Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] września 2014 roku nr [...], o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu egzekucyjnego nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 wystawionego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. obejmującego grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 5000 zł nałożoną w 2007 r.
Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 roku nałożona została na skarżącego grzywna w wysokości 5000 zł z powodu uchylania się przez skarżącego od wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce wiaty, która jest samowolą budowlaną. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] sierpnia 2007 roku nr [...]. Wierzyciel Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. wystawił tytuł wykonawczy z dnia [...] stycznia 2014 roku nr [...]. Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 roku skarżący wystosował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 oraz art. 59 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz o zwrot wyegzekwowanych należności.
Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. postanowieniem z dnia [...] września 2014 roku nr [...] odmówił umorzenia postępowania prowadzonego wobec skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że nie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 59 § 1 pkt 1 oraz art. 59 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z informacji uzyskanej od wierzyciela w dniu [...] września 2014 roku wynika, że obowiązek nadal istnieje, bowiem nie został wykonany ani przed wszczęciem egzekucji, ani do dnia sporządzenia informacji przez wierzyciela. W myśl art. 59 § 1 pkt 5 ustawy, postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny. Niewykonalność faktyczna obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Oznacza to, że obowiązek musi być niewykonalny, niemożliwy do wykonania nawet w przypadku uwzględnienia aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Po przeanalizowaniu okoliczności sprawy organ I instancji uznał, że nie można stwierdzić że obowiązek jest niewykonalny.
Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie, w którym zarzucił, że wydając zaskarżone postanowienie nie dokonano analizy dokumentacji ani też dowodu na podstawie którego stwierdzono stan faktyczny sprawy. Skarżący twierdził, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] września 2014 roku nr [...] wydano bez podstawy prawnej. Podniósł, że postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie zostało umorzone postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 roku nr [...], tytuł wykonawczy jest już czwartym tytułem wykonawczym w przedmiotowej sprawie, postanowienie o nałożeniu grzywny jest drugą grzywną, a postanowienie wierzyciela z dnia [...] kwietnia 2014 roku nr [...] roku nie zawiera stwierdzenia, iż jest ono ostateczne i powinno służyć na nie zażalenie czym naruszono dwuinstancyjność postępowania.
Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] września 2014 r. Organ drugiej instancji wskazał, że nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. postanowieniem z dnia [...] września 2014 uznał wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2014 roku za nieuzasadniony. Wierzyciel wskazał, iż nie stwierdzono aby zaszła któraś z powołanych przesłanek do umorzenia postępowania. W ocenie organu drugiej instancji Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. przeprowadził wnikliwe postępowanie wyjaśniające i uzyskał stanowisko wierzyciela, którym jest związany. Oceniając zasadność podjętego przez organ egzekucyjny rozstrzygnięcia przez pryzmat zebranych dowodów, organ drugiej instancji nie doszedł do odmiennej oceny okoliczności niż organ egzekucyjny pierwszej instancji.
Na to postanowienie skarżący wniósł do tutejszego Sądu skargę, w której zarzucił, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 k.p.a w zw. z art. 18 oraz art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a, natomiast zgodnie z art. 59 u.p.e.a postanowienie powinno być wydane na podstawie art. 59 § 3 u.p.e.a. Natomiast niezrozumiałą podstawą prawną jest art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a, albowiem złożony został wniosek z dnia [...] sierpnia 2014 roku na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a i art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a. Oznacza to, że postanowienie zostało wydane nie na temat, tym bardziej, że do wniosku dołączona została dokumentacja potwierdzająca wniosek.
Skarżący dodał, że w zaskarżonym postanowieniu – (uzasadnienie str. 5, 6, 7 i 8) zawarto rozpatrzenie skargi z dnia 22 stycznia 2015 roku na podstawie art. 237 § 3 i art. 238 § 1 k.p.a niezgodne ze skargą z dnia 22 stycznia 2015 roku, wniesioną na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a, i podtrzymaną pismem z dnia [...] lutego 2015 roku. Podniósł, że 25 marca 2015 roku wezwano Dyrektora Izby Skarbowej we W. do usunięcia naruszeń prawa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na toczące się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności, a w dalszej kolejności o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. W uzasadnieniu wskazał, że podniesione w skardze zarzuty były już przedmiotem oceny w toku postępowania egzekucyjnego i nic nowego nie podniesiono w zarzutach skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 5 stycznia 2016 roku zawiesił postępowanie z powodu wcześniejszego wniesienia przez skarżącego wniosku do Ministra Finansów o stwierdzenie nieważności postanowienia objętego niniejszym postępowaniem. Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2016 roku podjęto zawieszone postępowanie, gdyż ustały podstawy jego zawieszenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
W rozpatrywanej sprawie istota sporu sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy prowadzone wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne nie powinno zostać umorzone na mocy art. 59 § 1 pkt 1 oraz art. 59 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ drugiej instancji stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 59 § 1 pkt 1 oraz art. 59 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. nie ma podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W opinii natomiast skarżącego, wystąpiły przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, w efekcie czego skarga powinna zostać rozpoznana merytorycznie przez organ drugiej instancji, który powinien postępowanie egzekucyjne umorzyć.
Zdaniem Sądu, stanowisko skarżącego nie jest prawidłowe.
Jak wynika z akt sprawy, wobec skarżącego został wystawiony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. tytuł egzekucyjny z dnia [...] stycznia 2014 r., obejmujący grzywnę w celu przymuszenia nałożoną w 2007 roku w kwocie 5000 zł. Należność objęta tym tytułem egzekucyjnym jest przedmiotem wniosku o umorzenie postepowania egzekucyjnego.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 59 § 1 pkt 1 oraz art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje umorzenia postępowania jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania oraz jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny. Analizując art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a należy wskazać, że jest to przesłanka o charakterze merytorycznym, inaczej zwana trwałą, dotycząca bezpodstawności istnienia obowiązku. W przypadku wystąpienia tej przesłanki nie będzie już podstaw do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Postanowieniu o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie należy przypisywać stanu powagi rzeczy osądzonej (res iudicata), ponieważ organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym (wyr. NSA z 24.11.2011 r., II OSk 1702/10).
Należy wskazać, że obowiązek rozbiórki wiaty zbudowanej w ramach samowoli budowlanej nie został wykonany, co powoduje niedopuszczalność stwierdzenia, że powyższy obowiązek został wykonany przez skarżącego. Przechodząc do analizy art. 59 § 1 pkt 5 u.p.e.a umożliwiającej umorzenie postępowania z powodu niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym wskazać tu należy sytuacje, kiedy niewykonalność zaistniała jeszcze przed wydaniem postanowienia (dochodzi do nieważności postanowienia z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a) oraz które zaistniały po wydaniu postanowienia czyniąc to postanowienie bezprzedmiotowym (bezprzedmiotowość postanowienia z art. 162 § 1 k.p.a). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że,,niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć techniki i wiedzy.
O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można bowiem mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Natomiast trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku. Konieczność zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia, jak też względy techniczne i ekonomiczne, utrudniające wykonanie decyzji, nie mogą być uznane za przesłankę niewykonalności decyzji. Ciężar dowodu, że obowiązek o charakterze niepieniężnym jest niewykonalny obciąża stronę skarżącą ’’ (por. wyr.
NSA z 13.11.2008 r., II OSK 1365/07; wyr. NSA z 14.05.2013 r., I OSK 75/13). Wskazać należy, że obowiązek ciążący na skarżącym jest obiektywnie możliwy do spełnienia. Dlatego nie można przychylić się do stanowiska skarżącego mówiącego o niemożliwości wykonania ciążącego na nim obowiązku niepieniężnego.
Należy podkreślić, że skarżący nie wykonał ciążącego na nim obowiązku rozbiórki wiaty zbudowanej w warunkach samowoli budowlanej, nie można też przychylić się do poglądu skarżącego, mówiącego o niemożliwości wykonania obowiązku niepieniężnego który na nim ciąży.
Konkludując, Sąd stwierdził, że w sprawie nie doszło do podstaw umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazanych przez skarżącego w skardze.
Wobec powyższego, Sąd był zobligowany oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Na marginesie należy zauważyć, że nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia zawarcie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu II instancji stanowiska tego organu w odniesieniu do skargi zgłoszonej przez skarżącego w trybie art. 237 § 3 i art. 238 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.