Uzasadnienie
Przedmiotem skargi Z. S. (dalej: strona, skarżący) jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ, ZUS) z 10 listopada 2020 r. nr 470000/71/549425/2020/RDZ-ODW-ZPWWO stwierdzająca uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres maj 2020 r.
Z akt przedstawionych przez ZUS wraz ze skargą wynika, że skarżący w dniu 15 kwietnia 2020 r. złożył wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczeni społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za osoby ubezpieczone za marzec-maj 2020 r. (pkt II ppkt 1 wniosku RDZ).
Decyzją z 4 września 2020 r. nr 470000/71/411730/2020/ZPWWO, wydana na podstawie art. 31zq ust. 7 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nim sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.; dalej: "ustawa COVID-19") w związku z art. 83 ust. 1 i 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.; dalej: "u.s.u.s.") organ odmówił skarżącemu prawa do żądanego zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r. W uzasadnieniu wskazał, że do 30 czerwca 2020 r. strona nie dopełniła obowiązku przesłania dokumentów rozliczeniowych za maj 2020 r., wobec czego stronie nie przysługuje zwolnienie z art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-10. Pouczył też skarżącego o środkach odwoławczych. Decyzja została stronie doręczona w dniu 12 września 2020 r.
Skarżący złożył odwołanie o ww. decyzji wnosząc o ponowne rozpatrzenie decyzji za maj 2020 r. Wskazał, że w załączniku przedstawił sprostowanie formy księgowej.
Zaskarżoną decyzją organ na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 83b ust. 1 u.s.u.s. oraz art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że decyzja z 4 września 2020 r. została doręczona stronie dniu 12 września 2020 r., zatem zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. w zw. z art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upłynął w dniu 26 września 2020 r. Skarżący zaś wniosek taki wniósł w dniu 20 października 2020 r.
W skardze na tę decyzję – przekazaną przez organ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o przyznanie zwrotu kosztów sadowych poniesionych w sprawie objętej skargą w całości. Zarzucił naruszenie art. 7 i art. 58 k.p.a. W uzasadnieniu skargi przedstawił argumentację odnoszącą się do decyzji o odmowie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020 r. Wskazał, ze uchybienie terminu złożenia deklaracji rozliczeniowych było nieznaczne. Podkreślił, że w sprawie działał przez pełnomocnika w postaci biura rachunkowego, które w jego imieniu składało do ZUS deklaracje rozliczeniowe. Wedle skarżącego nie może on odpowiadać za uchybienia proceduralne uczynione przez pełnomocnika. Ponadto sytuacja epidemiologiczna w kraju była bezpośrednia przyczyną powodującą uchybienie terminu do złożenia deklaracji, zatem – z powodu działania tzw. siły wyższej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości i podtrzymał stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z 23 kwietnia 2021 r. o sygn. akt III SA/Wr 2802/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 59 § 1 i 2 p.p.s.a. przekazał sprawę ze skargi strony Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu według właściwości. Zarządzeniem z 26 sierpnia 2021 r. sprawa została zarejestrowana w repertoriach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pod sygnaturą III SA/Wr 563/21.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.; dalej: p.u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa procesowego w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Sprawa poddana kontroli sądowej dotyczy uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo ust. 1 ustawy COVID-19.
Wedle organu skarżący wniosek ten złożył po terminie upływie 14-dniowego terminu wynikającego z art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 w zw. z art. 129 § 2 k.p.a., który w sprawie wypadał na dzień 26 września 2020 r.
Z kolei strona argumentację w skardze odnosi do decyzji organu z 4 września 2020 r. dot. odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek za maj 2020 r.
Sąd w pierwszej kolejności zauważa, że w świetle art. 31zq ust. 7 ustawy o COVID-19 odmowa zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, następuje w drodze decyzji. Zgodnie z art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID-19 od decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o której mowa w ust. 7, płatnikowi składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego dotyczące odwołań od decyzji oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
Z kolei na podstawie art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Co do liczenia terminów, to w świetle art. 57 § 4 k.p.a. jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy lub na sobotę, termin upływa następnego dnia, który nie jest dniem wolnym od pracy lub sobotą. Jakkolwiek bowiem z art. 31zt ustawy o COVID-19 obsługa przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z obowiązku opłacania składek, o których mowa w art. 31zo, realizowana jest w trybie umorzenia składek, to odesłanie z art. 31zq ust. 8 ustawy o COVID-19 należy rozumieć jako odesłanie kompleksowe, tzn. łącznie ze sposobem liczenia terminu, określonego w art. 129 § 2 k.p.a.
Z przedstawionych Sądowi akt sprawy wynika, że decyzja ZUS z 4 września 2020 r. została doręczona skarżącemu w dniu 12 września 2020 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru). Natomiast twierdzenie organu, że skarżący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy – wniesione jako odwołanie – złożył w dniu 20 października 2020 r. w ZUS Biuro Terenowe w S. nie jest poparte przedstawionymi dokumentami w sprawie. Po pierwsze, pismo skarżącego (odwołanie), które w treści odnosi się do decyzji ZUS z 4 września 2020 r. stanowi kserokopię złej jakości. Nie sposób z niego wyczytać formy jego wniesienia: osobiście czy przesyłką pocztową.
Po drugie, jakkolwiek prezentata organu zamieszczona na tym piśmie (kserokopia) wskazuje datę 20 października 2020 r., to jednak nie jest w sprawie jednoznacznie wyjaśnione, czy w tej właśnie dacie pismo to zostało złożone przez skarżącego. Po trzecie, pismo to nie zostało uwierzytelnione przez organ jako zgodne z oryginałem, a akta sprawy nie zawierają oryginału tego pisma.
Zaskarżona decyzja uchyla się kontroli legalności, bowiem złożone ze skargą akta sprawy nie pozwalają na weryfikację terminu złożenia przez skarżącego pisma jako wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 31zq ust. 8 ustawy COVID-19 w związku z art. 129 § 2 k.p.a. Tymczasem na podstawie art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga sprawę, wydając wyrok, na podstawie akt sprawy.
Z tych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
W ponownym postępowaniu organ wyjaśni datę złożenia ww. pisma skarżącego i zgodnie z wynikiem ustaleń pismo to oceni.