Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] 2017 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. opisaną w sentencji niniejszego postanowienia. Skarżący wniósł ponadto o wstrzymanie wykonania zaskarżonej. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że wniosek jest uzasadniony, z uwagi na realne niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody oraz spowodowania trudnych lub wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków po jego stronie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), zwanej dalej – w skrócie – "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie zaś art. 61 § 3 zdanie 1 tej samej ustawy, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym – wedle art. 61 § 3 zdania 3 – dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku, że treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., rozszerzającego instytucję ochrony tymczasowej także na akty wydane lub podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, objęte są nie tylko akty będące przedmiotem zaskarżenia, którymi są akty organów drugiej instancji, ale także akty pierwszoinstancyjne.
Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania decyzji na podstawie powołanego przepisu sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Instytucja wstrzymania wykonania ma bowiem charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Użycie przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04 (niepubl.) stwierdził, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu.
Trudne do odwrócenia skutki to z kolei takie prawne lub faktyczne konsekwencje, które – jeśli zaistnieją – to powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 8 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, Lex Nr 1241556).
Z powyższych przepisów wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko na wniosek strony skarżącej, w którym uprawdopodobni ona istnienie przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a.. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo: wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Inicjatywa zaś przy wykazaniu okoliczności potwierdzających istnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji należy do strony skarżącej.
Podkreślenia zatem wymaga, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny. W przypadku uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest bezwzględnie wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku, co w niniejszej sprawie – w cenie Sądu – nie miało miejsca. Analiza złożonych w imieniu strony dokumentów załączonych do akt sprawy wskazuje bowiem, że ewentualne wykonanie zaskarżonej decyzji nie grozi wystąpieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu – wbrew jego twierdzeniom - znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków.
Skarżący jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą, a przy ocenie sytuacji płatniczej przedsiębiorców miarodajna jest kategoria przychodu, a nie dochodu, bowiem istnieją legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów tak, aby w końcowym rozliczeniu minimalizować lub w ogóle eliminować obciążenia podatkowe (zob. L. Błystak, M. Kazek, Koszty postępowania sądowoadministracyjnego, Warszawa 2015 r., s. 208).
Nawet sama strata (w 2016 r.) nie może świadczyć i nie świadczy o złej sytuacji finansowej, bowiem strata powstaje na skutek wystąpienia nadwyżki kosztów nad przychodem i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie w jedynym roku rozliczeniowym straty nie może oznaczać i nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Jak wynika bowiem ze znajdujących się w aktach kopii zeznań podatkowych PIT-36L skarżący w [...] r. osiągnął przychód [...] zł., a w [...] r. osiągnął przychód w wysokości [...] zł, zaś w [...] r. –[...] zł. Trudno zatem przyjąć, aby ewentualne wykonanie wydanych w sprawie decyzji administracyjnych mogło rzeczywiście wyrządzić skarżącemu szkodę, którą można by określić jako znaczną (np. brak środków do życia), bądź mogłoby spowodować skutki, które byłyby trudne do odwrócenia (jak chociażby utrata płynności finansowej).
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. orzekł o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.