Uzasadnienie
Rozstrzygnięciem opisanym w osnowie niniejszego wyroku – wydanym po rozpatrzeniu zażalenia strony skarżącej na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we W. z dnia [...] września 2013 r. (Nr [...]), w którym organ ten odmówił umorzenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: od [...] do [...] oraz od [...] do [...], obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od września 2010 r. do lutego 2011 r. – Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne orzeczenie.
W części opisowej uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia (s. [...]) zwrócono w pierwszej kolejności uwagę na to, że wcześniejsze postanowienia organu pierwszej instancji wydane w tej samej sprawie (z dnia [...] marca i z dnia [...] czerwca 2013 r.), zostały uchylone postanowieniami Dyrektora IS – odpowiednio – z dnia [...]kwietnia i z dnia [...] lipca 2013 r. – ze względu na stwierdzone uchybienia proceduralne. Przywołano następnie dwa podstawowe argumenty Dyrektora Oddziału ZUS we W., które legły u podstaw wydania przez ten organ postanowienia z dnia [...] września 2013 r., które organ zażaleniowy utrzymał już w mocy rozstrzygnięciem obecnie skarżonym do Sądu. Organ pierwszej instancji stwierdził mianowicie – po pierwsze – że pismo z dnia[...] stycznia 2012 r., z którego wynikałoby, że skarżący posiada nadpłatę w kwocie [...] zł, w rzeczywistości nigdy nie zostało wystawione przez ZUS. W sprawie autentyczności tego dokumentu jest zaś prowadzone postępowanie przez Komisariat Policji [...].
Natomiast pismo z dnia [...] lutego 2012 r., na które także powołuje się wnioskodawca, dotyczy innej sprawy. Po drugie, Dyrektor Oddziału ZUS we W. skonstatował, że skarżący nie figuruje na koncie płatnika składek ([...] sp. z o.o.) jako osoba zgłoszona do ubezpieczenia. Na fakt ten powołał się również wnioskodawca, twierdząc, iż ma nadpłatę względem ZUS, co powinno stanowić podstawę umorzenia egzekucji ze wspomnianych tytułów.
Weryfikując obie okoliczności w postępowaniu zażaleniowym, Dyrektor IS we W. podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Powołał się mianowicie na toczące się nadal postępowanie policyjne w sprawie autentyczności dokumentu stwierdzającego nadpłatę, prowadzone pod nadzorem Prokuratury Rejonowej [...]. Stwierdził ponadto, iż – wbrew twierdzeniom zobowiązanego – nie figuruje on na koncie płatnika składek (spółki [...]) jako osoba zgłoszona do ubezpieczenia.
W konkluzji, Dyrektor IS wywodził, że działania organu egzekucyjnego były prawidłowe. Kwestionowane, pierwszoinstancyjne orzeczenie zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Istota ewentualnego umorzenia postępowania egzekucyjnego polega na jego zakończeniu, bez doprowadzenia do wykonania egzekwowanego obowiązku. Umorzenie następuje wtedy, gdy w toku postępowania zaistnieją przeszkody o trwałym charakterze, powodujące niemożliwość lub niecelowość prowadzenia dalszego postępowania. Katalog takich przeszkód wymieniony został w art. 59 § 1 pkt 1-10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji; jednolity tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 1015 ze zm. (dalej – "u.p.e.a."). Żadna z nich nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie.
W krótkim piśmie, adresowanym do tutejszego Sądu a datowanym na dzień [...] grudnia 2013 r. (skarga), skarżący zażądał uchylenia postanowienia z dnia[...] października 2013 r., z następującym uzasadnieniem.
W ocenie skarżącego, Dyrektor IS, naruszając przepisy prawa materialnego utrzymał decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] (?). Wywód podany w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia jest niespójny logicznie. Trudno się zatem odnieść merytorycznie do takiego sposobu interpretacji przepisów prawa. Bezsporne jest, że skarżący posiada nadpłatę z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, oraz fakt, że w okresie do [...]r. był zatrudniony w spółce [...]. Ponieważ taki stan faktyczny był znany organowi drugiej instancji, stanowisko tego organu określone w kwestionowanym postanowieniu jest zdumiewające i naruszające zasadę zaufania obywatela do organów Państwa.
Do skargi dołączono kserokopie obu pism, na treść których strona powoływała się w toku postępowania wyjaśniającego przed organami administracji (z dnia [...] stycznia 2012 r. i z dnia [...]lutego 2012 r.), a także kserokopię świadectwa pracy, z którego wynikałoby, że skarżący był zatrudniony w spółce [...] od dnia [...] do [...]., a stosunek pracy uległ rozwiązaniu wskutek wypowiedzenia dokonanego przez pracownika w dniu [...]r.
W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów ad-ministracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawie-dliwości – między innymi – poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej – skrótowo – "p.p.s.a.").
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdego rozstrzygnięcia, które dotknięte jest co najmniej jednym z uchybień wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, sądy te są zobowiązane do oddalenia skarg na postanowienia zgodne z prawem (art. 151 tej samej ustawy).
Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wbrew odmiennemu – ogólnikowo zresztą tylko sformułowanemu w skardze poglądowi – stanowisko prezentowane przez organy w postanowieniu podlegającemu sądowej weryfikacji w niniejszej sprawie zostało w pełni uzasadnione od strony faktycznej i prawnej i jest wewnętrznie spójne, a wywody pomieszczone w uzasadnieniach podjętych rozstrzygnięć – logiczne. W ocenie składu orzekającego Sądu, organy przyjęły za podstawę swoich orzeczeń prawidłowo ustalone okoliczności stanu faktycznego, dokonując ich subsumcji w świetle właściwych przepisów. Więcej, zwłaszcza postępowania zażaleniowe (aż [...] prowadzone w sprawie) znamionują wręcz drobiazgowość rozpatrywania sprawy przez Dyrektora IS, który – w pierwszym przypadku – trafnie zwrócił uwagę Dyrektora Oddziału ZUS na potrzebę doprecyzowania przedmiotu sporu, w drugim zaś – uchylił pierwszoinstancyjne orzeczenie, dopatrując się innych, mniej istotnych w sumie, uchybień procesowych.
Dopiero po wyjaśnieniu wszystkich rysujących się w sprawie wątpliwości doszło do utrzymania postanowienia organu pierwszej instancji, w którym ten odmówił – zasadnie, biorąc pod uwagę realia tej konkretnej sprawy – umorzenia zaległości skarżącego, o co ten wnosił, powołując się na rzekomą nadwyżkę w płatnościach na rzecz ZUS.
Normatywne podstawy umarzania postępowania egzekucyjnego zostały określone w art. 59 § 1 u.p.e.a. Słusznie przyjęły organy obu instancji, że w okolicznościach, na które powoływał się wnioskodawca w trakcie postępowania wyjaśniającego, nie można było przyjąć, że zachodzi którykolwiek przypadek wskazany w przywołanym przepisie.
Jako faktyczną podstawę przemawiającą – jego zdaniem – za koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wcześniej wskazanych tytułów wykonawczych wskazał skarżący fakt rzekomej nadwyżki w płatnościach realnie dokonanych na rzecz ZUS. Faktu tego nie można jednak było uznać za udowodniony, w realiach sprawy. Nadwyżki nie wskazuje bowiem ani szczegółowa specyfikacja wpłat, należności i saldo zadłużenia strony na dzień [...]lutego 2013 r. (k. [...] akt administracyjnych), ani decyzja ZUS z dnia [...]stycznia 2012 r. ([...]) informująca zainteresowanego o jego zadłużeniu z tytułu składek (k. [...] tych samych akt), ani też treść pisma z dnia [...] października 2012 r., w którym wskazano konkretne kwoty zadłużenia zainteresowanego (k. [...] akt administracyjnych). Danym wynikającym z wszystkich trzech dokumentów przeciwstawił skarżący treść dwóch pism (datowanych na dni: [...] stycznia i [...]lutego 2012 r.) oraz twierdzenie o odprowadzaniu za niego składek przez płatnika (spółkę [...]).
Trafnie jednak przyjęły organy obu instancji, że – w świetle wszystkich dokumentów zgromadzonych w toku postępowania – dowody, na które powołuje się strona, nie przesądzają wcale o fakcie istnienia rzekomej nadwyżki w należnościach na rzecz ZUS. Odnośnie do pisma z dnia [...] stycznia 2012 r. godzi się zauważyć, iż w dokumentacji sprawy (k. [...] akt administracyjnych) znajduje się oświadczenie osoby, której pieczęć służbowa i podpis figurują na wspomnianym piśmie, iż to nie ona podpisywała to pismo. W konsekwencji ZUS zawiadomił organy ścigania, które podjęły stosowne postępowanie (vide wezwanie z dnia[...] grudnia 2012 r. – k. [...] tych samych akt).
Natomiast w pierwszym akapicie na drugiej stronie wnioskowanego również jako dowód przez skarżącego pisma z dnia [...]lutego 2012 r. jednoznacznie wskazano, że konto płatnika wskazuje zadłużenie, które należy uregulować, wraz z odsetkami zwłoki (k.[...] odwrót akt sądowych).
Dokumentacja sprawy zawiera kopię wieloletniej umowy o współpracy gospodarczej między spółką [...] (zleceniodawcą) a skarżącym, zawartą w dniu [...] (k. [...] akt administracyjnych). W § 4 tej umowy spółka przyjęła na siebie obowiązek – między innymi – prawidłowego naliczania i terminowego opłacania składek na ubezpieczenie społeczne. Fakt zatrudnienia zainteresowanego w spółce potwierdza również kserokopia świadectwa pracy, dołączona do skargi. Niezwłocznego, dobitnego przy tym, podkreślenia wymaga jednak, że brak jest jakiegokolwiek dokumentu, który potwierdzałby wykonanie wspomnianych powinności przez [...] Sp. z o.o.
Natomiast z treści wewnętrznej korespondencji pracowników ZUS (k. [...] akt administracyjnych) wynika, że w danych z Centralnego Rejestru Ubezpieczonych i Płatników Składek, według stanu na dzień[...] października 2012 r., skarżący nie został zidentyfikowany jako osoba ubezpieczona przez płatnika składek (spółkę [...]).
W ocenie Sądu, w świetle całej przywołanej do tej pory dokumentacji sprawy, w pełni zasadna była, logiczna konkluzja organów o braku przekonujących dowodów na istnienie rzekomej nadwyżki skarżącego w zakresie jego należności na rzecz ZUS. W konsekwencji takiego stwierdzenia organy prawidłowo odmówiły wnioskowanego przez stronę umorzenia wszczętego wcześniej postępowania egzekucyjnego, nie dopatrując się istnienia żadnej z podstaw, o których mowa w art. 59 u.p.e.a.
Skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, Sąd był zobligowany do oddalenia skargi, zgodnie z dyspozycją art. 151 p.p.s.a.