Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiuz 4 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Wr 422/22

Uzasadnienie

W dniu 4 kwietnia 2022 r. funkcjonariusz Straży Miejskiej w Wałbrzychu wydał na podstawie art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, dyspozycję usunięcia pojazdu marki [...] nr rejestracyjnym [...] z powodu pozostawienia pojazdu nieoznakowanego kartą parkingową w miejscu przeznaczonym dla pojazdu osoby niepełnosprawnej o obniżonej sprawności ruchowej oraz osób wymienionych w art. 8 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym (art. 130a ust. 1 pkt 4 Prawa o ruchu drogowym).

Pismem z 13 kwietnia 2022 r. K.D. (dalej: skarżący) wniósł skargę na czynność funkcjonariuszy Straży Miejskiej w Wałbrzychu "odnośnie odholowania pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] z dnia 4 kwietnia 2022 r." Wskazał, że funkcjonariusze podjęli decyzję odnośnie odholowania pojazdu z miejsca "przeznaczonego dla osoby niepełnosprawnej", które według nich było oznakowane zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. nr 220, poz. 2181 ze zm.). Podkreślił, że na spornym miejscu stanął nieświadomie. Sugerował się tym, że takie miejsca są większych rozmiarów jak i zazwyczaj pomalowane na niebiesko lub też jest widoczna "koperta". Dodał, że nie zauważył znaku ponieważ był w mieście z córką na badaniu i śpieszył się.

W odpowiedzi na skargę Komendant Straży Miejskiej w Wałbrzychu podkreślił, że funkcjonariusze Straży Miejskiej są zobligowani do podejmowania stanowczych działań wobec osób bezprawnie parkujących na bezpłatnych stanowiskach przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej powoływanej jako p.p.s.a.), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej.

Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

W sprawie skarżący wniósł skargę w związku z usunięciem w dniu 4 kwietnia 2022 r. przez Straż Miejską w Wałbrzychu pojazdu będącego jego własnością z miejsca jego postoju, w trybie art. 130a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 988 ze zm., dalej: p.r.d.). Zgodnie z tym przepisem pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu nieoznakowanego kartą parkingową, w miejscu przeznaczonym dla pojazdu kierowanego przez osoby wymienione w art. 8 ust. 1 i 2. Zgodnie z art. 8 ust. 1 p.r.d. osoba niepełnosprawna legitymująca się kartą parkingową kierująca pojazdem samochodowym oznaczonym tą kartą, może nie stosować się do niektórych znaków drogowych dotyczących zakazu ruchu lub postoju, w zakresie określonym przepisami o których mowa w art. 7 ust.

1. 2. W myśl art. 8 ust. 2 p.r.d. przepis ust. 1 stosuje się również do: 1) kierującego pojazdem, który przewozi osobę niepełnosprawną legitymującą się kartą parkingową;
2. 2) kierującego pojazdem należącym do placówki, o której mowa w ust. 3a pkt 3, przewożącego osobę mającą znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się, pozostającą pod opieką takiej placówki.

Dokonując w sprawie oceny dopuszczalności skargi, należy rozważyć charakter czynności usunięcia pojazdu w trybie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z powołanych bowiem przepisów p.p.s.a. wynika, że nie każde działanie, czynność, bezczynność czy przewlekłość w działaniu organu administracji podlega kontroli sądów administracyjnych. Zdaniem Sądu, czynność usunięcia pojazdu nie może zostać uznana za "inną czynność" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W orzecznictwie podnosi się, że akt lub czynność, które podlegają kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.: 1) powinny posiadać charakter zewnętrzny, tj. muszą być skierowane do podmiotu niepodporządkowanego organizacyjnie ani służbowo organowi wydającemu dany akt lub podejmującemu daną czynność (zob. wyrok NSA z 23 lutego 2011 r., II GSK 177/10, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl);

1. 2) powinny mieć charakter indywidualny;
2. 3) są wydawane (zaś czynność – podejmowana) władczo w sferze administracji publicznej przez podmiot wykonujący administrację publiczną;
3. 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (por. postanowienie NSA z 7 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 7234/21, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotu niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że czynność usunięcia pojazdu w trybie art. 130a p.r.d. jest konsekwencją zaistnienia stanu faktycznego określonego w tym przepisie, a więc konsekwencją naruszenia przepisów Prawa o ruchu drogowym. W przypadku uznania przez właściwe służby, że zaistniały przesłanki określone w art. 130a p.r.d., usunięcie pojazdu w powyższym trybie jest obowiązkiem organu. Tym samym uznać należy, że w takim przypadku straż miejska nie jest organem uprawnionym do władczego działania w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., tj. nie podejmuje czynności oraz aktów z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków skarżącego wynikających z przepisów prawa. Zaskarżona czynność nie jest bowiem konsekwencją istnienia po stronie skarżącego – jako właściciela pojazdu – jakiegokolwiek uprawnienia lub obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisów prawa (por. postanowienia NSA: z 3 listopada 2010r., sygn. akt I OSK 1799/10, z 9 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 926/12, postanowienie WSA w Warszawie z 14 października 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1840/13, wszystkie dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Stwierdzić zatem należy, że ze względu na swój charakter, usunięcie i odholowanie pojazdu nie mieści się w zakresie kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a.