Uzasadnienie
Pani K L (urodzona...r.) była pracownikiem Z P B "..." S.A. w B w okresie od [...] r. do [...] r. na różnych stanowiskach pracy. Swoje obowiązki pracownicze wykonywała w narażeniu na hałas, okresowo także o natężeniu ponadnormatywnym. Od [...] r. jest emerytką.
Strona już w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia ubiegała się o stwierdzenie u niej zawodowego uszkodzenia słuchu.
W dniu [...] r. P T I S w D wydał decyzję Nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia u zainteresowanej zawodowego urazu akustycznego. P W I S w W, postanowieniem z dnia [....] r., Nr [...], odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji PTIS w D z dnia [...] r. Postanowienie PWIS we W ostało się w obrocie prawnym, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowego we W oddalił skargę strony na to orzeczenie (wyrok NSA z dnia...).
W dniu [...] r. pełnomocnik K L wniósł o zmianę ostatecznej decyzji organów P I S z dnia [...] r. (Nr...), poprzez stwierdzenie u strony istnienia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu. Wniosek uzasadniono wynikiem wieloletniego procesu sądowego zainteresowanej z byłym pracodawcą. W wyroku z dnia [...] (...) Sąd Najwyższy uwzględnił mianowicie kasację K L i stwierdził, że stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu wywołanego działaniem czynników szkodliwych, występujących w środowisku pracy, nie ma znaczenia dla stwierdzenia, że schorzenie wymienione w załączniku do rozporządzenia RM z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) stanowi chorobę zawodową.
Po rozpatrzeniu tego wniosku, P I S w D nie znalazł podstaw do zmiany - w trybie art. 154 k.p.a. - swojej pierwotnej decyzji z dnia [...] r., czemu dał wyraz w nowej decyzji (Nr...), wydanej w dniu [...] r. To ostatnie rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją D W I S we W z dnia [...] r., Nr[...], wydaną po rozpatrzeniu odwołania pełnomocnika K L. Decyzja D W I S we W z dnia [...] r. została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W z dnia [...] r. (sygn. akt...).
W uzasadnieniu tamtego wyroku WSA powołał się na zasadę trwałości decyzji administracyjnej, proklamowaną w art. 16 § 1 k.p.a. Sąd zwrócił jednak uwagę, iż ustawodawca określił granice dopuszczalnych wyjątków od ochrony trwałości decyzji. Jednym z tych dopuszczalnych wyjątków jest stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną, nawet takiej, która jest prawidłowa, bądź dotknięta wadą niekwalifikowaną (nie wyliczoną w art. 145 § 1 lub w art. 156 § 1 k.p.a.), jeżeli za jej uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony (art. 154 k.p.a.). Zdaniem składu Sądu orzekającego ówcześnie, tryb uchylenia lub zmiany decyzji nie tworzącej prawa dla strony jest co prawda trybem nadzwyczajnym, który daje jednak prawo do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Organ, zgodnie z przepisami k.p.a. regulującym postępowanie przed pierwszą instancją, obowiązany jest rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę.
Następnie WSA - uwzględniając brzmienie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) - wymienił następujące przesłanki, których łączne wystąpienie uzasadnia stwierdzenie choroby zawodowej: 1) musi być to rodzaj choroby, który mieści się w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia;
2) choroba zawodowa została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Sąd podkreślił, że ustalenie wystąpienia tych przesłanek musi przy tym nastąpić zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. W tym zaś zakresie Sąd stwierdził naruszenie reguł postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu wyroku z [...] r. wywodzono dalej, iż w niespornej między stronami sytuacji, a mianowicie wystąpienia przesłanki narażenia na hałas, wymagało szczegółowego ustalenia przesłanki choroby występującej u strony. W orzeczeniach uprawnionych jednostek medycznych stwierdza się, że u K L występuje ubytek słuchu odbiorczego. Ten typ ubytku słuchu jest zaliczany do ubytku słuchu wywołanego działaniem hałasu. Podstawą do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej była - według opinii wspomnianych jednostek - wysokość ubytku słuchu. Wysokość ubytku słuchu nie została jednak ustalona w sposób prawidłowy. W aktach sprawy są materiały dowodowe, które stwierdzają ubytek słuchu [...] dB, 2[...] dB oraz według I M P i Z Ś ubytek UP - 19dB, UL - 12dB.
Ponadto, Sąd uznał za trafny zarzut skarżącej, iż w orzecznictwie sądowym jednoznacznie stwierdza się, że według obowiązujących przepisów prawa wielkość ubytku słuchu nie jest podstawą do ustalenia choroby zawodowej. Skład orzekający powołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 października 1998 r., II UKM 245/98, w którym wyrażono pogląd, że wytyczne metodologiczne nie mogą być podstawa do ustalenia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia sprawy.
WSA wytknął też, iż organ odwoławczy utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie, mimo że decyzja PPIS w D - oprócz powołania się na orzeczenia lekarskie - nie zawierała ich pełnej oceny w oparciu o zebrany materiał dowodowy.
Zdaniem Sądu, wszystkie stwierdzone uchybienia stanowiły naruszenia przepisów art. 7, 8 i 77 § 1 k.p.a.
Uwzględniając zalecenia zawarte w uzasadnieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r., P Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W skierował K L na ponowne badania w uprawnionych do tego, medycznych jednostkach orzeczniczych obu stopni. Zarówno orzeczenie lekarskie D W O M P we W - Oddział w W, z dnia [...] r., Nr [...] r., wydane po badaniach strony przeprowadzonych w dniach: [...]., jak i opinia Instytutu M P w Ł z dnia [...] r., Nr [...] stwierdzały brak podstaw do rozpoznania u zainteresowanej zawodowego uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu.
W oparciu o tak uzupełniony materiał dowodowy sprawy, organ drugiej instancji wydał w dniu [...] r. decyzję Nr [...], utrzymując w mocy decyzję P I S w Dz z dnia [...] r. (Nr...), odmawiającą zmiany - w trybie art. 154 k.p.a. - decyzji tego samego organu z dnia [...] r. (Nr....) o braku podstaw do stwierdzenia u K L choroby zawodowej narządu słuchu.
W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r., PWIS - po opisaniu przebiegu pracy zawodowej strony oraz efektów dotychczasowego postępowania administracyjnego w sprawie - przytoczył w całości treść obu orzeczeń lekarskich, wydanych w toku uzupełniającego postępowania wyjaśniającego.
Według w Oddziału DWOMP: "W [...] r. pacjentka była badana w tut. Ośrodku..., gdzie na podstawie stwierdzonych ubytków słuchu, nie rozpoznano choroby zawodowej. Pacjentka odwołała się od orzeczenia i była badana w Instytucie M P w S w roku [...] r., gdzie również stwierdzono ubytki słuchu o wielkościach UP 25dB, UL 18dB i nie rozpoznano choroby zawodowej. W [...] roku Pani L ponownie przeszła badania w Instytucie M P w S (badanie na wniosek S O we W), stwierdzono ubytek słuchu UP 19dB, ul. 12dB. Po gruntowej analizie Instytut M P w S nie znalazł podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
Ponadto pacjentka leczy się z powodu nadciśnienia tętniczego I stopnia oraz zmian zwyrodnieniowych i dyskopatycznych kręgosłupa szyjnego i lędźwiowego. Choroby te mogą mieć istotny wpływ na stan narządu słuchu i możliwość jego pogarszania się. Aktualne badania przeprowadzono w tut. DWOMP w dniach [...]. i uzyskano próg słuchu (po uwzględnieniu poprawki na wiek) UP 51dB, UL 71dB. W badaniach tympanometrycznych uzyskano płaską krzywą w uchu lewym i brak odruchu mięśnia strzemiączkowego obustronnie, próby nadprogowe (SISI 0%) wskazują na przewodzeniowy charakter niedosłuchu.
Dodatkowo wykonano badanie BERA[...]., gdzie wyznaczono próg słuchu w uchu prawym i uchu lewym 60dB. Obecne badania wykonano po [...] latach od ustania narażenia na hałas ([...] rok). Stan narządu słuchu na przestrzeni lat [...] uległ pogorszeniu i zmienił się jego charakter odbiorczy na mieszany, co sugeruje, iż niedosłuch wynika z innych przyczyn niż zawodowe (stany zapalne uszu, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, zmiany naczyniowe w obrębie głowy). Ponadnormatywny hałas powoduje uszkodzenie słuchu typu ślimakowego czego obecnie w badaniach nie stwierdzono. Wobec powyższego brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu ".
Z kolei I M P uzasadnił swoją opinię następująco: "Przeprowadzone aktualnie kompleksowe badania audiologiczne zweryfikowane audiometrią obiektywną (tympanometria, ABR) z uwzględnieniem audiometrii słownej wykazały obustronne mieszane upośledzenie słuchu z komponentą odbiorczą o wielkości UP-50dB, UL-70dB. Charakter stwierdzonego ubytku słuchu nie spełnia warunków wymaganego kryterium do rozpoznania choroby zawodowej (poz. 15). Poprzednie postępowania diagnostyczno-orzecznicze w [...] r. w WOMP w W i IMP w S oraz ponowne w [...] r. w IMPiZS w S, również nie dały podstaw do rozpoznania choroby zawodowej ze względu na zbyt małe ubytki słuchu. Aktualnie przeprowadzone badania po [...] latach (w [...] r. ww. zakończyła pracę zawodową) od ustania narażenia na hałas wykazały znaczną progresję niedosłuchu co świadczy o pozazawodowej etiologii (np. zmiany naczyniowe). Z analizy narażenia zawodowego wynika, iż ww. w latach [...] pracowała jako [...] w narażeniu na hałas ponadnormatywny (97-104dB), natomiast w latach [...] narażenie wynosiło 74-75dB. Reasumując w rozpoznawanym przypadku brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu".
Oceniając całość materiału zgromadzonego w aktach sprawy, P W I S we W wywodził, iż według § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być spełnione jednocześnie dwa warunki: 1) choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, 2) choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy.
Następnie organ podkreślił, że K L była wielokrotnie poddawana specjalistycznym badaniom lekarskim, w kierunku stwierdzenia zawodowego uszkodzenia słuchu i żadna z placówek służby zdrowia upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych (D W O M P we W - O w W, I M P i Z Ś w S oraz I M P w Ł) nie rozpoznała u strony zawodowego uszkodzenia słuchu. Wymienione jednostki orzecznicze były zgodne co do faktu, iż brak jest podstaw merytorycznych do uznania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzonym ubytkiem słuchu, a narażeniem na hałas w środowisku pracy zainteresowanej. Swoje stanowisko uzasadniły obserwacją kliniczną i wynikami przeprowadzonych dotychczas badań, które wskazują na etiologię pozazawodową uszkodzenia słuchu u zainteresowanej, co sugeruje, iż niedosłuch wynika z innych przyczyn niż zawodowe (stany zapalne uszu, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, zmiany naczyniowe w obrębie głowy).
PWIS uznał w związku z tym, że w przypadku K L został spełniony tylko jeden z warunków stwierdzenia choroby zawodowej. W oparciu o dostarczoną dokumentację potwierdzono wieloletnie narażenie zawodowe na działanie ponadnormatywnego hałasu w środowisku pracy. Nie zostało natomiast spełnione kryterium rozpoznania choroby zawodowej przez upoważnione jednostki orzecznicze. Zdaniem organu odwoławczego, do stwierdzenia choroby zawodowej nie jest wystarczające wykazanie ekspozycji zawodowej na czynnik wywołujący chorobę, lecz musi być również rozpoznanie choroby zawodowej, dokonane przez jednostkę właściwą do rozpoznania chorób zawodowych. Podkreślił też, iż wydane orzeczenia poprzedzone zostały specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia zainteresowanej, są obiektywne, spójne oraz przekonywujące oraz obszernie umotywowane, zatem spełniają kryteria opinii biegłego.
Również decyzja PWIS z dnia [p...] r., Nr [...] została zaskarżona do tutejszego Sądu, który uchylił ją wyrokiem z dnia [...] r. (sygn. akt [...]), stwierdzając, iż zakwestionowane rozstrzygnięcie wydane zostało z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
W uzasadnieniu wyroku z dnia [...] r. Sąd wywodził, że organy PIS powinny były dokonać wszechstronnej oceny uzyskanych orzeczeń lekarskich, przede wszystkim z punktu widzenia przyjętego w judykaturze sądowoadministracyjnej i sądowej swoistego "domniemania" istnienia związku przyczynowego między ujawnionymi w środowisku pracy szkodliwymi warunkami występującymi w środowisku pracy, a ujawnionym schorzeniem strony, figurującym w wykazie chorób zawodowych z [...] r. Chodziło konkretnie o powinność dokonania przez organy oceny, czy opinie te są wystarczające do wykluczenia (obalenia) takiego domniemania. W tym celu należało - zdaniem składu ferującego wyrok w dniu [...] r. dokonać weryfikacji orzeczeń, w celu wyjaśnienia przyczyn ubytku słuchu strony skarżącej w okresie jej pracy zawodowej i tuż po jej zakończeniu, w sposób obalający skutecznie domniemanie, o którym była mowa.
Wykonując zalecenia zawarte w ostatnio opisanym rozstrzygnięciu WSA, organ drugiej instancji skierował zainteresowaną na dodatkowe badania uzupełniające do DWOMP - O w W, który w orzeczeniu Nr [...] z dnia [...] r. ponownie stwierdził brak podstaw do rozpoznania u strony choroby zawodowej słuchu, obszernie uzasadniając taka diagnozę.
Strona w ogóle nie odpowiedziała na trzykrotne zawiadomienia (pisma organu odwoławczego datowane na dni: [...] r.) o możliwości poddania się dodatkowym badaniom w medycznej jednostce II stopnia orzeczniczego (w Ł lub w S). W tej sytuacji PWIS we W zamknął postępowanie wyjaśniające i w dniu [...] r. wydał decyzję Nr[...], w której kolejny raz utrzymał w mocy decyzję P P I S w Dz z dnia [...] r. (...), odmawiającą zmiany - na podstawie art. 154 k.p.a. - decyzji tego samego organu z dnia [...] r. (....).
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji bardzo szczegółowo przedstawił: przebieg pracy zawodowej strony, wszystkie dotychczasowe etapy postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w sprawie, koncentrując się zwłaszcza na opisaniu stanowisk prezentowanych przez wszystkie uprawnione jednostki medyczne, które do tej pory badały zainteresowaną (treść tych orzeczeń została w istocie inkorporowana do uzasadnienia).
W ostatnim fragmencie uzasadnienia organ podkreślił, że zainteresowana była wielokrotnie poddawana specjalistycznym badaniom lekarskim, w kierunku zawodowego uszkodzenia słuchu, ale żadna z placówek służby zdrowia uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych nie zdiagnozowała u strony uszkodzenia słuchu na tle zawodowym. Przeciwnie, jednostki, o których mowa, były zgodne co do braku merytorycznych podstaw uzasadniających istnienie związku przyczynowo-skutko-wego między stwierdzonym ubytkiem słuchu, a narażeniem na hałas w środowisku pracy. Stanowisko to zostało uzasadnione obserwacjami klinicznymi i wynikami przeprowadzonych badań, wskazujących na pozazawodową etiologię uszkodzenia słuchu u zainteresowanej. Orzeczenia uprawnionych jednostek są - zdaniem organu - obiektywne, spójne, przekonujące i obszernie umotywowane. Spełniają zatem kryteria opinii biegłego.
W skardze do WSA pełnomocnik strony zarzucił, że również decyzja PWIS we W z dnia {...] r. (Nr....) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, a konkretnie: art. 7 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (Dz. U. z 1983 r., Nr 30, poz. 144 ze zm. - już nieobowiązującej) oraz § 10 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), a nadto - z naruszeniem wytycznych (wskazań) WSA przy ponownym rozpoznawaniu sprawy.
Opierając się na tych zarzutach zażądano uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi zakwestionowano zasadność zapatrywania organu, że skoro brak wyraźnego stwierdzenia przez placówki medyczne, iż strona skarżąca doznała uszkodzenia słuchu w okresie zatrudnienia, to nie można stwierdzić zaistnienia choroby zawodowej. Autor skargi nie zgodził się także z drugim argumentem, który miałby przemawiać za brakiem choroby zawodowej, tzn. powoływanie się na fakt pogarszania się słuchu z wiekiem, do czego dodaje się stany zapalne uszu, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, zmiany naczyniowe w obrębie głowy.
Zdaniem skarżącego podstawową kwestię w niniejszej sprawie stanowi rozkład ciężaru dowodu. W jego ocenie funkcjonuje domniemanie. Jeżeli ktoś był narażony w środowisku pracy na czynniki zagrażające zdrowiu, to domniemywa się mianowicie, że one właśnie są przyczyną choroby zawodowej. Zatem na stronie przeciwnej (organie administracji publicznej) ciąży przeprowadzenie dowodu, że schorzenie - w tym wypadku ubytek słuchu - powstało w innych okolicznościach albo niepodobieństwem jest, by powstało w środowisku pracy. W skardze wyrażono w związku z tym zapatrywanie, iż fakty (i prawo) są w niniejszej sprawie oczywiste: skarżąca była narażona na ponadnormatywny hałas w środowisku pracy, zatem stwierdzenie choroby zawodowej i to niezależnie od procentowego uszczerbku na zdrowiu powinno być formalnością.
W końcowym fragmencie skargi wskazano judykaty, które - w ocenie strony skarżącej - wspierają prezentowane przez stronę stanowisko (powołano w tym zakresie: wyrok SN z dnia 3 lutego 1999 r., III RN 110/98; wyrok SN z dnia 11 marca 1999 r., III RN 128/98; wyrok NSA-OZ w Katowicach, II SA/Ka 209/98; wyrok SN z dnia 22 stycznia 2002 r., II UKN 746/2000; wyrok SN z dnia 14 marca 2002 r. III RN 78/2001 oraz wyrok NSA z dnia 22 maja 2002 r., I SA 1144/2001).
W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy państwowej inspekcji sanitarnej.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Godzi się dodatkowo podkreślić, iż - stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. - rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną.
Ponadto, zgodnie z art. 153 tej samej ustawy "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia." Ta ostatnia dyspozycja oznacza, że P W I S we W powinien był bezwzględnie zastosować się do wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia [...] r. (sygn. akt....). Z drugiej strony, również skład Sądu orzekający obecnie we sprawie ze skargi na decyzję tegoż organu z dnia 9 lutego 2006 r. jest związany stanowiskiem zawartym w tamtym wyroku, co oznacza obowiązek zweryfikowania wykonania wspomnianych zaleceń przez organ w toku ponownego rozpatrywania sprawy K L
Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż tym razem skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zdaniem składu orzekającego obecnie w sprawie, organ odwoławczy wypełnił zalecenia (wytyczne) zawarte w uzasadnieniach poprzednich wyroków tutejszego Sądu: z dnia [...] r. (sygn. akt....) i z dnia [...] r. (sygn. akt III...), tzn. przeprowadził postępowanie wyjaśniające - procedując w trybie art. 154 k.p.a. - stwarzające pełne podstawy do przyjęcia końcowej konkluzji o braku związku przyczynowego między uszkodzeniem słuchu stwierdzonym u strony skarżącej, a hałasem, na jaki była ona niewątpliwie narażona w środowisku pracy. Taki wniosek uniemożliwiał zaś zmianę pierwotnej (ostatecznej i prawomocnej) decyzji z dnia [...] r. (...), na podstawie art. 154 k.p.a.
Ponownie wypada się w pierwszej kolejności odwołać do § 1 ust. 2 mającego w sprawie zastosowanie rozporządzenia RM z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.). Uwzględniając dodatkowo, przyjęte w orzecznictwie swoiste "domniemanie", o którym już była mowa, rolą organu było wyjaśnienie, czy niewadliwie ustalone okoliczności faktyczne uzasadniają w niniejszej sprawie odmowę uznania choroby zawodowej, ponieważ stanowią dostateczną podstawę do wyłączenia wspomnianego wcześniej związku przyczynowego.
Skład orzekający nie ma obecnie wątpliwości - zwłaszcza w świetle ostatniego, uzupełniającego orzeczenia DWOMP z dnia [...] r. (Nr[...]) - że wszystkie dokonane ustalenia zdecydowanie wykluczają możliwość przyjęcia zawodowej etiologii uszkodzenia słuchu u zainteresowanej.
Orzeczenie to zostało poprzedzone trzykrotnie przeprowadzonymi badaniami (w dniach: [...] r.), w trakcie których stwierdzono - i to obustronnie - jedynie resztki słuchowe (na poziomie 90-100 dB). Wykluczono przy tym uszkodzenie ślimaka, przeprowadzając próby nadprogowe Si Si (0 %) oraz ujawniając w czasie badań obustronne płaskie krzywe i całkowity brak odruchów z mięśni strzemiączkowych. Godzi się w związku z tymi ustaleniami niezwłocznie podkreślić, że w literaturze przedmiotu - także z okresu obowiązywania rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z [...] r. - przyjmowano jednomyślnie, że hałas uszkadza głównie komórki słuchowe zewnętrzne narządu Cortiego, co oznacza, że odbiorczy ubytek słuchu spowodowany hałasem (przewlekły uraz akustyczny) charakteryzuje się umiejscowieniem ślimakowym (celowe podkreślenie Sądu). Dlatego każde diagnostyczne badanie audiometryczne progowe tonalne powinno być uzupełnione dodatkowymi testami, których wyniki pozwolą określić miejsce odbiorczego uszkodzenia słuchu.
Zgodnie z aktualnym stanem wiedzy medycznej, pozaślimakowe pochodzenie odbiorczego ubytku słuchu nie może być uznane za następstwo narażenia na hałas (por. choćby "Choroby zawodowe" pod red. K. Marka, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2001, 2003, s. 448 i 449).
Dopiero w tym kontekście można mówić, że także dalsze stwierdzenia pomieszczone w analizowanym orzeczeniu DWOMP z dnia [...] r. są logiczne i wzajemnie się uzupełniają. Wskazując na progresję niedosłuchu (od tej, stwierdzonej jeszcze w [...] r., a więc w okresie zakończenia pracy zawodowej, kiedy to pacjentka nie wymagała wspomagania słuchu aparatem słuchowym, do tej, stwierdzonej w czasie ostatnich badań w[...] r.) jednostka medyczna I stopnia orzeczniczego trafnie podkreśliła, że tak znaczna progresja, przy wieloletnim braku narażenia na zawodowy hałas i uszkodzenia pozaślimakowe wykluczają wpływ tego czynnika na stwierdzany ubytek słuchu. Przekonywające jest stwierdzenie, że progresja uszkodzenia słuchu ustałaby w momencie zaprzestania oddziaływania hałasu w środowisku pracy na narząd słuchu strony skarżącej. W świetle przedstawionych ustaleń logiczna jest także końcowa konkluzja o potrzebie upatrywania innych przyczyn (pozazawodowych), które doprowadziły do uszkodzenia słuchu u zainteresowanej.
Należy w konsekwencji podzielić końcowy osąd P W I S co do tego, że żadne z badań przeprowadzonych przez jednostki różnych stopni orzeczniczych (oprócz DWOMP, strona była wszak badana zarówno w Instytucie w Ł, jak i w Instytucie w S) nie dawało podstaw do stwierdzenia u skarżącej uszkodzenia słuchu o etiologii zawodowej. Wszystkie te orzeczenia wzajemnie się uzupełniają, zwłaszcza w kontekście podstawowej konstatacji o pozaślimakowym umiejscowieniu uszkodzenia, co stwierdzono w czasie badań w[...] r.
Nie można zatem obecnie stawiać organom PIS zarzutu nienależytego ustalenia okoliczności stanu faktycznego, istotnych do podjęcia niewadliwego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, czy też przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, co miało miejsce wcześniej.
Dobitnego podkreślenia wymaga również i to, że organowi odwoławczemu nie można też zarzucić pominięcia dodatkowego dowodu z uzupełniającego badania przez medyczną jednostkę II stopnia orzeczniczego, skoro to strona nie skorzystała w tym zakresie z możliwości sugerowanych przez PWIS.
Ponieważ Sąd nie dopatrzył się tym razem naruszenia prawa, skargę należało oddalić, zgodnie z dyspozycją art. 151 p.p.s.a.