Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. S. (dalej: strona, skarżący jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze (dalej: organ odwoławczy, SKO) z dnia 14 lipca 2021 r. nr SKO/41/RD-47/2021 stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Lubińskiego (dalej: Starosta, organ pierwszej instancji) z dnia 11 maja 2021 r. nr KD.5430.1841.2021.EA kierującej stronę na badania lekarskie w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
Jak wynika z akt sprawy administracyjnej, wskazaną decyzją wydaną na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020 r., poz. 1268 ze zm.) Starosta skierował stronę na badania lekarskie z powodu otrzymania z Prokuratury Rejonowej w Lubaniu informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia skarżącego mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Decyzję ta została doręczona skarżącemu w dniu 18 maja 2021 r.
Pismem z 2 czerwca 2021 r. skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji.
Zaskarżonym postanowieniem SKO na podstawie art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735; dalej: K.p.a.) stwierdziło, ze odwołanie strony zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wobec doręczenia stronie decyzji Starosty w dniu 18 maja 2021 r. odwołanie, które zostało sporządzone w dniu 2 czerwca 2021 r. i wpłynęło ono do organu pierwszej instancji w dniu 8 czerwca 2021 r., zostało wniesione z przekroczeniem 14-dniowego terminu, ustanowionego przepisem z art. 129 § 1 i 2 K.p.a. Wyjaśnił, że akta sprawy przekazane SKO nie zawierały koperty, w której odwołanie zostało nadane, jak również brak jest takiej koperty w aktach sprawy organu pierwszej instancji. W tej sytuacji SKO wzięło pod uwagę datę sporządzenia odwołania (2 czerwca 2021 r.) i stwierdził, że odwołanie zostało wniesione jeden dzień po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania, który w sprawie przypadał na dzień 1 czerwca 2021 r.
W skardze na tę decyzję strona wyjaśniła, że data sporządzenia odwołania może być omyłkowa. Skarżący wskazał, że leczy się [...], bierze leki i choroba mogła być przyczyną omyłki w dacie odwołania, czego SKO nie rozważyło. Argumentował też, powołując treść art. 7a § 1 K.p.a., że organ odwoławczy nie zastosował zasady rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony. Do skargi strona załączyła kopię skierowania na badanie [...].
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi i rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: "p.p.s.a."), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na treść art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - z zastrzeżeniem art. 57a, który w tej sprawie nie ma zastosowania.
Na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W sprawie SKO w odpowiedzi na skargę złożyło wniosek o rozpoznanie sprawy w terminie uproszczonym, o czym skarżący został zawiadomiony w dniu 7 grudnia 2021 r. i nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Ponadto na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. w trybie uproszczonym może być rozpoznana sprawa, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty (...). Mając to na uwadze, Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Skarga podlega uwzględnieniu.
Spór w sprawie dotyczy dochowania 14-dniowego terminu wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 129 § 2 K.p.a.
SKO wskazało, że stanowiąca przedmiot odwołania decyzja Starosty została skarżącemu doręczona w dniu 18 maja 2021 r., zatem termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 1 czerwca 2021 r. Tymczasem odwołanie strony wpłynęło do organu w dniu 8 czerwca 2021 r., a zostało sporządzone w dniu 2 czerwca 2021 r., czyli z jednodniowym uchybieniem terminu – co uzasadnia zastosowanie art. 134 K.p.a w sprawie. Ponadto wskazał, ze w aktach sprawy brak jest koperty, w której odwołanie zostało nadane.
Skarżący zaś wskazuję, że data sporządzenia odwołania może być omyłkowa ze względu na stan zdrowia skarżącego.
Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia doprowadziła Sąd do wniosku, że narusza ono prawo procesowe, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
Zgodnie natomiast z art. 57 § 5 K.p.a. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało:
- 1) wysłane na adres do doręczeń elektronicznych organu administracji publicznej, a nadawca otrzymał dowód otrzymania, o którym mowa w art. 41 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych;
- 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym;
- 3) złożone w polskim urzędzie konsularnym;
- 4) złożone przez żołnierza w dowództwie jednostki wojskowej;
- 5) złożone przez członka załogi statku morskiego kapitanowi statku;
- 6) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego.
W sprawie poddanej kontroli sądowej odwołanie skarżącego zostało sporządzone w dniu 2 czerwca 2021 r. Jednocześnie widnieje na nim prezentata starostwa z datą wpływu: "7 czerwca 2021 r." Nie ma sporu, że w aktach administracyjnych sprawy brak jest koperty, w której nadane zostało odwołanie.
Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia wskazuje, że SKO nie wykluczyło wniesienia odwołania drogą pocztową, ustalając jedynie, że w aktach sprawy brak jest koperty, w której odwołanie zostało nadane.
W tym stanie rzeczy, SKO niewątpliwie nie wyjaśniło zagadnienia rzeczywistej daty wniesienia odwołania, w tym z udziałem strony. Obowiązku tego całkowicie zaniechało wbrew zasadom prowadzenia postępowania administracyjnego, tj. art. 7 K.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), art. 8 § 1 K.p.a. (zasada pogłębiania zaufania obywateli) i art. 9 K.p.a. (zasada informowania stron), które winny mieć zastosowanie, w sytuacji gdy istnieje wątpliwość co do dochowania terminu wynikająca z samych akt sprawy. Ponadto trzeba podkreślić, że w sytuacji, gdy wątpliwości tych nie da się usunąć (np. wobec zagubienia koperty przez organ administracji, braku dowodu nadania przesyłki, braku adnotacji w urządzeniach rejestrujących wpływ pism do organu) organ administracji winien zastosować art. 81a § 1 K.p.a.
Znaczenie decydujące w sprawie dochowania terminu złożenia odwołania SKO nadało natomiast dacie jego sporządzenia - wbrew treści art. 57 § 5 K.p.a. Słusznie w tym zakresie wskazał ponadto skarżący, że data sporządzenia pisma może być omyłkowa.
W tym stanie rzeczy w sprawie nie zostało wyjaśnione, kiedy odwołanie zostało wniesione przez skarżącego. Okoliczności, że data wpływu tego pisma wynikająca z prezentaty organu pierwszej instancji odciśniętej na egzemplarzu odwołania wskazuje na 7 czerwca 2021 r., jak również brak adnotacji o osobistym złożeniu tego pisma przez skarżącego w siedzibie tego organu - wskazują, że pismo to mogło być nadane pocztą. Powód braku w aktach sprawy koperty, w której nadane zostało odwołanie, nie został jednoznacznie ustalony.
W sprawie przedwcześnie więc organ odwoławczy przyjął, że doszło do uchybienia terminu wniesienia odwołania.
Z tych względów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
W ponownie prowadzonym postępowaniu SKO ustali datę wniesienia odwołania i w zależności od wyniku tego ustalenia, rozpatrzy sprawę.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty złożył się wpis od skargi w kwocie 100 zł.