyznanie płatności.
Z powołanych wyżej regulacji wynika, że wniosek o przyznanie płatności składa konkretny podmiot, który spełnia przesłanki określone przez przepisy prawa.
Wniosek ma charakter spersonalizowany. Zawiera takie dane jak PESEL, REGON czy NIP. W rezultacie postępowanie w sprawie przyznania płatności toczy się na wniosek indywidualnie określonego podmiotu, który z chwilą złożenia wniosku staje się stroną tego postępowania.
W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich rok 2009 złożyła B. G. Ona też była adresatem decyzji w sprawie płatności, wydanych przez organy administracyjne. Zatem gdy stroną postępowania jest konkretna osoba ubiegająca się o pomoc finansową do gruntów rolnych, wykluczona jest co do zasady legitymacja innych osób lub podmiotów do brania udziału w postępowaniu o przyznanie płatności dla konkretnej osoby. W konsekwencji T. G. nie miał własnego, indywidualnego interesu prawnego w sprawie przyznania wnioskodawczyni płatności bezpośrednich za 2009 r. Brak jest bowiem przepisu prawa materialnego, który stanowiłby odmiennie uznając, że stroną postępowania może być także inna osoba poza tą, która złożyła wniosek o przyznanie płatności. Interesu prawnego nie można bowiem opierać na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny.
Wobec powyższego na podstawie art. 50 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.