Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] r., H i L K, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika r. pr. E S, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W skargę na opisaną w osnowie niniejszego postanowienie decyzję W G D w przedmiocie ustalenia przebiegu granic nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę (pismo z dnia [...] r.) organ administracji publicznej wskazał, że w niniejszej sprawie droga postępowania administracyjnego jest niedopuszczalna, a "sprawa winna zostać rozpoznana przez właściwy sąd powszechny".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy wskazać, że Sąd z urzędu bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.". Przesłankami tymi są: niewłaściwość sądu (pkt 1), wniesienie po terminie (pkt 2), nieuzupełnienie braków formalnych (pkt 3), zawisłość sprawy (pkt 4), brak zdolności sądowej lub procesowej (pkt 5) oraz niedopuszczalność z innych przyczyn (pkt 6).
Zgodnie zaś z treścią art. 3 § 1 w/w ustawy, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 - 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie oraz inne niż wyżej określone akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Artykuł 3 § 2 pkt 1 w/w ustawy przewiduje możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego również bezczynności organów we wcześniej określonych przypadkach.
Stosownie natomiast do przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 30, poz. 163 ze zm.) istnieją cztery możliwości rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym sprawy o rozgraniczenie nieruchomości przez: zawarcie ugody, wydanie decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości, wydanie decyzji o umorzeniu postępowania i przekazanie sprawy z urzędu do rozpatrzenia sądowi (kolejno - na podstawie art. 31 ust. 4, art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 2 w/w ustawy) oraz umorzenie postępowania, jako bezprzedmiotowego (art. 105 k.p.a.). Decyzje wydane na podstawie art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 2 w/w ustawy są ostateczne dlatego, że nie przysługuje od nich odwołanie w administracyjnym toku instancji (art. 16 § 1 zd. 1 k.p.a.). Strona niezadowolona z decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości (a zatem strona kwestionująca treść merytorycznego rozstrzygnięcia zawartego w decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości) może żądać przekazania sprawy sądowi, natomiast w drugim wypadku sprawę do rozpatrzenia sądowi przekazuje wójt.
Istota i cel przekazania sprawy sądowi są w obu wypadkach takie same: zakończenie postępowania administracyjnego i otwarcie drogi postępowania cywilnego. Zgodnie bowiem z art. 153 k.c. rozgraniczenie nieruchomości następuje w każdym wypadku, gdy granice gruntów stały się sporne. Z przepisu tego wynika zatem jednoznacznie, że ustalenie granic (przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego) należy - w razie sporu - do sądu powszechnego. Za takim stanowiskiem przemawia ogólna zasada, że rozpoznawanie spraw cywilnych (...) należy do sądów, chyba że zostały one przekazane innym organom.
Inaczej natomiast kształtuje się ochrona interesów strony postępowania rozgraniczeniowego niezadowolonej z decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości kwestionującej ją w trybie nadzwyczajnym, a zatem w sytuacji kiedy strona kwestionuje legalność takiej decyzji. Gdy bowiem nie żąda ona przekazania sprawy sądowi powszechnemu, może domagać się wzruszenia takiej decyzji w trybie wznowienia postępowania, uchylenia, zmiany lub stwierdzenia jej nieważności w razie zaistnienia przesłanek z art. 145, 154-156 i 163 k.p.a., i wówczas do rozpatrzenia żądania wznowienia postępowania lub żądania stwierdzenia nieważności decyzji właściwe będą organy administracji publicznej.
Powyższe stanowisko zostało potwierdzone w treści wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 1999 r. o sygn. akt III RN 15/99 wskazującym, że: "Sprawa o rozgraniczenie nieruchomości rozstrzygnięta ostateczną decyzją może być rozpoznana przez sąd powszechny, jeżeli z żądaniem jej przekazania zwróci się strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy. W przypadku, gdy strona administracyjnego postępowania rozgraniczeniowego kwestionuje decyzję z powołaniem się na okoliczności wymienione w art. 145 § 1 lub 156 § 1 KPA, do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania lub stwierdzenie nieważności decyzji właściwe są organy administracji publicznej".
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż skarga H i L K na decyzję W G D z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia przebiegu granic nieruchomości, jako skarga wniesiona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W w sprawie objętej właściwością sądów powszechnych, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt. 1 p.p.s.a., winna zostać odrzucona.