Uzasadnienie
W dniu [...] grudnia 2013 r. doręczono skarżącej decyzję nr [...] z [...] listopada 2013 r. o odpowiedzialności za zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników i decyzję z [...] listopada 2013 r. nr [...] o rozłożeniu zadłużenia na raty. W uzasadnieniach tych decyzji zostało zawarte pouczenie o terminie i sposobie ich zaskarżenia.
W dniu [...] lutego 2014 r. skarżąca wniosła pismo, odnoszące się do obu doręczonych jej decyzji, domagając się przywrócenia terminu do wniesienia od nich odwołań, wznowienia postępowania administracyjnego i zmiany decyzji.
Decyzją z [...] marca 2014 r. nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w tytule tej decyzji wskazując, że dotyczy ona sprawy o udzielenie ulgi lub umorzenie. Jednocześnie pouczono skarżącą, że ma prawo zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od doręczenia decyzji, co też skarżąca uczyniła w terminie, wnosząc [...] marca 2014 r. pismo zatytułowane "odwołanie od decyzji nr [...]".
Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2014 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga jest zasadna, chociaż z innych przyczyn niż te, które podniesiono w skardze.
Na wstępie należy wskazać, że skarżąca w skardze nie podniosła zarzutów przeciwko zaskarżonej decyzji, jednakże sąd rozpoznając skargę i nie będąc na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako p.p.s.a.) związany zarzutami skargi skontrolował zaskarżone rozstrzygnięcie zgodnie z kompetencją wyrażoną w art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) pod kątem jego zgodności z prawem.
Należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t. jedn. Dz. U. Nr 7, poz. 25 ze zm. w dalszej części powoływanej jako u. o u.s.r.) w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych a ponadto przepisy wskazane w pkt. 1-2. Postępowanie prowadzone przez KRUS i przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych zgodnie z treścią art. 1 k.p.a. podlega regulacjom określonym w k.p.a. Zgodnie z treścią art. 83b. ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm., w dalszej części uzasadnienia powoływanej jako u.s.u.s.), jeżeli przepisy k.p.a. przewidują wydanie postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, Zakład w tych przypadkach wydaje decyzję. Zgodnie z treścią art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji.
Jeżeli jednak odwołanie jest niedopuszczalne oraz uchybiono terminowi do jego wniesienia, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia (w tym wypadku w drodze decyzji, jak wskazano wyżej) jego niedopuszczalność. Stosując na podstawie art. 52 ust. 1 u. o u.s.r. ten przepis do postępowania prowadzonego w sprawie ulg z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, należało stwierdzić, że w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania organ obowiązany był wydać decyzję, co też uczynił. Orzeczenie takie jest ostateczne. Wydane na podstawie tego przepisu rozstrzygnięcie kończy więc postępowanie w sprawie.
Tymczasem organ odwoławczy pouczył stronę, że ma prawo do zaskarżenia tego rozstrzygnięcia poprzez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i w efekcie tego pouczenia wydał decyzję utrzymującą w mocy swoje własne, wydane w instancji odwoławczej rozstrzygnięcie. Takie zachowanie organu rażąco narusza prawo, a to art. 156 § 1 pkt 1 i 3 K.p.a. Organ odwoławczy nie był już właściwy, bowiem wydał uprzednio rozstrzygnięcie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, co wyczerpywało jego kompetencje, jako organu odwoławczego, a ponowne rozpatrzenie sprawy naruszało także pkt 3 ww. przepisu, gdyż dotyczyło sprawy rozstrzygniętej poprzednio decyzją ostateczną. Stąd koniecznym się stało stwierdzenie nieważności decyzji z [...] kwietnia 2014 roku.
Wadliwa jest również decyzja organu odwoławczego wydana w dniu [...] marca 2014 r. Należy zauważyć, że w odwołaniu skarżąca zawarła wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Organ odwoławczy winien więc w pierwszej kolejności rozpatrzyć ten wniosek mając na uwadze treść art. 58 K.p.a. Nie można też nie zauważyć, że złożone przez skarżącą odwołanie dotyczyło dwóch doręczonych jej jedną przesyłką decyzji z różnych dat i dotyczących odmiennych kwestii, w których właściwe są różne sądy.
Z tych względów mając na uwadze art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.