Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przyznał skarżącej prawo pomocy w m.in. w zakresie ustanowienia adwokata. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej we W., na pełnomocnika skarżącej został wyznaczony w dniu 29 stycznia 2008 r. adwokat M. W., któremu skarżąca udzieliła stosownego pełnomocnictwa.
W wyroku z dnia 1 lipca 2007 r. Sąd zasądził na rzecz pełnomocnika skarżącej kwotę 732 zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Pełnomocnik wraz ze skargą kasacyjną od ww. wyrok wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Z protokołu rozprawy, która odbyła się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 19 stycznia 2010 r. wynika, że substytut ww. pełnomocnika skarżącej- adwokat K. P. wystąpiła o zasądzenie kosztów postępowania w wysokości 1.036, 53 zł.
W piśmie z dnia 27 stycznia 2010 r. pełnomocnik skarżącej zażądał zasądzenia ww. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: kosztu zastępstwa procesowego w wysokości 450 zł; kosztu dojazdu na posiedzenie przed NSA w kwocie 575, 03 zł oraz wydatków na korespondencję- 11, 50 zł.
Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności Sąd uznał, że pełnomocnikowi należy przyznać opłatę za zastępstwo prawne oraz poniesione niezbędne wydatki (wydatki na korespondencję), tj. łącznie kwotę 560, 50 zł (kwota dotycząca opłaty za zastępstwo prawne zawiera podatek VAT) wyliczoną stosownie do § 19 pkt 1 i 2 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. "a" w zw. z pkt 1 lit. "a" oraz w zw. z § 2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) w zw. art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).
Wniosek pełnomocnik skarżącej o przyznanie kosztów postępowania w zakresie przekraczającym ww. kwotę (tj. żądanie zwrotu kosztu dojazdu na posiedzenie NSA) jest bezzasadny. Zauważyć należy, że przepis § 18 ust. 1 pkt 2 lit. "a" ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie... przewiduje podwyższoną stawkę opłaty za zastępstwo procesowe jaką należy przyznać pełnomocnikowi z urzędu, który oprócz sporządzenia skargi kasacyjnej, także przyjedzie i weźmie udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wyższa stawka opłaty zrekompensować ma koszty poniesione przez pełnomocnika w tym zakresie. Jeśli wiadomo, że koszty te (np. z uwagi na odległość kancelarii pełnomocnika od siedziby Sądu) będą wyższe niż przewidziane ww. rozporządzeniu, to naturalną decyzją takiego pełnomocnika powinno być rozważenie możliwości wyznaczenia substytucyjnego pełnomocnika, który wykonuje zawód adwokata w miejscowości, gdzie ma siedzibę Sąd rozpoznający sprawę.
Zaznaczyć należy, że adw. M. W. skorzystał co prawda z możliwości wyznaczenia pełnomocnika substytucyjnego ale był to adwokat, który udał się (według twierdzeń wnioskodawcy) z Wrocławia na posiedzenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Podkreślić także należy, że nie istnieje obowiązek uczestniczenia w rozprawach przed sądami administracyjnymi, bowiem sądy te z urzędu szczegółowo badają sprawę (w przypadku postępowania odwoławczego Naczelny Sąd Administracyjnym bada szczegółowo sprawę w granicach skargi kasacyjnej i z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania). Z tych względów pełnomocnik strony był jedynie zawiadomiony przez Naczelny Sąd Administracyjny o terminie rozprawy, z zaznaczeniem, że jego stawiennictwo jest nieobowiązkowe, tj. jego nieobecność nie wstrzyma rozpoznania sprawy. W świetle powyższego pełnomocnik strony nie musi uczestniczyć w rozprawach, a swoje obowiązek reprezentacji należycie i wystarczająco realizuje poprzez prawidłowo sformułowane i uzasadnione pisma procesowe (np. dobrze sporządzoną skargę kasacyjną).
A zatem wskazać można, że nawet jeśli teoretycznie przyjąć, że koszt dojazdu na posiedzenie były wydatkiem za który przysługiwałby pełnomocnikowi zwrot (jak sugeruje to wnioskodawca), to zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia wydatek taki musiałby spełniać przesłankę "niezbędności" i wydatek taki musiałby być udokumentowany. W ocenie Sądu wydatek w postaci przyjazdu substytucyjnego pełnomocnika z W. na nieobowiązkową rozprawę tylko po to, aby "poprzeć zarzuty, argumenty i wniosku zawarte w skardze kasacyjnej i wnieść o zasadzenie kosztów postępowania w wysokości 1.036, 53 zł" nie spełnia warunku niezbędności. Wydatek ten nie został również udokumentowany (koszty przesyłek można było przynajmniej określić na podstawie znajdujących się w aktach kopert).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wyżej wskazanych przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 8 u.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.