Uzasadnienie
M. K. wystąpiła o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w pełnym zakresie (tzw. zezwolenia typu A, B i C) w sklepie mieszczącym się w W. przy ul. L. [...].
Wniosek strony został zaopiniowany negatywnie przez Miejską Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w W. postanowieniem z dnia 16 czerwca 2005 r., Nr [...], a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało to orzeczenie w mocy, po rozpatrzeniu zażalenia M. K. (postanowienie Kolegium z dnia 17 sierpnia 2005 r., [...]).
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia – po przedstawieniu przebiegu postępowania w sprawie oraz motywów, którymi kierowała się Komisja – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podzieliło dokonaną przez Komisję ocenę sprawy. Organ drugiej instancji podkreślił w szczególności, iż Komisja podała, że punkt sprzedaży strony usytuowany jest w bezpośrednim sąsiedztwie budynków mieszkalnych, podnosząc dodatkowo ważki argument, w postaci zakłócania porządku publicznego (głośne awantury i nieprzyzwoite zachowanie osób nietrzeźwych, spożywanie alkoholu w okolicy sklepu), co miało miejsce w związku ze sprzedażą w tej samej placówce handlowej alkoholu przez podmiot poprzednio ją prowadzący i co skutkowało cofnięciem zezwoleń alkoholowych. Powołując się na dokumentację w sprawie o cofnięcie wspomnianych zezwoleń, Kolegium uznało za nieprawdziwe twierdzenia żalącej się jakoby przedstawione zachowania nie miały miejsca.
Zwracając uwagę na to, iż Komisja brała udział w czynnościach kontrolnych placówki, w związku z czym znane jej są zachowania osób kupujących tam alkohol u podmiotu poprzednio prowadzącego sklep, organ drugiej instancji dał wyraz przekonaniu, iż argumentacja przywołana przez Komisję uzasadnia negatywne zaopiniowanie wniosku M. K. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na postanowienie wałbrzyskiego Samorządowego Kolegium Odwoławczego zainteresowana zarzuciła naruszenie przez ten organ szeregu przepisów proceduralnych, a także art. 18 ust. 3a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według przepisanych norm.
Skarżąca uważa, że oba organy opiniujące nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego w sprawie, a Kolegium nie rozważyło nawet zarzutów podniesionych w zażaleniu. W skardze podniesiono też, że strona nie jest następcą prawnym podmiotu prowadzącego poprzednio tę samą placówkę i nie widzi żadnego uzasadnienia prawnego dla obciążania jej "grzechami" (jak to określono) poprzedników.
W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Należy przede wszystkim podkreślić, że stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej w dalszych rozważaniach – w skrócie – jako p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie, między innymi w art. 145 § 1 pkt 1 p.s.a. Po myśli tego ostatniego przepisu, podstawę uwzględnienia skargi, a w konsekwencji – uchylenia zaskarżonego aktu administracyjnego – jest stwierdzenie przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ocena zaskarżonych postanowień w kontekście przytoczonych kryteriów prowadzi do wniosku, że zostały one wydane z ewidentnym naruszeniem prawa materialnego, a uchybienie to w oczywisty sposób wpłynęło na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę podjętych postanowień stanowił niewątpliwie przepis art. 18 ust. 3a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (jednolity tekst – Dz. U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1231 ze zm.), w którym ustawodawca przyjął konieczność uzyskania – przez podmioty ubiegające się o uzyskanie zezwoleń alkoholowych – pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych "o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 2". W tych ostatnio wskazanych przepisach przewidziano z kolei kompetencję rady gminy do ustalenia, w drodze stosownych uchwał: liczby punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 % alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży (ust.
1) oraz zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych (ust. 2). Z brzmienia wszystkich przywołanych przepisów wynika jednoznacznie, że jedyne kryterium oceny lokalizacji punktu sprzedaży wnioskodawcy, którym powinna kierować się gminna komisja rozwiązywania problemów alkoholowych przy opracowywaniu opinii wymaganej przepisem art. 18 ust. 3a ustawy przeciwalkoholowej, stanowić powinny wyłącznie ustalenia przyjęte w uchwałach rady gminy wymienionych w art. 12 ust. 1 i 2 tej samej ustawy. Inne względy (chodzi o okoliczności uchwałami tymi nieobjęte) nie mogą mieć żadnego znaczenia dla opinii podejmowanych w trybie art. 18 ust. 3a, sformułowanego w sposób nie dopuszczający innej wykładni tego przepisu.
W rozpoznawanej sprawie chodziło zatem o zaopiniowanie wniosku strony skarżącej z uwzględnieniem postanowień uchwały Nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia 26 kwietnia 2000 r. w sprawie ustalenia liczby punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 % alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, określenia zasad usytuowania na terenie miasta miejsc sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia zarówno w miejscach jak i poza miejscami sprzedaży, znowelizowanej uchwałą tego samego organu z dnia 31 sierpnia 2001 r., Nr [...]. Z argumentacji przytoczonej w uzasadnieniu negatywnej opinii zawartej w postanowieniu Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w W., podzielonej w całej rozciągłości przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie wynika jednak, aby opinia wydana została na podstawie postanowień wymienionej uchwały.
Jako podstawy negatywnego zaopiniowania wniosku M. K. Komisja wskazała: zlokalizowanie punktu sprzedaży strony w bezpośrednim sąsiedztwie budynków mieszkalnych, w bliskiej odległości od kościoła (około 40 m) i w bliskim sąsiedztwie dworca kolejowego; spożywanie alkoholu w pobliżu tego sklepu, awantury i nieprzyzwoite zachowania osób nietrzeźwych w okresie, w którym poprzednio prowadzący go podmiot dysponował zezwoleniami na sprzedaż alkoholu; skargi okolicznych mieszkańców na działalność placówki i wyniki przeprowadzonych w niej kontroli w tamtym okresie; obawę powtórzenia się tych samych negatywnych zjawisk w przypadku udzielenia zezwoleń alkoholowych wnioskodawczyni; a wreszcie fakt cofnięcia zezwoleń poprzedniemu podmiotowi prowadzącemu sprzedaż alkoholu w tym samym sklepie, jako efekt stwierdzonych zjawisk patologicznych, o których była wcześniej mowa. Godzi się jednak w związku z tym skonstatować, iż żadna z wymienionych przez Komisję okoliczności nie została uwzględniona w treści uchwały Rady Miejskiej W. z dnia 26 kwietnia 2000 r. (uwzględniając także zmiany dokonane w tej uchwale w następnym roku kalendarzowym przez ten sam organ).
Opierając swoją negatywną ocenę jedynie na tych podstawach, na które powołano się w uzasadnieniach zakwestionowanych orzeczeń, organy obu instancji ewidentnie przekroczyły jednak swoje kompetencje określone w art. 18 ust. 3a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, ograniczone (na tym, wstępnym etapie postępowania administracyjnego w sprawach, których przedmiotem jest udzielenie bądź odmowa udzielenia zezwoleń alkoholowych) – co należy ponownie mocno podkreślić – wyłącznie do oceny zgodności lokalizacji punktu sprzedaży wnioskodawcy z uchwałami rady gminy, o których mowa w art. 12 ust. 1 i 2 tejże ustawy.
Posłużenie się przez organy innymi kryteriami oceny, niż wskazane w art. 18 ust. 3a (a w ślad za tym przepisem – w uchwale RMW z 2000 r.), miało wyraźny wpływ na wynik postępowania oceniającego wniosek strony. Dlatego też, kierując się dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.s.a., należało oba zaskarżone postanowienia uchylić.
Orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 p.s.a., natomiast orzeczenie o wykonalności postanowień (pkt III wyroku) wynika z konieczności zastosowania art. 152 p.s.a.