Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez L. M., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: "A" L. M. (dalej wskazywany także jako: wnioskujący lub skarżący) jest wydane przez Zarząd Województwa D. - pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej RPO dla Województwa D. na lata 2014-2020 (dalej w skrócie: IZ RPO WD), rozstrzygnięcie z [...].07.2017 r., nr [...] o braku uwzględnienia protestu od negatywnego wyniku oceny formalnej projektu nr [...], pn. [...].
Wydanie zaskarżonego aktu w przedmiocie negatywnej oceny formalnej projektu nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżący złożył w D. Instytucji Pośredniczącej (dalej w skrócie: DIP) wniosek o dofinansowanie realizacji w/w projektu w ramach wniosków do RPO WD na lata 2014-2020. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji wymogów formalnych, oceniający z Komisji Oceny Projektów stwierdzili, że projekt nie spełnia dwóch kryteriów obligatoryjny formalnych ogólnych: "Kwalifikowalności typu projektu" oraz "Ocena występowania pomocy publicznej/pomocy de minimis", które zostały zawarte w Kryteriach wyboru operacji finansowanych w ramach RPO WD 2014-2020. O negatywnej ocenie projektu poinformowano skarżącego pismem z [...].03.2017r.
W proteście złożonym od negatywnej oceny formalnej wniosku skarżący poddał w wątpliwość prawidłowość oceny spełnienia kryteriów, stojąc na stanowisku, że ocena projektu dokonano w sposób nierzetelny, wybiórczy i nie wynika ona ze skrupulatnej analizy zapisów wniosku o dofinasowanie.
Rozpatrując protest IZ RPO WD uznała za prawidłową pod względem proceduralnym negatywną ocenę formalną projektu. Wskazano, że wybór projektów do dofinansowania został przeprowadzony w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny, a także zgodny z kryteriami oceny projektów zatwierdzonych przez KM RPO WD. W ocenie IZ RPO WD, wszystkim wnioskodawcom zapewniono równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinasowania. Analiza dokumentów z etapu oceny formalnej wniosku o dofinasowanie potwierdza, że negatywną ocenę formalną dokonano na podstawie obowiązujących przepisów, procedur i zasad właściwych dla naboru wniosków realizowanych w trybie konkursowym w ramach RPO WD, określonych m.in. w SZOOP RPO WD.
Odnosząc się do braku spełnienia przez wniosek o dofinasowanie kryterium: "Kwalifikowalność typu projektu", z uwagi na brak możliwości oceny czy projekt jest zgodny z typem projektów wskazanych w regulaminie konkursu, IZ RPO WD uznała, że ocena tego kryterium została przeprowadzona prawidłowo, a protest wnioskodawcy w tym zakresie jest niezasadny. Wyjaśniono, że ocena kryteriów odbywa się na podstawie wniosku o dofinasowanie oraz dołączonych do niego załączników i oświadczeń. Wskazano również, że w sytuacji niespełnienia któregokolwiek z kryteriów formalnych, w których nie przewidziano możliwości dokonania korekty, wnioskodawca nie ma możliwości poprawy wniosku, a projekt jest oceniany negatywnie. Przypadek braku możliwości uzupełnienia kryterium dotyczącego oceny zgodności projektu z typem projektu wskazanym w regulaminie wystąpił we wniosku skarżącego. Podniesiono, że wnioskodawca był zobligowany regulaminem konkursu do przedstawienia informacji umożliwiających weryfikację wystąpienia przesłanki inwestycji początkowej, a co za tym idzie dodatkowego określenia, czy: a) projekt dotyczy zasadniczej zmiany procesu produkcji – wówczas koszty kwalifikowane muszą przekraczać koszty amortyzacji aktywów związanej z działalnością polegającą modernizacji w ciągu poprzedzającym trzech tak obrotowych; b) projekt dotyczy dywersyfikacji istniejącego zakładu – wówczas koszty kwalifikowane muszą przekraczać o co najmniej 200 % wartość księgową ponownie wykorzystanych aktywów, odnotowaną w roku obrotowym poprzedzającym rozpoczęcie prac. Wyjaśniono, że tej treści wymagania wskazano na str.
16. Regulaminu konkursu, co zaprzecza twierdzeniom wnioskodawcy, że w dokumentacji konkursowej nie było informacji na temat konieczności przedstawienia wymaganych danych. W tym kontekście zauważono, że w treści wniosku o dofinasowanie jak i w załącznikach brak jest określenia wymaganych danych (brak wskazania wartości księgowej posiadanych aktywów), co nie pozwala dokonać weryfikacji tego kryterium. Takiego stanowiska nie zmienia wskazanie w proteście, że koszty kwalifikowane projektu w wysokości 721.060,00 zł przekraczają o co najmniej 200 % wartość księgową ww. aktywów odnotowaną w roku obrotowym poprzedzającym rozpoczęcie prac. W proteście podano przy tym, że projekt polega na wdrożeniu innowacyjności produktowej i procesowej polegającej na wprowadzeniu na rynek nowych i ulepszonych produktów oraz dokonaniu zasadniczych zmian procesu produkcyjnego. W ocenie IZ RPO WD, takie deklaratywne wskazanie wartości nie jest właściwe z punktu widzenia regulaminu konkursu, ponieważ wnioskodawca nie wskazał wartości księgowej ponownie wykorzystanych aktywów, odnotowanej w roku obrotowym poprzedzającym rozpoczęcie prac. Tym samym nie wskazał dokumentów księgowych, na podstawie których powinna zostać ustalona wartość księgowa aktywów (np. ewidencja środków trwałych, tabele amortyzacyjne środków trwałych, dane z konta księgowego dla amortyzacji środków trwałych). W kontekście stwierdzonych uchybień IZ RPO WD zwróciła uwagę na wymóg dochowania staranności przez wnioskodawcę, który na etapie ogłaszania naboru miał możliwość zapoznania się z kryteriami naboru oraz regulaminem konkursu, a co za tym idzie powinien dysponować wiedzą, w jakim zakresie będzie mógł on dokonać ewentualnej korekty, a które uchybienia wywołają negatywne dla niego skutki.
IZ RPO WD zgodziła się również z KOP w zakresie oceny formalnej dotyczącej braku spełnienia przez wniosek kryterium "Oceny występowania pomocy publicznej/pomocy de minimis". Odnosząc się do argumentacji wnioskodawcy, który w proteście wskazał, że roboty budowlane, polegające na budowie hali, nie stanowią kosztów projektu, zarówno kwalifikowanych jak i nie kwalifikowanych, IZ RPO WD zauważyła, że stwierdzenie czy w danym projekcie występuje efekt zachęty czy też nie należy rozpatrywać w szerszym kontekście. Po pierwsze, wziąć należy pod uwagę aspekt "techniczny", tzn. czy prace podjęte i realizowane przed złożeniem wniosku o dofinansowanie w zakresie budowy hali, w której umiejscowione będą planowane do zakupy narzędzia o określonych parametrach gabarytowych, nie zaburzają "efektu zachęty". IZ RPO WD w tym zakresie zwróciła uwagę na treść wniosku, gdzie wskazuje się na prowadzenie na nieruchomości gruntowej, będącej własnością wnioskodawcy, realizacji rozbudowy zaplecza produkcyjno-biurowego firmy.
Wskazano, że we wniosku podano, że prace ruszyły w 2016 r. Podano również, że w ich wyniku powstanie hala, w której realizowany ma być projekt i świadczone będą innowacyjne usługi. IZ RPO WD zwróciła przy tym uwagę na dobór konstrukcji hali, gdzie sam wnioskodawca przyznaje, że jest ona tak dobrana, ażeby móc umiejscowić w niej planowane do zakupu urządzenia o określonych parametrach gabarytowych, tj. zamontowanie suwnicy o udźwigu do 5 ton, co wymaga odpowiedniego planowania i zwiększenia nakładów inwestycyjnych. Według IZ RPO WD, podanie przez wnioskodawcę informacji dotyczących budowanej hali, powoduje konieczność stwierdzenia braku spełnienia efektu zachęty w rozumieniu art. 6 rozporządzenia nr 651/14. Wnioskodawca podjął bowiem pierwsze prawnie wiążące zobowiązania przed dniem złożenia wniosku do DIP, które nierozerwalnie (na podstawie informacji podanych w dokumentach aplikacyjnych) związane są z realizacją projektu.
W ocenie IZ RPO WD, również argumenty powołane w proteście, w tym zwłaszcza dotyczące rozważania przez wnioskodawcę kilku wariantów zagospodarowania wskazanej nieruchomości, nie podważają poglądu o tym, że wnioskodawca nie byłby w stanie ulokować planowanych do zakupu urządzeń bez konieczności budowy obiektu o parametrach pozwalających na ich umieszczenie w tym obiekcie. Za brakiem możliwości uznania rozłączności robót przy budowie hali z zakupem wyposażenia zakładu produkcyjnego świadczy fakt przystosowania hali do zamontowania suwnicy o udźwigu 5 ton, będącym środkiem trwałym, ujętym w harmonogramie rzeczowo-finansowym wniosku.
Poza aspektem technicznym, zdaniem IZ RPO WD, weryfikując czy w danym projekcie występuje efekt zachęty, wziąć należy także aspekt techniczny. Polega no na skonfrontowaniu warunku "efektu zachęty" z wymogiem "konieczności pomocy", jako niezbędnym elemencie zgodności środka pomocowego z rynkiem wewnętrznym, tzn. gdy pomoc państwa powinna umożliwiać realizację działań, które bez wsparcia państwa nie zostałyby podjęte. Należy wówczas odpowiedzieć na pytanie, czy projekt zostałby zrealizowany przez wnioskodawcę samodzielnie, gdyby pomoc nie została mu przyznana. Według IZ RPO WD, deklaratoryjne wskazanie przez wnioskodawcę niezbędności pomocy, nie jest wystarczające do uznania spornego kryterium za spełnione. W przekonaniu IZ RPO WD, wnioskodawca nie przedstawił żadnych argumentów na poparcie swojego stanowiska. Przeciwnie, z analizy wniosku oraz z załączonej analizy finansowej wynika, że bez wnioskowanej pomocy, projekt i tak zostanie zrealizowany.
Wskazano, że w pkt C8, pt. Zagrożenia realizacji projektu i sposobu ich przezwyciężenia, podaje się niski poziom ryzyka, natomiast prawdopodobieństwo wystąpienia jako zminimalizowane przez wnioskodawcę ze względu na możliwość sfinansowania w całości ze środków własnych. Ponadto IZ RPO WD wskazała na wartość aktywów trwałych wnioskodawcy, które pozwalały sfinansować w 100% ze środków własnych budowę hali, której wartość ponad dwukrotnie przekracza kwotę wnioskowanego dofinasowania na zakup środków trwałych. Mając na uwadze powyższe, w ocenie IZ RPO WD, nie można stwierdzić, że przyznanie pomocy wnioskodawcy zapewniłoby realizację projektu, który w innym przypadku nie zostałby zrealizowany. Podkreślono przy tym, że nie kwestionuje się zakresu rzeczowego projektu, jednakże mając na uwadze prowadzone prace budowlane, posiadające związek z projektem objętym wnioskiem o dofinasowanie, nie można uznać, że warunek "efektu zachęty" został zachowany, m.in. z uwagi na zapisy wniosku, które kwestionują możliwość uznania rozłączności robót z zakupem wyposażenia zakładu produkcyjnego - w punkcie pt. Zasoby techniczne i organizacyjne.
W skardze na przedstawione rozstrzygnięcie L. M. zarzucił Zarządowi Województwa D. dokonanie nieprawidłowej oceny projektu. Formułując taki zarzut skargi jej autor wniósł o przywrócenie projektu do oceny formalnej, przeprowadzenie ponownej weryfikacji zgodności i prawidłowości dokonanej oceny projektu z obowiązującą procedurą oceny projektów jak i z kryteriami oceny projektów, a także uwzględnienie argumentów przedstawionych w skardze.
W uzasadnieniu skargi przypomniano istotne informacje związane z projektem, na który skarżący ubiegał się zdobyć dofinansowanie. Podano, że w ten sposób dofinasowany miał zostać zakup środków trwałych, w tym urządzeń i maszyn niezbędnych do wprowadzenia na rynek nowych produktów. Ideą projektu jest poszerzenie asortymentu świadczonych usług, zwiększenie ich jakości, obniżenie czasu produkcji/ modernizacji przekładni 20 PML (stosowanych w tramwajach jeżdżących w całej Polsce), a także sprostanie wymaganiom nowych zleceń jakimi jest kontrola i naprawa łożysk osi kół wolnych. Realizacja tego projektu miała na celu wzrost konkurencyjności firmy i zwiększenie przychodów sprzedaży. Według autora skargi, w jego sprawie dokonano nieprawidłowej oceny projektu w ramach kryterium nr 6: Kwalifikowalność typu projektu. Nieprawidłowo również DIP przygotowała dokumentację aplikacyjną, która nie zawiera wystarczających danych do przedstawienia danych wymaganych w ramach tego kryterium.
Skarżący nie zgodził się zatem ze stanowiskiem KOP, że na podstawie dostarczonej przez niego dokumentacji nie była możliwa weryfikacja spełnienia przez projekt Kryterium nr 6: Kwalifikowalność typu projektu, gdyż wniosek zawiera niepełne/ niespójne dane, niemniej z uwagi, że projekt nie spełnia również Kryterium kluczowego nr 13: Ocena występowania pomocy publicznej/ pomocy de minimis, nie wyzwano skarżącego do złożenia stosownych wyjaśnień. Według skarżącego, dokonał on wypełnienia wniosku zgodnie z zakresem informacji podanych w określonym przez DIP wzorze oraz zgodnie z Instrukcją do wypełnienia wniosku. Wskazał przy tym na brak przedstawienia przez DIP wzorów dokumentacji aplikacyjnej oraz nie wskazanie wytycznych, na których podstawie możliwe było złożenie wymaganych informacji. W przekonaniu skarżącego, kryterium formalne ogólne: Kwalifikowalność typu projektu, daje możliwość korekty przedstawionych we wniosku zapisów.
Wskazano, że taką możliwość miały inne przedsiębiorstwa ubiegające się o dofinasowanie. Skarżący nie został natomiast wezwany do uzupełnienia danych, przez co spotkał się z nierównym traktowaniem podmiotów oraz naruszeniem ich równego dostępu do środków unijnych. Zaznaczono również, że w ocenie dokonanej przez KOP nie powołano się na niespełnienie kryterium formalnego ogólnego, pn.: Poprawność wypełnienia złożonego wniosku, w ramach którego jest sprawdzane, czy wszystkie pola we wniosku zostały wypełnione zgodnie z instrukcją oraz treścią regulaminu oraz czy załączniki do wniosku są aktualne i zostały wypełnione prawidłowo. Wynika z tego jednoznacznie, że skarżący we wniosku zawarł wszelkie informacje o projekcie wymagane treścią instrukcji i regulaminu. Z tych też przyczyn, w ocenie skarżącego, nie jest prawidłowym określenie spełnienia warunku poprawności złożonego wniosku przy jednoczesnym podważeniu spełnienia Kryterium nr 6 i powołanie się na brak danych do oceny tego kryterium.
Ponadto odnosząc się do jakości przygotowanej dokumentacji autor skargi wskazał na brak informacji – zarówno we wniosku a także w instrukcji – aby we wniosku umieścić dane dotyczące kosztów kwalifikowanych, które muszą przekraczać koszty amortyzacji aktywów oraz że koszty kwalifikowane muszą przekraczać co najmniej 200% wartość księgową ponownie wykorzystanych aktywów. Według skarżącego, fakt ten został zauważony na etapie oceny formalnej projektów przez DIP, przez co inni przedsiębiorcy zostali wezwani do dodatkowych wyjaśnień w sprawie. Natomiast w przypadku skarżącego, ten fakt przesądził o odrzuceniu projektu i braku możliwości złożenia stosownych wyjaśnień.
Odnosząc się natomiast do argumentacji przywołanej dla uzasadnienia braku spełnienia Kryterium: Ocena występowania pomocy publicznej/ pomocy de minimis, autor skargi podkreślił fakt, że prowadzone roboty budowlane nie stanowią kosztów projektu, zarówno kwalifikowanych jak i niekwalifikowanych. Z tych też powodów nie zostały one ujęte w budżecie projektu. Tym samym ocena "zobowiązań, które sprawie, że inwestycja staje się nieodwracalna", nie nastąpi przed złożeniem wniosku o dofinasowanie, ponieważ jego nie dotyczy. Wskazano, że budowa hali oraz zakup urządzeń mających na celu wprowadzenie innowacji w firmie to dwa odrębne i niepowiązane ze sobą przedsięwzięcia. Potwierdzeniem tego stanowiska jest rozważana we wniosku – w pkt 4: Analiza opcji (rozwiązań alternatywnych), realizacja projektu w większej jaki i mniejszej skali. Ze względu natomiast na możliwość dofinasowania zdecydowano się na realizację inwestycji pośredniej, co miało dla firmy skarżącego efekt zachęty, ponieważ dopiero w momencie aplikowania o środki unijne – zakres i cel projektu został określny i zaplanowany.
Według twierdzenia skarżącego, w przypadku braku możliwości dofinasowania zakres inwestycji byłby zupełnie inny. Ponadto zauważono, że w przypadku rozpoczęcia budowy hali nie uwzględniano takiego zakresu projektu, który był przedstawiony we wniosku. Ze względu na charakter projektu i wdrożenie innowacji, wnioskodawca na etapie budowy hali nie miał zaplanowanej koncepcji projektu a tym bardziej sposobu wprowadzenia tej innowacyjności. Podkreślono również, że projekt hali i pozostała dokumentacja techniczna dotycząca budowanego budynku wskazuje, że budynek może być wykorzystany w szerokim zakresie. Przekonywano, że na etapie projektowania budynku nie zakładano przeznaczenia pod działalność w zakresie opisanym we wniosku aplikacyjnym. Zdecydowano się na budowę hali bez względu na projekt i jego koncepcje. Argumentowano zarazem, że zgodnie z art. 2 ust. 18 ustawy wdrożeniowej, projekt jest rozumiany jako przedsięwzięcie zmierzające do osiągnięcia założonego celu określonego wskaźnikami, z określonym początkiem i końcem realizacji.
Owym celem wskazanym przez wnioskodawcę jest wdrożenie na rynek innowacyjnej usługi skierowanej do sektora środków transportu torowego. Budowa hali nie przyczyni się do wprowadzenia tej innowacji, ponieważ jak wskazano we wniosku, wnioskodawca dokonał rozbudowy obiektu a więc posiada zaplecze do umieszczenia urządzeń i nowy obiekt nie jest ściśle z tym związany. Według skarżącego, ocena KOP polegała na błędnym przyjęciu, że sporna inwestycja nie jest nową inwestycją, a udzielenie dofinasowania nie wywoła tzw. efektu zachęty. W ocenie skarżącego, odrzucony wniosek dotyczy projektu, który mieści się w pojęciu nowej inwestycji, ponieważ dotyczy dywersyfikacji produkcji poprzez wprowadzenie nowych dodatkowych produktów. W przekonaniu skarżącego, pojęcie efektu zachęty należy interpretować ściśle, tzn. w odniesieniu do konkretnych działań wskazanych we wniosku, a nie do jakichkolwiek działań tylko pośrednio związanych, czy też poprzedzających te objęte wnioskiem o dofinasowanie.
Efekt zachęty został spełniony, ponieważ przyczynia się do zwiększenia: rozmiaru projektu dzięki środkom pomocy, ponieważ wnioskodawca bez unijnego wsparcia nie zrealizowałby tego projektu, ponadto nie zostałyby osiągnięte wskaźniki projektu tym zwiększenie; zasięgu projektu dzięki środkom pomocy, ponieważ zakup urządzeń wprost przekłada się na wprowadzenie innowacji w firmie i na terenie całego kraju; całkowitej kwoty wydanej przez beneficjenta na projekt dzięki środkom pomocy, ponieważ wynika to również z rozszerzenia zakresu projektu, którego celem jest wprowadzenie innowacji w firmie; przyspieszenia zakończenia projektu, poprzez sprawniejsze i szybsze wdrożenie innowacji. Autor skargi wskazał również na treść ogłoszenia o konkursie i regulaminie, gdzie zawarta została informacja, że "Rozpoczęcie prac (rzeczowej realizacji projektu) może nastąpić najwcześniej po złożeniu wniosku o dofinasowanie".
Wobec tej informacji wskazano, że rzeczowa realizacja projektu została określona we wniosku o dofinasowanie (pkt 3 opis projektu). Zakres rzeczowy projektu obejmuje: współrzędnościową maszynę pomiarową, suwnicę o udźwigu 5 ton, monitoring procesu poprzez system kamer IP, frezarkę konsolową. W zakresie rzeczowym projektu nie znajduje się budowa hali. Jej budowa oraz zakup urządzeń mających na celu wprowadzenie innowacji w firmie to dwa odrębne i niezwiązane ze sobą przedsięwzięcia.
W odpowiedzi na skargę, sporządzonej przez radcę prawnego – reprezentującego IZ RPO WD, wniesiono o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi podniesiono, że nie jest prawidłowy wniosek skarżącego, że w przypadku Kryterium formalnego ogólnego nr 6: Kwalifikowalność typu projektu, możliwe jest dokonanie korekty przedstawionych we wniosków zapisów. Wskazano również, że z karty oceny wniosku jednoznacznie wynika, że zarówno Kryterium: Kwalifikowalność typu projektu i Poprawność wypełnienia złożonego wniosku, zostały ocenione negatywnie. Zauważono również, że wnioskodawca był zobligowany regulaminem konkursu do przedstawienia informacji umożliwiających weryfikację wystąpienia przesłanki początkowej (str. 16 regulaminu). W treści wniosku o dofinasowanie, jak również i załącznikach, brak jest określenia wymaganych danych (brak wskazania wartości księgowej posiadanych aktywów), co nie pozwala dokonać weryfikacji tego kryterium. W konsekwencji jest chybiony zarzut skargi dotyczący braku informacji o obowiązku podania danych w odniesieniu do wysokości kosztów kwalifikowanych.
Na rozprawie w dniu [...].09.2017 r. skarżący wyjaśnił, że suwnica została zakupiona po dacie odrzucenia wniosku o dofinasowanie i zamontowana w powstałej już hali. Wskazał, że informacja o budowie hali miała charakter wyłącznie pomocniczy i nie miała związku z projektem. Sąd uwzględnił wniosek skarżącego i celem przedłożenia przez niego dowodów z wezwań kierowanych przez DIP do innych podmiotów występujących o dofinasowanie, odroczył rozprawę.
W dniu [...].09.2017 r. skarżący przedłożył dowody dotyczące wystosowania przez DIP wezwań do uzupełnienia dokumentacji projektowej przez podmioty ubiegające się o dofinansowanie w ramach konkursu, w którym złożył odrzucony wniosek (pisma skierowane do "B", "C" i "D" wraz ze zgodami w/w podmiotów na przedstawienia wezwań organu, jako dowód w sprawie).
W piśmie przedłożonym na rozprawie w dniu [...].09.2017 r. pełnomocnik IZ RPO WD, odnosząc się do dowodów przedstawionych przez stronę przeciwną, wskazał, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasady równego traktowania wnioskodawców. Powołując się na analizę dokumentacji projektowej, pełnomocnik zwrócił uwagę na odmienną sytuację skarżącego niż sytuacja podmiotów wymienionych w piśmie z [...].09.2017 r. Wyjaśnił, że powodem negatywnej oceny wniosku skarżącego była między innymi kwestia Kwalifikowalności typu projektu wnioskodawcy, lecz o negatywnej ocenie wniosku w istocie przesądziło niespełnienie Kryterium: Ocena występowania pomocy publicznej/ pomocy de minimis. Podniesiono, że w piśmie informującym o negatywnej ocenie wniosku poinformowano o powodach dla których skarżący nie został wezwany do uzupełnienia/poprawienia wniosku o dofinansowanie, a to z uwagi na niespełnienie innego kryterium kluczowego. W konsekwencji wobec niespełnienia innego kryterium kluczowego, skarżący nie był wzywany do złożenia wyjaśnień w zakresie tego czy inwestycja dotyczy inwestycji początkowej.
IZ RPO WD wskazał również, że ustalenie czy w danym projekcie występuje "efekt zachęty" czy też nie, rozpatrywać należy w szerszym kontekście. Po pierwsze, wziąć należy pod uwagę aspekt techniczny, tzn. czy prace podjęte i realizowane przed złożeniem wniosku o dofinansowanie w zakresie budowy hali, w której umiejscowione będą planowane do zakupu narzędzia o określonych parametrach gabarytowych, nie zaburzają "efektu zachęty". Powołując się na informacje zawarte we wniosku, w tym podane w pkt pt. Zasoby techniczne i organizacyjne, wskazujące na zrealizowanie hali, w której realizowany ma być projekt i świadczone będą innowacyjne usługi, IZ RO WD ocenił, że w sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że przedmiotowy projekt spełnia warunek "efektu zachęty" w rozumieniu art. 6 rozporządzenia nr 651/14. Podkreślono fakt podjęcia przez skarżącego pierwszych wiążących prawnie zobowiązań przed dniem złożenia wniosku, które nierozerwalnie związane są z realizacją projektu.
W ocenie IZ RPO WD, za takim stanowiskiem przemawia także podana przez wnioskodawcę informacja o rozważanych przez niego scenariuszach dotyczących przeznaczenia hali. Pomimo kilku rozważanych wariantów zagospodarowania nieruchomości, skarżący nie był w stanie ulokować planowanych do zakupu urządzeń bez konieczności budowy obiektu o parametrach pozwalających na ich umieszczenie we wskazanym obiekcie. Z tych powodów IZ RPO WD nie zgodziła się z tezą skarżącego, że wybudowanie hali nie ma związku z projektem objętym wnioskiem o dofinasowanie, z uwagi na zapisy wynikające z wniosku, które kwestionują możliwość uznania rozłączności w/w robót z zakupem wyposażenia zakładu produkcyjnego, biorąc pod uwagę fakt przystosowania hali do "zamontowania suwnicy o udźwigu do 5 ton", będącego środkiem trwałym, ujętym w harmonogramie rzeczowo-finansowym. IZ RPO WD podniosła również, że weryfikując czy w danym projekcie występuje efekt zachęty należy wziąć pod uwagę także aspekt finansowy, tj. warunek efektu zachęty należy skonfrontować z wymogiem konieczności pomocy, jako niezbędnym elementem zgodności środka pomocowego z rynkiem wewnętrznym, tzn. gdy pomoc państwa powinna umożliwiać realizację działań, które bez wsparcia państwa nie zostałyby podjęte.
Odpowiadając na pytanie, czy projekt zostałby zrealizowany przez wnioskodawcę samodzielnie, gdyby pomoc nie została mu przyznana, IZ RPO WD wskazała, że deklaratywne wskazanie przez skarżącego niezbędności pomocy, nie jest wystarczające do uznania, że takie kryterium zostało spełnione. IZ RPO WD zauważyło, że z zapisów wniosku oraz załączonej analizy finansowej wynika, że bez wnioskowanej pomocy projekt i tak zostanie zrealizowany. Potwierdza to treść pkt C8 pt. "Zagrożenia realizacji projektu i sposoby ich przezwyciężenia", gdzie wskazuje się, że "w kontekście powyższych aspektów należy uznać poziom ryzyka jako niski a prawdopodobieństwo wystąpienia jako zminimalizowane przez wnioskodawcę – sfinansuje on w całości projekt ze środków własnych".
Ponadto IZ RPO WD wskazała na wartość rzeczowych aktywów trwałych, tj. sfinansowanego w 100 % ze środków własnych obiektu budowlanego, którego wartość ponad dwukrotnie przekracza kwotę wnioskowanego dofinasowania na zakup środków trwałych. Mając powyższe na uwadze, w ocenie IZ RPO WD, nie można stwierdzić, że przyznanie pomocy skarżącemu zapewniłoby realizację projektu, który w innym przypadku nie zostałby zrealizowany. IZ RPO WD podtrzymał przy tym twierdzenie, że zapisy zawarte we wniosku dotyczące spornego kryterium nie są wystarczające i nie wskazują na jego spełnienie, a ocena projektu została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 - zwanej dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontroli sądów administracyjnych podlegają akty wymienione w art. 3 § 2. Według § 3, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1460; dalej: ustawa wdrożeniowa lub u.p.s.f.), w przypadku negatywnej ponownej oceny projektu, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014 r. poz. 1647, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.
Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy ustrojowej). Do kryterium legalności nawiązał zresztą ustawodawca w art. 61 ust. 8 pkt 1 u.p.s.f., skoro w przepisie tym nakazał sądom uwzględnienie skargi, w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą (lub pośredniczącą). A contrario, jeśli ocenę przeprowadzono zgodnie z prawem, skarga podlega oddaleniu, stosownie do art. 61 ust. 8 pkt 2 u.p.s.f. W przepisach samej ustawy (u.p.s.f.) przewidziano kilka rozwiązań autonomicznych, regulujących wybrane zagadnienia procesowe, w tym także kierunki rozstrzygnięć, jakie może podjąć sąd, załatwiając skargę (art. 61 ust. 8 u.p.s.f.).
Natomiast w zakresie nieuregulowanym w ustawie, w postępowaniu sądowoadministracyjnym odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy p.p.s.a. (określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem jednak: art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. (art. 64 u.p.s.f.).
Dokonując kontroli zaskarżonej czynności w tak zakreślonych granicach, przyjdzie przede wszystkim zauważyć, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia tego czy projekt spełnia Kryterium: Oceny występowania pomocy publicznej/ pomocy de minimis. Kluczowym zagadnieniem pozostaje zatem udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy hala, której budowa rozpoczęła się przed złożeniem wniosku o dofinasowanie, który obejmuje projekt wdrożenia innowacyjnej usługi dotyczącej dywersyfikacji produkcji poprzez wprowadzenie nowych dodatkowych produktów powoduje, że prace nad realizacją projektu rozpoczęły jeszcze przed złożeniem wniosku, a tym samym projekt nie spełnia kryterium formalnego, tzw. efektu zachęty, czy też jak twierdzi skarżący, była to inwestycja niezależna i pozostająca bez wpływu na oznaczenie początku rozpoczęcia prac przy realizacji, a tym samym na ocenę efektu zachęty.
Z powyższymi zagadnieniem wiąże się stwierdzenie czy przyznanie pomocy skarżącemu zapewniłoby realizację projektu, który w innym przypadku nie zostałby zrealizowany (zasada konieczności, niezbędności pomocy).
W ocenie Składu orzekającego w niniejszej sprawie, rację w tak zakreślonym sporze należy przyznać skarżącemu.
Na podstawie art. 14 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 (Dz.U.UE. L. 2014. 187.1 z dnia 2014.06.26), środki regionalnej pomocy inwestycyjnej są zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), jeżeli spełnione są m.in. warunki ustanowione w rozdziale I. Tam zaś w art. 6 ustanowione zostało kryterium efektu zachęty. W ustępie 2 art. 6 przyjęto, że pomoc wywołuje efekt zachęty, jeżeli beneficjent złożył do danego państwa członkowskiego pisemny wniosek o przyznanie pomocy przed rozpoczęciem prac nad projektem lub rozpoczęciem działalności.
Z kolei zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 23 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 za "rozpoczęcie prac" uważa się rozpoczęcie robót budowlanych związanych z inwestycją lub pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń lub inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna, zależnie od tego, co nastąpi najpierw. Zakupu gruntów ani prac przygotowawczych, takich jak uzyskanie zezwoleń i przeprowadzenie studiów wykonalności, nie uznaje się za rozpoczęcie prac.
Powyższe zapisy prawodawcy unijnego przeniesione zostały do postanowień Regulaminu konkursu, który wchodzi w zakres systemu realizacji. Stanowi on mianowicie w pkt 23 pt. Kwalifikowalność wydatków, że rozpoczęcie prac, tj. robót budowlanych związanych z inwestycją lub pierwsze prawnie wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń lub inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna, może nastąpić najwcześniej po złożeniu wniosku o dofinansowanie. Wynika to z obowiązku spełnienia przez wnioskodawcę tzw. "efektu zachęty" (w rozumieniu art. 6 rozporządzenia 651/2014). Naruszenie wyżej opisanego wymogu oznacza dyskwalifikację całego projektu. Reguła ta nie dotyczy prac przygotowawczych, takich jak zakup gruntu, uzyskanie zezwoleń i przeprowadzenie studiów wykonalności, które mogą zostać poniesione przed złożeniem wniosku o dofinansowanie, od 1 stycznia 2014 r. lecz zakup gruntów wyłączony jest z kwalifikowalności wydatków.
Ponadto w pkt 4 pt. Przedmiot konkursu, w tym typy projektów podlegających dofinansowaniu, regulamin konkursu wskazuje, że w ramach schematu 1.5 A przewidziano dofinansowanie projektów inwestycyjnych realizowanych przez przedsiębiorstwa, dotyczące wdrożenia innowacji procesowej lub produktowej. Pomoc będzie przyznawana na inwestycje początkowe, co oznacza: a) inwestycję w rzeczowe aktywa trwałe lub wartości niematerialne i prawne związane z założeniem nowego zakładu, zwiększeniem zdolności produkcyjnej istniejącego zakładu, dywersyfikacją produkcji zakładu poprzez wprowadzenie produktów uprzednio nieprodukowanych w zakładzie lub zasadniczą zmianą dotyczącą procesu produkcyjnego istniejącego zakładu; lub b) nabycie aktywów należących do zakładu, który został zamknięty lub zostałby zamknięty, gdyby zakup nie nastąpił, przy czym aktywa nabywane są przez inwestora niezwiązanego ze sprzedawcą i wyklucza się samo nabycie akcji lub udziałów przedsiębiorstwa.
W ocenie Sądu, IZ RPO WD dokonała niewłaściwej wykładni powołanych przepisów w zakresie oceny kryterium efektu zachęty w okolicznościach przedmiotowej sprawy, czego powodem było pominięcie szeregu okoliczności, których organ nie zakwestionował, bądź wciągnięcie błędnych wniosków co do elementów stanu faktycznego. Po pierwsze, w sprawie nie jest kwestionowane, że skarżący do wielu lat prowadzi działalność gospodarczą, którą rozwija i poszerza asortyment oferowanych usług. Lektura wniosku o dofinasowanie wskazuje, że na przestrzeni kilkunastu lat skarżący zrealizował szereg inwestycji (inwestycji rozwojowych), obejmujących także zapewnienie niezbędnego zaplecza produkcyjnego, m.in. w postaci budowy hal produkcyjnych. Takie inwestycje zrealizował w roku 2000 i 2011. Wnioskodawca dysponuje własnymi nieruchomościami (trzema halami produkcyjnymi wraz z pomieszczeniami biurowymi i socjalnymi, magazynami), parkiem maszynowym, środkami transportu.
Wskazał, że wszystkie składniki majątku systematycznie modernizuje i unowocześnia. Skarżący nie ukrywał we wniosku, że w 2016 r. wyłonił wykonawcę robót budowlanych polegających na budowie kolejnej hali produkcyjnej i rozpoczął jej budowę. Kolejna hala ma 560 m² powierzchni, 7 metrów wysokości. Około 50 metrów powierzchni produkcyjnej miało zostać przeznaczone na laboratorium pomiarowe, które objęte zostało projektem. Skarżący przyznał we wniosku, że konstrukcja hali jest przystosowana do zamontowania w niej suwnicy o udźwigu do 5 ton. Planował również posadowienie w niej frezarki i pozostałych środków trwałych zakupionych w ramach projektu. Wyjaśnił, że z częścią produkcyjną hali połączona zostanie część biurowa budynku o powierzchni 261m², usytuowana na dwóch kondygnacjach. Jak wynika z przytoczonej treści wniosku, okoliczność zaawansowania prac przy budowie hali, której zakończenie jest planowane w roku 2017, skarżący traktował wręcz jako atut jego projektu.
Nie ukrywał faktu jej budowy. Wskazywał wprost, że w budowanej hali planowane jest świadczenie innowacyjnych usług będących przedmiotem projektu. Polegać one mają na poszerzeniu asortymentu świadczonych usług, zwiększeniu ich jakości, obniżeniu czasu pracy produkcji/modernizacji przekładni 20 PML (stosowanych w tramwajach), a także sprostaniu wymogom nowych zleceń jakim jest kontrola i naprawa osi kół wolnych. Z tej perspektywy należy więc dokonać oceny, czy rozpoczęcie budowy kolejnej hali, która nie jest pierwszą tego rodzaju inwestycją skarżącego, a w której zamierzano umiejscowić planowane do dofinansowania narzędzia i urządzenia, powoduje, że bez jej realizacji wprowadzenie innowacyjnej usługi nie byłoby możliwe.
Skarżący wskazuje, że projekt polega na wyposażeniu budowanej hali produkcyjnej w specjalistyczny sprzęt oraz maszyny. Nie ulega jednak wątpliwości, że z samą halą produkcyjną nie wiąże się wprost możliwości wprowadzenia innowacyjnych usług. Gdyby taki pogląd zaakceptować to świadczyłoby o nieznajomości zagadnień związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Współcześnie bowiem wprowadzenie innowacyjnej usług w dużej mierze determinowane jest posiadaniem niezbędnej wiedzy i umiejętności, w szczególności w zintegrowaniu procesów produkcyjnych. W mniejszym stopniu zależy natomiast od posiadanych zasobów lokalowych. Oceniając samą genezę budowy spornej hali produkcyjnej, jak wyjaśnił skarżący, a czego organ skutecznie nie podważył, nie była ona powiązana z wprowadzeniem innowacyjnych usług objętych wnioskiem o dofinasowanie.
Skarżący wyjaśnił, że rozważał kilka scenariuszy wykorzystania hali. Jej budowa wynikała z konieczności zainwestowania wypracowanych przez skarżącego zysków. Sporna hala znajdzie więc zastosowanie w działalności skarżącej, bez względu na realizację projektu.
Odwołać się należy także do zakresu rzeczowego zgłoszonego projektu, który pozwala na ustalenie, czy w jego ramach rozpoczęły się jakiekolwiek prace, co z kolei pozwala na stwierdzenie czy doszło do naruszenia obowiązku powstrzymania się z rozpoczęciem prac przed złożeniem wniosku. Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, w zakres ten wchodzi zakup suwnicy o udźwigu do 5 ton, frezarki konsolowej, współrzędnościowej maszyny pomiarowej, sprężarki śrutowej 5,5 kw o wydajności ok 50m³/h, monitoringu procesu poprzez system kamer IP. Zakres rzeczowy projektu nie obejmuje zatem hali produkcyjnej. Objęto nim natomiast wyłącznie zakup środków trwałych, z których wykorzystaniem świadczone będą innowacyjne usługi. Sporna hala stanowi więc jedynie jeden z element zasobów własnych (materiałowych, ludzkich, organizacyjnych), obok niezbędnego know how, które są niezbędne do osiągnięcia celów zakładanych w projekcie. Tych kwestii nie można rozdzielać.
Zgodnie z art. 2 ust. 18 ustawy wdrożeniowej projekt jest rozumiany, jako przedsięwzięcie zmierzające do osiągnięcia założonego celu określonego wskaźnikami, z określonym początkiem i końcem realizacji. Owym celem wskazanym przez wnioskodawcę jest wdrożenie na rynek innowacyjnej usługi polegającej na poszerzeniu asortymentu świadczonych usług, zwiększeniu ich jakości, obniżeniu czasu pracy produkcji/modernizacji przekładni 20 PML (stosowanych w tramwajach), a także sprostaniu wymogom nowych zleceń jakim jest kontrola i naprawa osi kół wolnych. Zdaniem Sądu, IZ RPO WD przyjęła bezpodstawnie, że do zaoferowania takiej innowacji, niezbędne jest zastosowanie wyłącznie środków rzeczowych nowych, zakupionych, czy też jak w przypadku hali, powstałych po dacie złożenia wniosku o dofinansowanie. Brak natomiast przekonywujących argumentów ze strony organu, że budowa przedmiotowej hali została rozpoczęta wyłącznie w celu realizacji planowanego dużo wcześniej projektu (inwestycji).
Przeciwnie przedstawione wyżej okoliczności przemawiają za przyjęciem, że budowa hali oraz realizację rzeczowego zakresu projektu można i należy od siebie oddzielić. Powstaje pytanie, czy gdyby skarżący wskazał, że objęte dofinasowaniem maszyny i urządzenia umieści nie w nowopowstałej hali, ale w jednej z wcześniej powstałych hal (2000 i 2011 roku), które już są wykorzystywane w działalności skarżącego, to taka inwestycja również zostałaby uznana przez organ za początek realizacji projektu, a także świadczyłoby to o nieodwracalności projektu. Organ nie ma na to przekonujących dowodów. Nic nie stało więc na przeszkodzie, gdyby skarżący wskazał we wniosku, że innowacyjne usługi zamierza realizować w jednej z wcześniej powstałych hal produkcyjnych. Z tej perspektywy, zdaniem Sądu, nie sposób nie traktować inwestycji w postaci budowy hali, jako odrębnej od zgłoszonej do dofinansowania, a mającej na celu przede wszystkim poszerzenie własnych zasobów środków trwałych, które mogą być wykorzystywane w bieżącej działalności gospodarczej.
Co więcej, podana w Regulaminie definicja rozpoczęcia prac wskazuje, że chodzi o podjęcie pierwszego prawnie wiążącego zobowiązania, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna. Tymczasem, jak trafnie argumentuje skarżący, budowa spornej hali nie sprawia, że inwestycja objęta wnioskiem o dofinasowanie staje się nieodwracalna, bowiem hala może być wykorzystywana nie tylko w bieżącej działalności skarżącego ale także, jak wskazał w skardze, może zostać wynajęta. Hala ma na tyle uniwersalne przeznaczenie, że nie musi być wykorzystywana wyłącznie dla potrzeb realizacji zgłoszonego projektu (jest to sytuacja odmienna od tej rozpatrywanej w wyroku WSA w Krakowie z dnia 25.07.2017 r., sygn. akt I SA/Kr 277/17). Takiej oceny nie zmienia również okoliczność podana przez skarżącego, że konstrukcja hali została przystosowana do zamontowania suwnicy o udźwigu do 5 ton.
W ocenie Sądy, inwestowanie przedsiębiorcy w rozwój firmy, w tym przypadku w poszerzenie i rozbudowę bazy produkcyjnej, jako zjawisko pożądane dla rozwoju przedsiębiorczości, nie może być traktowane negatywnie i uznawane za początek rozpoczęcia prac w ramach realizacji projektu zgłoszonego do finansowania, prowadzący w konsekwencji do stwierdzenia braku niezbędności pomocy. Ponadto z zapisów regulaminu konkursu nie wynika, że tworzenie koncepcji innowacyjnej usługi, przed podjęciem decyzji o jej realizacji wyznacza już początek realizacji, dla oceny efektu zachęty. Posiadanie niezbędnego zaplecza produkcyjnego w postaci hali nie może pociągać dla skarżącego negatywnych konsekwencji. Przeciwnie, byłoby niezrozumiałym z punktu widzenia racjonalności podejmowania decyzji gospodarczych, zwłaszcza szybkiego reagowania na potrzeby klientów, gdyby skarżący wstrzymywał się z budową hali do czasu otrzymania dofinasowania.
Takie patrzenie na prowadzenie działalności gospodarcze jest niedopuszczalne. Wymogi globalnej gospodarki wymagają nieustannego inwestowania w rozwój firmy. Jest w takim przypadku niemożliwym oddzielenie poszczególnych inwestycji. Nie jest trudno również wyobrazić sobie taką sytuację, w której objęte dofinasowaniem maszyny i urządzenia zostałyby już zakupione ale z powodu, np. opóźnień związanych z budową hali, nie można byłoby ich zamontować i uruchomić z tego powodu świadczenia innowacyjnych usług. Nadto, nawet wliczając czas potrzebny na zawarcie umowy o dofinasowanie, zakładając wygranie przez skarżącego konkursu, a także czas wymagany na zakup i dostarczenie dofinasowanych urządzeń i maszyn, to i tak będzie to czas krótszy od tego jaki jest potrzebny na wybudowanie hali. W sytuacji, w której wniosek o dofinasowanie nie obejmuje hali, oczekiwanie z rozpoczęciem budowy hali do czasu zakończenie konkursu byłoby pozbawione racji gospodarczych i organizacyjnych.
Równoległość prowadzenia prac budowlanych przy hali oraz złożenia wniosku o dofinasowanie zakupu maszyn i urządzeń, nie jest wystarczające do uznania, że nastąpiło już rozpoczęcie prac przy projekcie pt. Wprowadzenie na rynek innowacyjnych usług skierowanych do sektora środków transportu torowego, które eliminuje efekt zachęty. Podkreślenia wymaga, że ani ustanowiony Regulamin Konkursu, ani żaden inny przepis systemu realizacji czy też prawa powszechnie obowiązującego, nie uzależnia osiągnięcia efektu zachęty od wykorzystania w projekcie jedynie nowych zasobów materialnych, które powstały po złożeniu wniosku o dofinasowanie (tak też NSA w wyroku z 22.03.2017 r., sygn. akt II GSK 472/17).
W ocenie Sądu, nie niweczy zatem efektu zachęty wykorzystanie przez skarżącego kolejnej hali, w tym sensie, że nabyte w drodze dofinasowania, urządzenia i maszyny miały zostać w niej umieszczone. Budowa hali – sama w sobie - nie przyczynia się w żadnym stopniu - do wprowadzenia tej innowacyjnej usługi. Do tego są potrzebne wyspecjalizowane urządzenia oraz doświadczenie, którym dysponuje skarżący. Procesowi udoskonalania z natury rzeczy podlega bowiem substancja, która już istnieje. W konsekwencji nie niweczy efektu zachęty wykorzystanie przez skarżącego zaplecza technicznego zrealizowanego jeszcze przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. Rozpoczęcie budowy hali przez skarżącego świadczy zdecydowanie o racjonalności podejmowanych przez niego decyzji w sensie ekonomicznym i posiadaniu odpowiedniego zaplecza techniczno-organizacyjnego. Odmowa przyznania w takim przypadku dofinasowania oznacza, że skarżący ponosiłyby negatywne konsekwencje z tego właśnie powodu.
Pozbawione jest zwłaszcza racji eksponowanie przez IZ RPO WD wartości aktywów trwałych, tj. sfinansowania w 100% ze środków własnych obiektu budowlanego, którego wartość ponad dwukrotnie przekracza kwotę dofinansowania na zakup środków trwałych. W przekonaniu Sądu, hala znajdzie zastosowanie w działalności skarżącego, bez względu na realizację projektu. Budowa hali nie sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna – także pomimo zakupu suwnicy – ponieważ hala sama w sobie – jak wykazał skarżący – ma uniwersalne zastosowanie (możliwość jej najmu) i nie jest dedykowana wyłącznie do umieszczenia w niej objętych wnioskiem o dofinasowanie maszyn i urządzeń.
Podsumowując, budowa kolejnej hali produkcyjnej nie może być uznana, jak utrzymuje organ, za początek realizacji wnioskowanego do dofinansowania projektu, którego celem jest przecież wdrożenie innowacyjnych usług. Budowa hali ma charakter niezależny, choć komplementarny, z zamierzoną inwestycją. W związku z tym, wniosek IZ RPO WP, że budowa hali powoduje, że w sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia, że projekt spełnia warunek efektu zachęty w rozumieniu art. 6 Rozporządzenia 651/17, uznać należy za dowolny.
Konsekwencją stanowiska dotyczącego spełnienia efektu zachęty, a zwłaszcza braku przekonujących dowodów pozwalających na stwierdzenie, że przyznanie pomocy dotyczy projektu, który bez takiej pomocy zostałby zrealizowany, uwzględniając okoliczność, że niespełnienie Kryterium: Oceny występowania pomocy publicznej/ pomocy de minimis, przesądziło w istocie o negatywnej ocenie projektu, będzie konieczność ponownej weryfikacji spełnienia przez projekt Kryteriów: Kwalifikowalności typu projektu oraz Poprawność wypełnienia złożonego wniosku. Pamiętać bowiem należy, że skarżącego nie wyzwano do poprawienia wniosku w zakresie wymaganym dla pozytywnej oceny spełnienia tychże kryteriów, właśnie z uwagi na brak spełnienia Kryterium: Oceny występowania pomocy publicznej/ pomocy de minimis. Taka weryfikacja powinna zostać poprzedzona wezwaniem skarżącego do złożenia stosownych wyjaśnień. Jak bowiem wykazał skarżący, czego nie podważyła strona przeciwna, w ramach tego samego konkursu organizowanego przez IZ RPO WD, czynność weryfikacji Kryterium: Kwalifikowalności typu projektu, przy zaistnieniu analogicznych przesłanek, poprzedziło wezwanie innych podmiotów biorących udział w konkursie do złożenia stosownych wyjaśnień.
Jak wynika z pisma DIP z [...].02.2017 r., skierowanego do "D" (k. 35-36 akt sądowych), podmiot ten został wezwany o poprawienie wniosku w zakresie Kryterium formalnego kluczowego: Kwalifikowalność typu projektu. W uzasadnieniu tego wezwania wyjaśniono wnioskującemu podmiotowi, że powinien on określić czy inwestycja wpisuje się w definicję nowej inwestycji, tym samym czy jest założeniem nowego zakładu, zwiększeniem zdolności produkcyjnych istniejącego zakładu, dywersyfikacją produkcji zakładu poprzez wprowadzenie produktów uprzednio nieprodukowanych w zakładzie, zasadniczą zmianą dotyczącą procesu produkcyjnego istniejącego zakładu czy dotyczy "nabycia aktywów należących do zakładu, który został zamknięty lub zostałby zamknięty, gdyby zakup nie nastąpił, przy czym aktywa nabywane są przez inwestora niezwiązanego ze sprzedawcą i wyklucza się samo nabycie akcji lub udziałów przedsiębiorstwa".
W piśmie tym pouczono również, że w przypadku pomocy przyznanej na zasadniczą zmianę procesu produkcji koszty kwalifikowalne muszą przekraczać koszty amortyzacji aktywów związanej z działalnością podlegającą modernizacji w ciągu poprzedzających trzech lat obrotowych. W przypadku pomocy przyznanej na dywersyfikację istniejącego zakładu koszty kwalifikowalne muszą przekraczać o co najmniej 200 % wartość księgową ponownie wykorzystywanych aktywów, odnotowaną w roku obrotowym poprzedzającym rozpoczęcie prac. W takiej sytuacji należy w piśmie przewodnim przedstawić posiadane aktywa trwałe oraz odpisy amortyzacyjne, o których mowa powyżej w oparciu o weryfikowalną dokumentację księgową. W przypadku dywersyfikacji produkcji zakładu poprzez wprowadzenie produktów uprzednio nieprodukowanych w zakładzie należy odpowiedzieć na pytanie czy wnioskodawca planuje ponownie wykorzystać swoje aktywa do realizacji projektu.
Jeśli "nie", proszono wnioskodawcę o przedstawienie oświadczenia o braku wykorzystania aktywów. Jeśli na powyższe pytanie odpowiedź brzmi "tak", proszono jego o przedstawienie informacji jakie aktywa wykorzysta wraz z ich wartością księgową za rok obrotowy poprzedzający rozpoczęcie inwestycji. W przypadku udzielenia odpowiedzi "tak" pouczono z kolei o konieczności pamiętania, że koszty kwalifikowalne muszą przekraczać 200% wartości księgowej ponownie wykorzystywanych aktywów (w praktyce wydatki kwalifikowalne muszą być 3 razy większe niż wartość ponownie wykorzystywanych aktywów).
Ponadto zobowiązano wnioskodawcę do wskazania cech projektu wynikające z jego zakresu przedmiotowego odzwierciedlające cel inwestycji (tj. założenie nowego zakładu, zwiększenie zdolności produkcyjnych istniejącego itp.), których stwierdzenie jest niezbędne dla możliwości zakwalifikowania projektu jako nowej instytucji. "D" został zobowiązany do przedstawienia powyższych informacji w dodatkowym załączniku. Zbliżoną treść mają wezwania wystosowane do "B" i "C".
W ocenie Sądu, skarżący wykazał, że w ramach tego samego konkursu reguły, które skutkowały konsekwencjami prawnymi nie były w ten sam sposób stosowane wobec wszystkich wnioskujących podmiotów. Warunkiem natomiast koniecznym dla przeprowadzenia prawidłowego wyboru projektów do dofinansowania, zgodnie z regułami określonymi w art. 37 ust. 1 i 2 ustawy z 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, jest określenie reguł wyboru w sposób jasny i precyzyjny, jednoznacznie określający konsekwencje prawne określonego działania lub zaniechania uczestników konkursu. Standardom takim nie odpowiadają systemy stwarzające zbyt szerokie pole do interpretacji dla podmiotów czy organów je stosujących, pozwalające na dowolność ocen lub na tyle nieostre, że ich stosowanie narusza zasady równości, przejrzystości, rzetelności lub bezstronności.
Reguły konkursowe powinny być nie tylko skonstruowane w sposób przejrzysty i precyzyjny, ale także w ten sam sposób stosowane. W przeciwnym wypadku wnioskodawca, tak jak w niniejszej sprawie, pozbawiony jest możliwości obrony swoich interesów poprzez możliwość złożenia wyjaśnień w zakresie tego czy inwestycja dotyczy inwestycji początkowej, a także przedstawienia stosownych dokumentów księgowych na tą okoliczność (wartości księgowej ponownie wykorzystanych aktywów, odnotowaną w roku obrotowym poprzedzającym rozpoczęcie prac).
Z przedstawionych powyżej względów należało orzec jak w sentencji wyroku na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w zw. art. 64 ustawy wdrożeniowej.