Uzasadnienie
Pismem z 25 stycznia 2021 r. N. M. (dalej: skarżący, strona) wniósł skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ, ZUS) z dnia 29 grudnia 2020 r. nr 430000/71/219546/2020/ZPWWO odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją ZUS z dnia 13 sierpnia 2020 r. nr430000/71/219546/2020/ZPWWO/UTRZ utrzymującą w mocy decyzję organu z dnia 14 lipca 2020 r. nr 430000/71/219546/2020/ZPWWO o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenie emerytalne i rentowe, wypadkowe oraz ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2020 r. do maja 2020 r.
Skarga ta została nadana w placówce operatora pocztowego w dniu 27 stycznia 2021 r. i wpłynęła do organu w dniu 29 stycznia 2021 r.
Przekazując skargę wraz z aktami sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Warszawie organ wskazał, że wysłane do skarżącego wezwanie o uzupełnienie braku skargi poprzez jej podpisanie, wróciło do ZUS z adnotacją listonosza, że skarżący zmarł.
W dniu 29 lipca 2021 r. WSA w Warszawie pozyskał skrócony odpis aktu zgonu skarżącego. Z dokumentu tego wynika, że strona zmarła w dniu 27 stycznia 2021 r. o godz. 11.45 w W
Postanowieniem z 24 sierpnia 2021 r. o sygn. akt IV SA/Wa 1641/21 WSA w Warszawie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę według właściwości WSA we Wrocławiu.
Sprawa została zarejestrowana w repertoriach WSA we Wrocławiu na skutek zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III z 13 stycznia 2022 r.
Operator pocztowy pismem z 4 lipca 2022 r. poinformowała, że przesyłka zawierająca skargę strony została nadana w dniu 27 stycznia 2021 r. o godz. 16.20 w G. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi na akt administracyjny Sąd ma obowiązek zbadania czy istnieją przeszkody formalne stojące na przeszkodzie merytorycznemu rozpoznaniu skargi. Jedną z takich przeszkód jest brak zdolności sądowej lub procesowej, w przypadku gdy nie działa za niego przedstawiciel ustawowy. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie. Zgodnie z art. 25 § 1 p.p.s.a. osoba fizyczna, osoba prawna lub organ administracji publicznej mają zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona (zdolność sądowa).
Byt osoby fizycznej ustaje z jej śmiercią. Oznacza to, że z chwilą śmierci osoba fizyczna traci zdolność sądową (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 marca 2007 r. o sygn. akt II OSK 274/07, z 23 marca 2021 r. o sygn. akt I OSK 363/21; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl; dalej: CBOSA). W sytuacji zatem, gdy skarżący zmarł przed złożeniem skargi, to w momencie wniesienia skargi nie miał zdolności sądowej i brak ten miał charakter nieusuwalny.
Akta sądowe niniejszej sprawy dowodzą, że niepodpisana skarga z dnia 25 stycznia 2021 r. została wniesiona po śmierci skarżącego. Skarżący zmarł bowiem w dniu 27 stycznia 2021 r. o godz. 11.45 w W., natomiast skarga została nadana w placówce operatora pocztowego w dniu 27 stycznia 2021 r. o godz. 16.20 w G. Skoro więc skarżący zmarł przed złożeniem skargi, to w momencie wniesienia skargi nie miał zdolności sądowej i brak ten miał charakter nieusuwalny.
W przypadku, gdy utrata zdolności sądowej nastąpiła przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego zastosowanie ma art. 58 § 1 pkt 5) p.p.s.a. (postanowienie NSA z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 363/21, CBOSA).
Z tych względów skarga, jako wniesiona już po śmierci skarżącego, na mocy art.58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. podlega odrzuceniu, o czym Sąd postanowił jak w sentencji.