Uzasadnienie
Pismem z dnia 29 czerwca 2020 r. (nr UMO1-65150-[numer dowodu zakryty]/19) Samorząd Województwa Dolnośląskiego odmówił przyznania pomocy na realizację operacji: "Budowa infrastruktury wodociągowo – kanalizacyjnej na terenie Gminy S. – wodociąg P. etap II", o którą ubiegała się spółka W. Sp. z o.o. (dalej również jako: Wnioskodawca, strona skarżąca, spółka) we wniosku o przyznanie pomocy dla operacji typu "Gospodarka wodno –ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich", objętego PROW na lata 2014 – 2020, złożonym w dniu 9 września 2019 r. na kwotę 1 972 530,00 zł. Uzasadniając przyczyny odmowy przyznania pomocy, Samorząd Województwa Dolnośląskiego wskazał, że w trakcie weryfikacji wniosku wezwał wnioskodawcę do usunięcia braków we wniosku/ złożenia wyjaśnień.
W piśmie Spółka została poinformowana m.in., że w ramach poprzedniego naboru na realizację operacji typu "Gospodarka wodno – ściekowa" wykonała operację – pierwszy etap budowy infrastruktury wodno – kanalizacyjnej w miejscowości P., za który została jej wypłacona pomoc w wysokości 1 915 257 zł. Kolejno organ wyjaśnił, że na realizację tego typu operacji wysokość pomocy ze środków EFRROW nie może przekroczyć 2 milionów złotych w okresie realizacji PROW na lata 2014 - 2020, Samorząd Województwa Dolnośląskiego wskazał, że wnioskodawca w ramach aktualnie złożonego wniosku może się ubiegać o pomoc w wysokości 83 743 zł (różnica między limitem 2 mln zł, a kwotą wypłaconej pomocy 1 915 257 zł).
Jednocześnie Samorząd wezwał Spółkę do odpowiedniego pomniejszenia zawnioskowanej kwoty pomocy, przy zachowaniu wszystkich kosztów całkowitych. W odpowiedzi na wezwanie, Spółka pismem z 13 lutego 2020 r. zwróciła się z prośbą o zmianę beneficjenta operacji z "W. Sp. z o.o." na "Gminę S.". Wyjaśniono, że podczas opracowana wniosku aplikacyjnego doszło do oczywistej omyłki polegającej na wskazaniu w miejscu beneficjenta spółki W. zamiast Gminy S. Do pisma załączono nowy wniosek, w którym zmieniono wnioskodawcę i wpisano Gminę S. Złożony wniosek podpisany został przez Wójta Gminy S. Do wniosku dołączono załączniki dotyczące Gminy. Na potwierdzenie oczywistej omyłki Spółka przedłożyła porozumienie nr 11/2017 z dnia 27 listopada 2017 r. zawarte pomiędzy Spółką a Gminą w sprawie podziału zakresu inwestycji pn. "Budowa infrastruktury wodociągowo – kanalizacyjnej na terenie Gminy S. – wodociąg P.", z którego wynika, że Spółka podjęła się realizacji pierwszego etapu inwestycji, natomiast Gmina była odpowiedzialna za realizację drugiego etapu inwestycji.
Mając na uwadze powyższe, w związku z niespełnieniem wymogu określonego w art. 14 ust 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFR na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach PROW na lata 2014 -2020, nie uznania za oczywistą omyłkę pisarską błędnego wskazania Wnioskodawcy oraz niemożliwości zmiany Wnioskodawcy po zatwierdzeniu przez Zarząd Województwa Dolnośląskiego i opublikowaniu listy rankingowej, Samorząd Województwa Dolnośląskiego odmówił przyznania pomocy na realizację operacji: "Budowa infrastruktury wodociągowo – kanalizacyjnej na terenie Gminy S. – wodociąg P. etap II".
Strona skarżąca wniosła skargę na odmowę przyznania pomocy na realizację przedmiotowej operacji. Strona skarżąca wniosła o: 1) uchylenie decyzji Samorządu Województwa Dolnośląskiego z dnia 29 czerwca 2020 r. w sprawie odmowy przyznania pomocy na realizację operacji "Budowa infrastruktury wodociągowo – kanalizacyjnej na terenie Gminy S. – wodociągi P. etap II" na rzecz W. Sp. z.o.o.;
- 2) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
- 1) przepisu art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFR na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach PROW na lata 2014 – 2020 w zw. z § 13 -15 i § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lipca 2016 r. określające szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operację typu "Gospodarka wodno – ściekowa" w ramach poddziałania wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 7a w/w ustawy poprzez brak rozstrzygnięcia wniosku złożonego przez Gminę S.;
- 2) § 13- 15 i § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operację typu "Gospodarka wodno – ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014 -2020 poprzez brak uwzględnienia zmiany wniosku omyłkowo złożonego przez "[...]." Sp. z o.o. z siedzibą w B. pomimo, że w trakcie procedowania przedmiotowego wniosku jednocześnie wyjaśniono, który podmiot jest wnioskodawcą, tj., że jest nim Gmina S.;
- 3) naruszenie § 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lipca 2016 r. określające szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operację typu "Gospodarka wodno – ściekowa" wskutek arbitralnego przyjęcia, że miała miejsce zmiana wnioskodawcy po wstępnym zatwierdzeniu listy rankingowej, a ponadto zmiana taka byłaby niedopuszczalna pomimo, że tego zagadnienia rozporządzenie wprost nie reguluje.
W uzasadnieniu skargi, strona skarżąca wskazała, że pismem z dnia 17 lutego 2020 r. Gmina Stoszowice złożyła wymagane dokumenty, a przy tym sama Spółka "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w B. wyjaśniła oczywisty charakter omyłki na etapie składania wniosku. W świetle powyższych dokumentów, Zarząd Województwa Dolnośląskiego nie powinien mieć wątpliwości w zakresie właściwego określenia wnioskodawcy – przyszłego beneficjenta pomocy. Strona skarżąca wskazała również, że do dnia złożenia skargi, Gmina S. nie otrzymała informacji o odmowie przyznania pomocy w związku ze zmodyfikowanym wnioskiem.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ wskazał, że zmiana podmiotu wnioskującego po zatwierdzeniu przez Zarząd Województwa Dolnośląskiego i opublikowaniu listy rankingowej jest z pewnością istotną modyfikacją wniosku. Organ wyjaśnił również, że wniosek Gminy S. został rozpoznany w rozstrzygnięciu organu z dnia 29 czerwca 2020 r. poprzez przyjęcie braku możliwości zmiany wnioskodawcy po zatwierdzeniu i opublikowaniu listy rankingowej przez Zarząd Województwa Dolnośląskiego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, zważył co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w § 2, natomiast w myśl § 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2021 r., poz. 182 ze zm., dalej zwana ustawą). Zgodnie bowiem z jej art. 35 ust. 2, podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
W rezultacie zadaniem sądu administracyjnego w badanej sprawie, która dotyczy odmowy przyznania W. Sp. z o.o. pomocy na realizację operacji: "Budowa infrastruktury wodociągowo – kanalizacyjnej na terenie Gminy S. – wodociąg P. etap II" było ustalenie, czy dokonujący oceny wniosku o przyznanie pomocy organ prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Zaskarżona czynność jest kontrolowana przez Sąd pod kątem jej zgodności z przepisami prawa materialnego oraz z przepisami postępowania, którymi są regulacje powołanej wyżej ustawy oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 1182 ze zm. dalej jako: rozporządzenie).
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się zatem do oceny zasadności odmowy przyznania skarżącej wnioskowanej przez nią pomocy z uwagi na brak zrealizowania wezwania do usunięcia braków wniosku. Strona skarżąca uznawała przy tym, że doszło do popełnienia przez nią omyłki pisarskiej w określeniu wnioskodawcy w pierwotnie złożonym formularzu wniosku, którą to omyłkę następnie usunęła, wpisując inny podmiot jako wnioskodawcę.
Na wstępie wskazać należy, że strona skarżąca składając wniosek o przyznanie pomocy powinna szczegółowo zapoznać się z zasadami przyznawania pomocy, a także z instrukcją wypełniania wniosku. Przystępując do konkursu powinna sporządzić wniosek o dofinansowanie w sposób staranny i odpowiadający obowiązującym przepisom prawa, a także zgodnie z założeniami programu operacyjnego uwzględniającego kryteria oceny. Staranność ta powinna mieć również wyraz w skompletowaniu i przedstawieniu załączników do wniosku w sposób wykazujący fakt spełnienia kryteriów określonych dla operacji objętej wnioskiem.
Przypomnieć zatem należy, ze w niniejszej sprawie strona skarżąca W. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w ramach trwającego w miesiącach lipiec – wrzesień 2019 r. naboru wniosków. Przedmiotowy wniosek został podpisany przez Prezesa zarządu Spółki – Pana M. K., zaś wszystkie załączniki złożone wraz z wnioskiem "wystawione" zostały na wnioskodawcę (z wyjątkiem pozwolenia na budowę, którego stroną była zarówno spółka W., jak i Gmina S.). Pismem z dnia 24 stycznia 2020 r. Samorząd Województwa Dolnośląskiego wystosował do wnioskodawcy pismo wzywające do usunięcia braków we wniosku/ złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi na wezwanie Spółka przekazała nowy wniosek, w którym zmieniono wnioskodawcę i wpisano Gminę S. Złożony wniosek został podpisany przez Wójta Gminy S., a załączniki zostały "wystawione" na Gminę.
Jednocześnie wniesiono prośbę o zmianę wnioskodawcy oraz przedłożono porozumienie nr 11/2017 z dnia 27 listopada 2017 r. zawarte pomiędzy Spółką, a Gminą w sprawie podziału zakresu inwestycji (Spółka podjęła się realizacji pierwszego etapu inwestycji, a Gmina była odpowiedzialna za realizację drugiego etapu inwestycji). W wyjaśnieniach Spółka wskazała, że w złożonym wniosku dokonała omyłki pisarskiej i w miejsce Wnioskodawcy błędnie wpisała Spółkę zamiast Gminy S. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że za "oczywistą omyłkę pisarską" w orzecznictwie i doktrynie uznaje się niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylną pisownie albo widoczne, niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów, błędy rachunkowe – omyłki w wykonaniu działania matematycznego, np. dodawania lub dzielenia, wynikającego z niewłaściwego przeprowadzenia badań arytmetycznych, a w szczególności błędnego zsumowania lub odjęcia poszczególnych pozycji, oraz inne oczywiste omyłki, tj. omyłki stojące na równi z błędami pisarskimi, polegające np. na niewłaściwym doborze słowa.
Trzeba w tym miejscu wskazać, że w myśl § 9 powołanego wcześniej rozporządzenia, wniosek o przyznanie pomocy zawiera dane niezbędne do jej przyznania, w szczególności: nazwę, siedzibę i adres podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy. Zatem to właśnie wniosek stanowi podstawę oceny organu i w jego treści wskazuje się wnioskodawcę. Mając zatem na względzie treść tego przepisu, jak i przytoczone wcześniej poglądy, należy uznać, że podnoszone przez stronę skarżącą okoliczności nie świadczą o popełnieniu przez nią oczywistej omyłki pisarskiej. Zmiana wnioskodawcy jest bowiem zmianą na tyle istotną (wyznaczającą dane niezbędne do przyznania pomocy po myśli § 9 rozporządzenia), że nie sposób potraktować jej w kategoriach usunięcia oczywistej omyłki pisarskiej. Za oczywistą omyłkę pisarską można byłoby ewentualnie uznać pojedyncze błędy we wpisaniu konkretnego wnioskodawcy, a nie podanie jego danych w formularzu w sposób prawidłowy od strony pisarskiej, lecz niezgodnie z zamysłami podmiotu składającego wniosek.
Nie sposób przy tym nie zauważyć, że strona mylnie utożsamia omyłkę, jaką popełniła wpisując niewłaściwego wnioskodawcę z oczywistą omyłką pisarską, możliwą do wyeliminowania w ramach procedury usunięcia braków wniosku. Skoro strona mylnie wpisała we wniosku samą siebie jako wnioskodawcę zamiast Gminy S., z którą zawarła porozumienie na realizację drugiego etapu inwestycji, to taka sytuacja może stanowić wyłącznie omyłkę czy też pomyłkę w rozumieniu potocznym (tzn. pomyłkę, którą popełniła strona w wyniku własnego procesu myślowego, prowadzącego do wpisania konkretnego podmiotu), nie zaś oczywistą omyłkę pisarską, podlegającą usunięciu jako brak formalny wniosku.
W tym stanie rzeczy analiza wniosku przez organ doprowadziła go do prawidłowego wniosku, że wnioskodawcą w niniejszej sprawie jest Spółka "[...]", a nie Gmina S. W konsekwencji należy stwierdzić, że strona nie wykonała wezwania organu do usunięcia braków we wniosku/ złożenia wyjaśnień z dnia 24 stycznia 2020 r. W piśmie tym organ wskazał, że wnioskodawca w ramach aktualnie złożonego wniosku może się ubiegać o pomoc w wysokości 83 743 zł (różnica między limitem, a kwotą wypłaconej już wcześniej pomocy) i wezwał Spółkę do odpowiedniego pomniejszenia zawnioskowanej kwoty pomocy. Strona skarżąca nie uczyniła jednak zadość powyższemu wezwaniu, a jedynie podjęła próbę dokonania zmiany wnioskodawcy na Gminę S., która to próba – z wyżej wskazanych przyczyn – była jednak bezskuteczna. W tej sytuacji, wobec braku realizacji powyższego wezwania organu, w ocenie Sądu odmowa przyznania zawnioskowanej pomocy była zasadna.
Ponadto, odnosząc się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego naruszenia przepisów § 13-15 i § 17 rozporządzenia, należy wskazać, co następuje. Zarząd Województwa po zakończeniu naboru wniosków o pomoc ocenia operacje według ustalonych kryteriów i nadaje im punkty, po czym sporządza i podaje do publicznej wiadomości listę rankingową operacji (zawierającą m.in. nazwę podmiotu ubiegającego się o wsparcie, tytuł operacji, kwotę pomocy i liczbę otrzymanych punktów), według której zawierane są umowy o przyznaniu pomocy. W powołanym już wyżej wezwaniu do usunięcia braków formalnych wniosku oraz do złożenia wyjaśnień z dnia 24 stycznia 2020 r. strona skarżąca została pouczona, że usunięcie braków we wniosku lub złożenie wyjaśnień nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji. W przedmiotowej sprawie lista rankingowa projektów, które uzyskały wymaganą liczbę punktów, przyjęta została uchwałą nr 1779/VI/20 Zarządu Województwa Dolnośląskiego z dnia 12 lutego 2020, następnie przystąpiono do weryfikacji merytorycznej projektów.
Natomiast strona skarżąca pismem z 13 lutego 2020 r., czyli już po podjęciu uchwały w przedmiocie listy rankingowej, wniosła o zmianę beneficjenta operacji. Podnosiła przy tym, że jej zdaniem nie wpłynie ona na opublikowaną listę rankingową ze względu na spełnienie zarówno przez Spółkę, jak i Gminę tych samych kryteriów regionalnych, a ponadto zmianie nie ulegnie również kwota pomocy (różnica będzie stanowiła koszt niekwalifikowalny w całej operacji). W ocenie Sądu, po zatwierdzeniu przez Zarząd Województwa Dolnośląskiego i opublikowaniu listy rankingowej, zmianę beneficjenta tym bardziej należy uznać za istotną modyfikację wniosku.
W ocenie Sądu zmiana beneficjenta wniosku w takiej sytuacji prowadziłaby do naruszenia podstawowych zasad prawa wspólnotowego, jakimi w procedurach konkursowych są: zasada równego traktowania, niedyskryminacji oraz przejrzystości procedur. Powyższej konstatacji nie zmienia nawet przyjęcie, że nowy wnioskodawca rzeczywiście spełniłby te same kryteria, co poprzedni, czy ubiega się o tę samą kwotę pomocy. W ocenie Sądu nie sposób zresztą przyjąć w sposób bezkrytyczny takich założeń, tym bardziej, że Spółka wnioskowała o pomoc w pełnej kwocie (bez uwzględnienia wykorzystania części limitu kwotowego operacji w pierwszym naborze) i mimo wezwania nie dokonała odpowiedniego zmniejszenia, a Gmina w pierwszym naborze nie brała udziału, a zatem nie wykorzystała powyższego limitu kwotowego.
W tym miejscu jeszcze raz podkreślić należy, że strona, ubiegając się o przyznanie pomocy, winna znać zasady wypełniania wniosku, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik wyraża akceptację dla tych zasad i w dalszych swych działaniach, chcąc uzyskać pomoc, musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Obowiązek starannego przygotowania dokumentacji aplikacyjne ciąży zawsze na wnioskodawcy. Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę. Brak jasnej deklaracji lub też sformułowanie deklaracji w sposób niejednoznaczny winny zostać ocenione negatywnie, a organ nie ma obowiązku (ani nawet możliwości) interpretowania niejasności na korzyść wnioskodawcy. Chodzi o to, aby w przejrzysty, a nie w dorozumiany, sposób doszło do wyboru projektów spełniających jasno określone wymagania. Jest to warunek konieczny dla rzetelnego i bezstronnego wyboru projektu do dofinansowania. (Wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15.02.2018 r., I SA/Go 487/17, CBOSA.)
Odnosząc się końcowo do zarzutu braku rozpoznania wniosku Gminy S., Sąd wskazuje, że zarzut ten nie dotyczy niniejszej sprawy, w której wnioskodawcą jest niewątpliwie strona skarżąca. Niemniej jednak słusznie w tej mierze wskazuje organ, że wniosek ten został rozstrzygnięty w dniu 29 czerwca 2020 r. poprzez przyjęcie braku możliwości zmiany wnioskodawcy po zatwierdzeniu i opublikowaniu listy rankingowej przez Zarząd Województwa Dolnośląskiego.
Podsumowując, uznać należy, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na postawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił w całości.