Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej: SKO w L.; organ), w związku z wniesionym przez stronę skarżącą A S.A. w W. odwołaniem od decyzji Wójta Gminy G. w sprawie cofnięcia z dniem 23 lipca 2019 r. zezwolenia nr [...] z dnia [...] na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży tj. w B, utrzymało w mocy decyzję Wójta.
W uzasadnieniu organ podniósł, że zgodnie z treścią art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2277, z 2020 r. poz. 1492, z 2021 r. poz. 41; dalej: ustawa) zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych cofa się m.in. za nieprzestrzeganie określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych. Dalej organ wskazał, że [...] Wójt Gminy G. wydał dla A S.A. z siedzibą w L. zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży usytuowanym w C. W dniu 3 lipca 2019 r. zaś wpłynęło do Wójta Gminy G. zgłoszenie A S.A. z siedzibą w W. dotyczące zmiany adresu siedziby spółki wskazanego w zezwoleniu na sprzedaż napojów alkoholowych.
Organ wywodził, że kontynuacja praw i obowiązków administracyjnoprawnych wynikających z zezwolenia wiąże się przede wszystkim z obowiązkiem uaktualnienia danych dotyczących siedziby i adresu A S.A., a wobec tego na stronie skarżącej ciążył obowiązek zgłoszenia organowi zezwalającemu zmian stanu faktycznego i prawnego w stosunku do danych zawartych w zezwoleniu w terminie 14 dni od dnia powstania zmiany - zgodnie z art. 18 ust. 7 pkt 7 ustawy. Organ wskazał następnie, że na podstawie włączonej do akt sprawy kserokopii odpisu postanowienia z dnia [...] wydanego przez Sąd Rejonowy dla W., sygn. akt [...], ustalono, że w tym dniu dokonano na wniosek A S.A. w L. zmiany danych dla podmiotu A S.A. w zakresie m.in. wykreślenia adresu tj. L., ul. [...] i wpisania nowego adresu tj. W., ul. [...]. Powołując się na treść przepisu art. 6945 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (dalej: k.p.c.), a to że wpis do Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: KRS) następuje na podstawie postanowienia, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej oraz że postanowienia o wpisie są skuteczne i wykonalne z chwilą ich wydania, organ uznał, że zgłoszenia zmiany danych należało dokonać do 27 czerwca 2019 r. Wobec więc tego, że wniosek strony skarżącej wpłynął do organu I instancji 3 lipca 2019 r., zaistniały – zdaniem SKO w L. – obligatoryjne przesłanki do wydania na podstawie art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy decyzji o cofnięciu przedmiotowego zezwolenia.
Dodatkowo organ przytoczył również pogląd podkreślany w orzecznictwie i literaturze, że postanowienie sądu o wpisie należy odróżniać od samego wpisu, jako czynności dokonywanej na podstawie postanowienia sądu rejestrowego.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 § 1, art. 8, art. 11, art. 80 i art. 107 oraz art. 6 i art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 256, 695 - dalej: k.p.a.). Zarzuciła również naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 18 ust. 7 pkt 7 i art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy poprzez błędne uznanie, że strona skarżąca nie zgłosiła organowi zezwalającemu w terminie 14 dni od dnia powstania zmiany informacji o zmianie stanu faktycznego i prawnego w stosunku do danych zawartych w zezwoleniu tj. o zmianie jej siedziby i adresu oraz naruszenie prawa materialnego, a to art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 10 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 7 i art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy poprzez wydanie zaskarżonej decyzji wbrew art. 10 ustawy – Prawo przedsiębiorców przez arbitralne uznanie, że strona skarżąca nie zgłosiła organowi zezwalającemu w terminie informacji o zmianie stanu faktycznego i prawnego w stosunku do danych zawartych w zezwoleniu, co skutkuje ograniczeniem wolności działalności gospodarczej strony skarżącej. W skardze wniesiono o stwierdzenie nieważności decyzji, ewentualnie o jej uchylenie i o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że w zaskarżonej decyzji błędnie przyjęto, że naruszyła ona obowiązek zgłoszenia organowi zezwalającemu zmiany adresu tj. zmiany stanu faktycznego i prawnego w stosunku do danych zawartych w zezwoleniu w terminie 14 dni od dnia powstania zmiany. Podniosła przy tym, że nieprawomocne postanowienie o wpisie do rejestru przedsiębiorców zmiany jej siedziby i adresu z [...] doręczono jej pełnomocnikowi 21 czerwca 2019 r., a zatem dopiero w tej dacie nastąpiło powiadomienie jej o wydaniu postanowienia o dokonaniu wpisu. Zdaniem strony skarżącej bieg 14-dniowego terminu do poinformowania o zmianach rozpoczął się w dacie doręczenia jej nieprawomocnego postanowienia Sądu rejestrowego, a nie w dacie dokonania przez ten Sąd wpisu w rejestrze, a tym samym termin ten upłynął z dniem 12 lipca 2019 r. Strona skarżąca wskazała przy tym, że – jej zdaniem – wskazanie siedziby i dane adresowe jako informacje jawne, dostępne w jawnym rejestrze, nie mają charakteru prawnego ani faktycznego, a jedynie porządkowy, a co za tym idzie nie są objęte zakresem dyspozycji przepisu art. 18 ust. 7 pkt 7 ustawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga była uzasadniona.
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej: p.p.s.a.).
Zgodnie z treścią art. 18 ust. 7 pkt 7 ustawy, warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest zgłaszanie organowi zezwalającemu zmian stanu faktycznego i prawnego, w stosunku do danych zawartych w zezwoleniu, w terminie 14 dni od dnia powstania zmiany. Zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy zezwolenie, o którym mowa w art. 18 ust. 1, organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych.
Niewątpliwie zatem, skoro w zezwoleniu na sprzedaż alkoholu udzielonym stronie skarżącej znajdowało się wskazanie jej siedziby i danych adresowych, to zmiana w tym zakresie skutkowała obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w art. 18 ust. 7 pkt 7 ustawy. Wziąwszy pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu nie sposób podzielić postawionej przez stronę w skardze tezy, że wskazanie siedziby i dane adresowe miałyby nie mieć charakteru danych dotyczących stanu prawnego i faktycznego zawartych w zezwoleniu w rozumieniu art. 18 ust. 7 pkt 7 ustawy. Nie ulega wątpliwości, że siedziba spółki kapitałowej jest elementem jej stanu prawnego (wynika z umowy spółki i jest jedną z podstawowych kategorii charakteryzujących spółkę). Dane adresowe mają natomiast charakter danych faktycznych, uwidacznianych w rejestrze.
W sprawie nie budziło wątpliwości strony ani organu to, że Sąd rejestrowy dokonał wpisu w przedmiotowym zakresie (tj. wykreślenia poprzedniej siedziby i adresu w L. i wpisania nowych danych w tym zakresie - W., ul. [...]) w dniu [...] Strona skarżąca twierdziła jednak, że termin wykonania obowiązku zgłoszenia danych, wynikający z art. 18 ust. 7 pkt 7 ustawy, rozpoczyna swój bieg od dnia, w którym postanowienie w przedmiocie powyższego wpisu zostało jej doręczone. Przeciwne stanowisko zajmował organ, wywodząc, że termin ten biegnie od dnia, w którym zmiana danych nastąpiła.
W myśl art. 6945 § 1 i 2 k.p.c., wpis do Krajowego Rejestru Sądowego następuje na podstawie postanowienia, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej. Postanowienia o wpisie są skuteczne i wykonalne z chwilą ich wydania, z wyjątkiem postanowień dotyczących wykreślenia podmiotu z Krajowego Rejestru Sądowego. Innymi słowy, wpis polega na wprowadzeniu do systemu teleinformatycznego danych zawartych w postanowieniu sądu rejestrowego. Strona skarżąca zarzuciła jednak, że organ nieprawidłowo uznał, że przedmiotowy termin 14 dni liczy się od daty dokonania wpisu w takim rozumieniu, skoro postanowienie o wpisie podlega jeszcze doręczeniu i dopiero od daty doręczenia strona posiada skierowaną do niej informację o jego dokonaniu.
Należało więc rozważyć, czy można wymagać od strony skarżącej spełnienia warunku wynikającego z art. 18 ust. 7 pkt 7 ustawy, tj. zgłoszenia organowi zezwalającemu zmian stanu faktycznego i prawnego, w stosunku do danych zawartych w zezwoleniu, w terminie 14 dni od dnia powstania zmiany, a więc od dnia [...]
Jak wynika z akt sprawy, postanowienie o dokonaniu wpisu zostało doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 21 czerwca 2019 r. Zatem to w tej dacie nastąpiło powiadomienie strony skarżącej o dokonanej zmianie. Zdaniem Sądu nie sposób przy tym przyjąć, nawet biorąc pod uwagę i tę okoliczność, że dane zawarte w rejestrze są jawne, że strona skarżąca mogła zostać uznana za powiadomioną o dokonanym wpisie przez sam fakt jego dokonania i ujawnienia w jawnym rejestrze. Informacja o wpisie, znajdująca się w treści postanowienia, została bowiem doręczona stronie skarżącej po dacie [...] Przyjęcie odmiennego stanowiska stawiałoby pod znakiem zapytania prawną doniosłość, a wręcz sam sens doręczania stronom postanowień sądu rejestrowego o wpisie. Trzeba przy tym wskazać, że uregulowana w art. 16 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. 1997 nr 121 poz. 769 ze zm.) zasada, że nikt nie może się zasłaniać nieznajomością wpisów w rejestrze, ma w założeniu służyć bezpieczeństwu obrotu prawnego, nie może być natomiast podstawą do wywodzenia w niniejszej sprawie początku biegu terminu wykonania przedmiotowego obowiązku wynikającego z prawa administracyjnego.
Nie ulega wątpliwości Sądu, że postanowienia, na podstawie których następują wpisy do KRS, są skuteczne i wykonalne z chwilą ich wydania, co wynika wprost z przywołanych przepisów art. 6945 § 1 i 2 k.p.c. Nie zmienia to jednak oceny, że strona skarżąca mogła oczekiwać, że nastąpi konkretne zdarzenie, w tym wypadku doręczenie przedmiotowego postanowienia sądu rejestrowego, od którego będzie mogła liczyć termin określony w art. 18 ust. 7 pkt 7 ustawy. W ocenie Sądu nie była ona w konsekwencji obowiązana do posiadania wiedzy o dokonanym wpisie przed doręczeniem jej postanowienia. Omawiany przepis art. 18 ust. 7 pkt 7 ustawy należy zatem wykładać z uwzględnieniem potrzeby umożliwienia podmiotowi realizującemu sprzedaż napojów alkoholowych dowiedzenia się o dokonanej w rejestrze zmianie i jej dacie, by następnie mógł on zgłosić zmiany stanu faktycznego i prawnego organowi zezwalającemu.
Nie sposób więc uznać, że bieg przedmiotowego 14-dniowego terminu obowiązku zgłoszenia organowi zezwalającemu zmiany, miałby rozpocząć się w dacie dokonania przez sąd rejestrowy wpisu przez wprowadzenie do systemu teleinformatycznego danych zawartych w postanowieniu. W ocenie Sądu termin ten rozpoczął w niniejszym przypadku swój bieg od daty doręczenia postanowienia o wpisie nowych danych w zakresie siedziby i adresu strony skarżącej.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie nie zaszła określona w art. 18 ust. 10 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 7 pkt 7 ustawy przesłanka cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, a to nieprzestrzeganie określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży przez niezgłoszenie organowi zezwalającemu zmian stanu faktycznego i prawnego, w stosunku do danych zawartych w zezwoleniu, w terminie 14 dni od dnia postania zmiany. Wniosek strony skarżącej wpłynął do organu I instancji 3 lipca 2019 r., a więc w otwartym terminie do jego złożenia, licząc bieg tego terminu od daty doręczenia pełnomocnikowi strony skarżącej przedmiotowego postanowienia sądu rejestrowego. Jeszcze raz podkreślić należy, że w sprawie nie jest najistotniejszą okolicznością to, że wpis następuje na podstawie postanowienia sądu rejestrowego.
Kluczowe jest natomiast to, że data, od której należy liczyć bieg terminu do spełnienia ustawowego obowiązku, musi być realna, w tym celu, aby i samo wykonanie tego obowiązku było dla strony realne. W przypadku niniejszej sprawy oznacza to przyjęcie za początek biegu omawianego terminu dnia doręczenia przedmiotowego postanowienia.
W konsekwencji Sąd doszedł do przekonania, że organy I i II instancji nieprawidłowo przyjęły, że strona skarżąca nie dopełniła obowiązku z art. 18 ust. 7 pkt 7 ustawy w ustawowym terminie. Tym samym, przy wydaniu decyzji o cofnięciu stronie skarżącej zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych doszło do naruszenia przepisu art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy, albowiem nie było podstawy do cofnięcia zezwolenia. Nie było bowiem podstawy do przyjęcia, że przez zgłoszenie organowi zezwalającemu zmiany w dniu 3 lipca 2019 r. strona skarżąca miałaby naruszyć warunki sprzedaży napojów alkoholowych. Konsekwencją powyższego było uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji jak i opisanej w sentencji wyroku decyzji Wójta Gminy G. (punkt I sentencji wyroku).
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., uwzględniając w nich uiszczony przez stronę skarżącą wpis od skargi w kwocie 500 zł (punkt II sentencji wyroku).