Uzasadnienie
W postępowaniu celnym ustalono, że w dniu [...]. A. S., działając przez pełnomocnika P. C., zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu, na podstawie zgłoszenia celnego SAD nr [...]samochód osobowy marki Rover 420, używany, rok produkcji 1999, pojemność silnika 1994 cm3. Do zgłoszenia celnego załączono m.in. rachunek nr [...]z dnia [...] określający cenę pojazdu na kwotę 300 CHF z deklaracją potwierdzającą preferencyjne pochodzenie towaru, wystawiony przez firmę M., Szwajcaria.
W wyniku ustaleń poczynionych za pośrednictwem Departamentu Kontroli Celno-Akcyzowej Ministerstwa Finansów w ramach pomocy administracyjnej w sprawach celnych, szwajcarska administracja celna, pismami z dnia [...]oraz z dnia [...] powiadomiła polskie organy celne, że wymieniona wcześniej firma nie istnieje. Szwajcarska administracja celna wyjaśniła, że ustalenie to opiera nie tylko na analizie komputerowych baz danych (wpisy do Rejestrów Handlowych), ale również na badaniu kontaktów bezpośrednich pod wskazanymi adresami. Jednocześnie poinformowano, że gdy przekazywana jest informacja, że jakaś firma jest nie do odnalezienia, to oznacza, że nie stwierdzono, aby taka firma kiedykolwiek istniała, zarówno w bazach danych, jak i pod wskazanym adresem. W takiej sytuacji należało uznać, że wszelkie dokumenty wystawione rzekomo przez te firmy oraz dane w nich zawarte nie mogą być uważane za wiarygodne. Na tej podstawie postanowieniem z dnia [...]Naczelnik Urzędu Celnego w L. wszczął z urzędu postępowanie celne i podatkowe.
Pismem z dnia [...] poinformowano stronę o możliwości przedstawienia uzupełniających informacji oraz złożenia wyjaśnień, które uwiarygodnią zadeklarowaną wartość celną importowanego towaru. Ponadto pouczono o tym, że według z art. 65 ust. 5 Prawa celnego organ celny pobiera odsetki w przypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zaksięgowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, z wyjątkiem okoliczności gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było okolicznościami nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania.
W dniu [...]. organ pierwszej instancji zlecił biegłemu z zakresu techniki samochodowej wykonanie opinii w zakresie ustalenia wartości rynkowej sprowadzonego pojazdu, na dzień dopuszczenia go do obrotu na polskim obszarze celnym. O fakcie tym również w dniu [...]. powiadomiono stronę, wydając stosowne postanowienie. W dniu [...]. do urzędu celnego wpłynęła opinia z dnia [...] w której biegły sądowy określił wartość bazową samochodu na kwotę 16 800 zł brutto.
Naczelnik Urzędu Celnego w L. postanowieniem z dnia [...]. poinformował stronę o jej prawie do czynnego udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Strona zwróciła się do organu celnego z prośbą o przesłanie na jej adres kserokopii upoważnienia na sprowadzenie samochodu osobowego marki Rover 420, co organ uczynił.
Decyzją nr [...],[...] z dnia [...]. organ pierwszej instancji, w związku z wyliczeniem nowej wartości celnej, orzekł o retrospektywnym zaksięgowaniu długu celnego w kwocie [...] zł oraz określił prawidłową kwotę podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług.
Wartość celna pojazdu ustalona została na podstawie art. 31, z uwzględnieniem art. 30 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (WKC) (Dz. Urz. WE L 302 z dnia 19 października 1992 roku ze zm.) w związku z art. 181a rozporządzenia wykonawczego Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 (Dz. Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993 r.).
W odwołaniu od tej decyzji strona nie sformułowała konkretnych zarzutów przeciwko skarżonej decyzji, informując jedynie, że nie wystawiła upoważnienia dla P. C., zam. przy ul. O.w Ś., a ponadto, że dokument ten nie jest napisany jej pismem, i podpis na upoważnieniu nie jest podpisem strony. W związku tym, należy uznać, że zostało popełnione przestępstwo polegające na wykorzystaniu danych osobowych odwołującej się strony do sprowadzenia samochodu z zagranicy. Jednocześnie strona wniosła o wstrzymanie zaskarżonej decyzji z możliwością odstąpienia od złożenia zabezpieczenia i poinformowała, że zamierza złożyć stosowne doniesienie w tej sprawie do właściwych organów.
Dyrektor Izby Celnej we W., przed wydaniem decyzji postanowieniem nr [...]z dnia [...]., poinformował stronę – stosownie do dyspozycji art. 200 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego, z czego strona nie skorzystała.
W dniu [...]. Dyrektor Izby Celnej we W. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. A. S. zarzucił naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezbadanie i nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności zgłoszonej przez skarżącego okoliczności posłużenia się sfałszowanym pełnomocnictwem, w sytuacji, gdy A. S. nigdy nie podpisywał pełnomocnictwa ani nie wyraził zgody na występowanie w jego imieniu przez P. C., a w konsekwencji prawa materialnego: art. 21 § 1 pkt 1 i art. 207 Ordynacji podatkowej, art. 51, art. 65 ust. 1, ust. 5 i ust. 6 Prawa celnego, art. 20 ust. 1 i ust. 3 lit. c), art. 27 lit. a), art. 31, art. 78, art. 201 ust. 1 lit. a), ust. 2 i ust. 3, art. 214 ust. 1 i ust. 3, art. 217, art. 218 ust. 3, art. 220 ust. 1, art. 221 ust. 1, art. 222 ust. 1 lit. a) Wspólnotowego Kodeksu Celnego w związku z art. 181a, 199 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego do WKC, art. 2 lit. d) rozporządzenia Rady nr 2658 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz Wspólnej Taryfy Celnej, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 7 ust. 2 pkt. 1, art. 10 ust. 1 pkt. 4 i ust. 8, art. 20 ust. 2 i ust. 5, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13 i ust. 15, art. 33 ust. 2, art. 37 ust. 1 i art. 41 ust 1 ustawy o podatku od towarów i usług, na podstawie których w sposób nieuprawniony określono kwoty należności wynikające z długu celnego oraz podatki. Wskazując na wymienione uchybienia, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej we W. podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez niezbadanie i nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a w szczególności posłużenie się przez P. C. sfałszowanym pełnomocnictwem, Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż samochód objęty zgłoszeniem celnym został zakupiony w Szwajcarii przez A. Stopę, który widnieje jako kupujący na rachunku z dnia [...]. Na A. S. wystawiono także fakturę za transport tego pojazdu. Pełnomocnik działający z jego upoważnienia został umocowany do przywozu tego samochodu z zagranicy oraz dokonania formalności celno-skarbowych. Według art. 76 Prawa celnego, czynności dokonane przez przedstawiciela w granicach upoważnienia pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla osoby, która go ustanowiła. Złożenie w urzędzie celnym zgłoszenia podpisanego przez zgłaszającego lub jego przedstawiciela czyni go odpowiedzialnym za prawdziwość informacji podanych w zgłoszeniu, autentyczność załączonych dokumentów oraz przestrzeganie wszelkich obowiązków odnoszących się do objęcia danych towarów odpowiednią procedurą, zgodnie z art. 199 ust. 1 ww. rozporządzenia wykonawczego do WKC.
Faktem jest, że upoważnienie załączone do zgłoszenia celnego nie zostało potwierdzone notarialnie. Jednak samo stwierdzenie strony, że nie udzielała, ani też nie podpisała pełnomocnictwa, nie jest – zdaniem organu odwoławczego – wystarczające do uznania, że takiego pełnomocnictwa faktycznie nie było. W tej sprawie organ pierwszej instancji złożył stosowne zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w Z. Dyrektor Izby Celnej dodał, że według informacji uzyskanych z Komendy Powiatowej Policji w Ś., P. C., występujący w sprawie jako pełnomocnik strony skarżącej, nie żyje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we W.iu zważył, co następuje:
Oceniając zaskarżoną decyzję według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w zw. z art. 3 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.p.s.a."), sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu indywidualnego aktu z zakresu administracji publicznej organy zachowały reguły proceduralne i czy niewadliwie zastosowały normy prawa materialnego odnoszące się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
Podstawowym obowiązkiem, ciążącym na organie rozpatrującym sprawę celną, jest wyjaśnienie i ustalenie kto powinien uczestniczyć w konkretnym postępowaniu, być jego stroną, a więc ze względu na czyj interes prawny (uprawnienie lub obowiązek) toczy się postępowanie, i do kogo należy skierować rozstrzygnięcie, a więc kto powinien być adresatem decyzji. Obowiązek ten wynika z reguły proceduralnej sformułowanej w art. 122 w związku z art. 180 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej w skrócie "o.p."), gdyż do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV tej ustawy (art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne – Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.).
Jeżeli w toku postępowania celnego strona skarżąca podnosiła, że znajdujące się w aktach sprawy pismo (ręczne) z dnia 30 kwietnia 2005 r. (k. 55 akt administracyjnych), upoważniające P. C. do przywozu z zagranicy dla skarżącego samochodu osobowego marki Rover 420 oraz do dokonania formalności celno-skarbowych, podpisane "S. A.", nie zostało sporządzone przez stronę skarżącą, to ustawową powinnością organów było wyjaśnienie tej okoliczności, jako że miała ona istotne znaczenie przy kwalifikacji skarżącego jako strony postępowania celnego. Na organach celnych ciąży bowiem obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w tym nade wszystko ustalenie statusu strony w konkretnym postępowaniu, oraz załatwienie sprawy w postępowaniu celnym (art. 122 o.p.).
Wobec zgłaszanych przez skarżącego zastrzeżeń organy celne nie powinny kontynuować postępowania bez rozstrzygnięcia, czy kwestionowany dokument został sporządzony przez skarżącego, gdyż okoliczność ta miała decydujące znaczenie dla oznaczenia strony postępowania i adresata decyzji.
Obowiązkiem organów celnych w takiej sytuacji było skorzystanie z opinii biegłego grafologa, którego wiadomości specjalne i metody badania pisma pozwoliłyby rozstrzygnąć, czy znajdujące się w aktach pełnomocnictwo pochodzi od skarżącego, i czy to skarżący sporządził i podpisał ten dokument. W tym zakresie niezbędne staje się więc skorzystanie z dyspozycji art. 197 § 1 o.p. i przeprowadzenie takiego dowodu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.
Wobec dostrzeżonego uchybienia proceduralnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy [art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a.], zaskarżona decyzja nie mogła pozostać w zbiorze legalnych rozstrzygnięć celnych.