Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie k.p.a.), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm.) oraz na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...] lutego 2013 roku w sprawie odmowy przyznania płatności finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2010 z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych dla J. Z. (zwanego w dalszej części uzasadnienia skarżącym).
Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] maja 2010 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie - między innymi - pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2010. W sekcji VII. "Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych wniosku" skarżący wskazał dziewięć działek ewidencyjnych (w tym działki o znaczone numerami: [...] i [...]). W sekcji VIII. "Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych" zadeklarował jedenaście działek rolnych o łącznej powierzchni 44,76 ha.
W dniu [...] sierpnia 2010 r. skarżący złożył w siedzibie Biura Powiatowego ARiMR w K. pisemne oświadczenie informując, że w dniu [...] lipca 2010 r. zniszczenia jego uprawy dokonał Z. O. W sprawie wystąpił konflikt pomiędzy J. Z. i I. O. wynikający z kontroli krzyżowej, której przedmiotem było ustalenie kto jest posiadaczem gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] w gminie K., obrębie J. G. W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji, który domagał się wyjaśnienia nieprawidłowości dotyczących faktycznego użytkowania działek, skarżący złożył pisemne oświadczenie podając, że grunty położone na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] były przez niego rolniczo użytkowane. Na działkach tych prowadził plantacje malin i truskawek.
Nadto w roku 2010 przedmiotowe działki były w całości zagospodarowane uprawą żyta, prosa facelii i gryki. W dalszej części pisma skarżący podał konkretne daty i rodzaje prac wykonywanych na poszczególnych działkach rolnych z podaniem użytkowanego areału. Stwierdził też, że część upraw została zniszczona przez Z.O.
W dniu [...] listopada 2010 r. skarżący złożył korektę wniosku, w której podtrzymał dotychczasową deklarację odnośnie działek ewidencyjnych nr [...] i [...]. Dodatkowo przedłożył oświadczenia osób potwierdzających fakt użytkowania przez niego spornych gruntów, oświadczenie z dnia [...] listopada 2010 r. M. B., który potwierdził, że w 2010 r. działki ewidencyjne nr [...] i [...], położone w miejscowości J. G. były w całości zagospodarowane przez skarżącego. Działki te były obsiane żytem, prosem, facelią i gryką. Ponadto prowadzona była również plantacja malin i truskawek. Złożył nadto: oświadczenie R. F. wskazujące, że w 2010 r. skarżący miał zagospodarowaną ziemię, która obsiana była żytem, gryką, facelią i prosem, prowadzona była także plantacja malin i truskawek; oświadczenie J. Z., który podał, że w roku 2010 gospodarstwo rolne skarżącego było uprawiane i obsiane żytem, prosem facelią, uprawiane były również maliny i truskawki; oświadczenie z dnia [...] listopada 2010 r. R. R. w którym wyjaśnił, że działki położone w granicach gospodarstwa rolnego skarżącego są użytkowane rolniczo.
W roku 2010 były obsiane gryką, facelią i prosem, prowadzone były również plantacje malin i truskawek; oświadczenie G. P., w którym podała, że skarżący uprawiał rolniczo grunty. Dodatkowo przedłożył wyjaśnienia dotyczące użytkowania przez skarżącego w 2010 r. gruntów zostały potwierdzone również w pisemnych oświadczeniach przez A. C., M. P., W. R. oraz H. J. Natomiast w dniu [...] lutego 2011 r. I. O. złożyła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. pisemne oświadczenie podając m.in., że posiada działki rolne położone w miejscowości J. G. gmina K., położone na działkach ewidencyjnych nr [...], [...] i [...]. Grunty te utrzymywane są przez cały rok kalendarzowy zgodnie z normami.
W dniu [...] maja 2011 r. gospodarstwo rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności obszarowej zostało poddane kontroli na miejscu przeprowadzonej metodą inspekcji terenowej. Czynności kontrole zostały przeprowadzone przez Regionalne Biuro Kontroli na Miejscu Ś. Oddziału Regionalnego ARiMR w C. W trakcie kontroli stwierdzono nieprawidłowości w deklaracji powierzchni działki rolnej A, położonej na działce ewidencyjnej nr [...]. Przedmiotowa działka została obarczona kodem nieprawidłowości DR+13. Raport z czynności kontrolnych został w dniu [...] czerwca 2011 r. przekazany obecnemu podczas kontroli Panu Z. O. Wobec powyższego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. odmówił przyznania skarżącemu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2010 typu - ONW - obszary ze specyficznymi utrudnieniami.
W efekcie złożonego przez skarżącego odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. w dniu [...] października 2012 r. wydał decyzję o uchyleniu w całości spornej decyzji organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. ponownie odmówił skarżącemu przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania i nałożył sankcję trzyletnia w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, m.in., że powierzchnia zgłoszona do płatności ONW wyniosła 44,76 ha. Natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wyniosła 17,41 ha. Powyższe spowodowane było faktem wykluczenia z płatności powierzchni działek ewidencyjnych nr [...] i [...], położonych w gminie K., obręb J. G. o powierzchni odpowiednio: 3,07 ha i 25,01 ha oraz wykluczeniem powierzchni 0,10 ha gruntów położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG). Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. w oparciu o materiał dowodowy zebrany i przedstawiony przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. uznał, że skarżący nie był faktycznym posiadaczem gruntów rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...]. O powyższym fakcie – zdaniem organu I instancji - świadczyły wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] maja 2011 r. oraz oświadczenia osób wykonujących prace rolnicze zlecone przez drugiego uczestnika kontroli krzyżowej.
Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołanie, wnosząc o wyjaśnienie kwestii faktycznego użytkowania gruntów, położonych na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...] i [...], na których prowadził uprawę, żyta, facelii, prosa, owsa oraz prowadził plantację truskawek i malin. Odwołujący nie zgadzał się z ustaleniami kontrolnymi, przeprowadzonymi w dniu [...] maja 2011 r., bowiem kontrola z 2011 r. nie mogła ustalić upraw prowadzonych w roku 2010, skoro grunty -zostały zaorane zimą tego samego roku. W dalszej części odwołania skarżący nie zgodził się z odmową przyznania płatności i kwestionował przyznanie dopłat jako faktycznemu posiadaczowi I. O. Organ Odwoławczy utrzymując decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. przywołał szczegółowo podstawy prane rozstrzygnięcia i przypomniał, że w j sprawie skarżący składając wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2010 zadeklarował gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 44,76 ha, w tym działki ewidencyjne nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 27,35 ha.
Organ odwoławczy wskazał, że podstawą podjętego przez organ rozstrzygnięcia było ustalenie, że skarżący nie był w 2010 r. faktycznym posiadaczem gruntów położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] oraz [...] oraz pomniejszenie powierzchni działek rolnych I i K
Organ II instancji przypomniał również, że warunkiem ubiegania się o płatności ONW jest m.in. wykazanie, że na deklarowanych obszarach prowadzona jest gospodarka rolna. Dyrektor ARiMR we W. wyjaśnił, że nie wszystkie posiadane przez beneficjenta grunty mogą korzystać z przywileju dopłat, ale tylko te, na których jest prowadzona przez stronę działalność rolnicza. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie płatności ONW, rolnikowi przysługuje płatność ONW do powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu [...] maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha. W opinii organu posiadanie jako warunek przyznania płatności ONW przewidziany w powyższej regulacji należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych.
Organ odwoławczy wyraźnie podkreślił, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. rozpatrując sprawę oparł się na materiale dowodowym zebranym przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M., przed którym również wystąpił tożsamy konflikt kontroli krzyżowej, dotyczący tych samych działek ewidencyjnych pomiędzy tymi samymi stronami, jednakże jego uczestnikiem była druga strona kontroli krzyżowej – I. O. Organ odwoławczy odnosząc się do postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. wskazał, że podstawę dla ustaleń faktycznych analizowanej sprawy były dostarczone przez uczestników tego postępowania liczne oświadczenia dotyczące faktycznego użytkowania spornych gruntów rolnych oraz dołączone do akt dokumenty w postaci wyroków Sądu Rejonowego w K. w tym prawomocnego wyroku VI Wydziału Karnego z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn.. akt VI K 1081/10. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. podkreślił, że dokonał oceny treści złożonych przez skarżącego oświadczeń, jak i również oświadczeń złożonych przez innych uczestników postępowania zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów i podzielił stanowisko organu I instancji uznając, że skarżący w roku 2010 nie był faktycznym użytkownikiem działek ewidencyjnych nr [...] i [...].
Organ uzasadniając swoje rozstrzygniecie przywołał ustalenia wyrażone w zaocznym wyroku Sądu Rejonowego w K. VI Wydział Karny z dnia 28 stycznia 2011 r., w sprawie J. Z. Dyrektor ARiMR wyraźnie podkreślił, że z treści sentencji tego wyroku wynika, że Sąd ten bezspornie przyjął, że skarżący w okresie od [...] kwietnia 2010 r. do czerwca 2010 r., w krótkich odstępach czasu dokonał na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 9,70 ha, położonej w miejscowości J. G. - Kolonia G. zniszczenia darni łąkowej poprzez jej odwrócenie i poszarpanie agregatem uprawowym, przez co spowodował szkodę majątkową.
Tym samym wywiódł, że skarżący w roku 2010 (na dzień [...] maja 2010 r.) nie był faktycznym posiadaczem gruntów rolnych w rozumieniu § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Dodatkowo Dyrektor ARiMR we W. zaznaczył, że na niekorzyść skarżącego przemawiał również fakt, że dnia [...] maja 2011 r. w gospodarstwie rolnym I. O. (jako drugiej strony konfliktu kontroli krzyżowej) została przeprowadzona kontrola na miejscu. Kontrola ta obejmowała zadeklarowane do płatności grunty rolne położone m.in. na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...]. W trakcie kontroli weryfikującej powierzchnię gospodarstwa rolnego ustalono, że działki te na całym obszarze stanowią łąkę. Organ II instancji wyjaśnił, że ustalenia takie przeczą twierdzeniom skarżącego, jak i powołanych przez niego części uczestników o prowadzeniu uprawy na tychże działkach uprawy prosa, facelii, gryki i truskawek.
Organ odwoławczy podkreślił, że zawyżenie powierzchni deklarowanej przez skarżącego we wniosku w stosunku do powierzchni stwierdzonej w wyniku kontroli administracyjnej wyniosło powyżej 100% i z tego powodu należało odmówić przyznania skarżącemu płatności ONW na rok 2010 i nałożyć sankcję trzyletnią.
Skarżący nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze wyjaśnił, że sporne działki uprawiał do 23 lat, są to ziemie położone na niekorzystnych do upraw terenach i wymagają dużego nakładu pracy. Skarżący podkreślił, że zawsze utrzymywał sporne grunty w dobrej kulturze rolnej, natomiast kontrola która wykazała nieprawidłowości została przeprowadzona w 2011 r. i ten fakt w opinii skarżącego nie pozwala uznać, że ustalenia, które zostały w jej wyniku ujawnione mogą odnosić się do roku 2010. W trakcie rozprawy pełnomocnik skarżącego podkreślił dodatkowo, że powodem uchylenia zaskarżonej decyzji powinny być uchybienia proceduralne. W opinii pełnomocnika organy administracyjne powinny były w tej sprawie przeprowadzić rozprawę administracyjną, która pozwoliłaby wyjaśnić kto faktycznie włada spornym gruntem, a także powinny odnieść się do zawiadomienia dokonanego przez skarżącego o zniszczeniu jego upraw przez Z. O. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy przyjął, co następuje;
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na decyzje wydawane przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji administracyjnej w razie stwierdzenia co najmniej jednego z naruszeń prawa materialnego lub procesowego, wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Jeśli jednak skontrolowana przez ten sąd decyzja okaże się zgodna z prawem, skarga podlega oddaleniu, stosownie do dyspozycji art. 151 tej samej ustawy.
Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, należy stwierdzić, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Wskazać przede wszystkim należy, że płatności ONW mogą być przyznawane wyłącznie tym producentom rolnym, którzy spełniają łącznie szereg warunków określonych przepisami prawa wspólnotowego i prawa krajowego (wszystkie te wymogi zostały bardzo szczegółowo wyartykułowane na s. 3-5 uzasadnienia drugoinstancyjnej decyzji podlegającej kontroli Sądu w niniejszej sprawie). Jednym z tych warunków – którego spełnienie przez skarżącego stanowi podstawowy przedmiot sporu w rozpoznawanym przypadku – jest wymóg posiadania gruntów zadeklarowanych do płatności w dniu [...] maja tego roku kalendarzowego, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności ONW (por. § 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 – Dz. U. nr 40, poz. 329 ze zm.; dalej "rozporządzenie ONW").
Wskazanie przez prawodawcę na "posiadanie" przez rolnika gospodarstwa rolnego, a nie na dysponowanie do niego prawem własności, czy innym tytułem prawnym, oznacza, że płatności do gruntów dotyczą tych podmiotów, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 stycznia 2009 r., I SA/Lu 550/08, LEX nr 531083). Wniosek taki potwierdza zresztą dodatkowo brzmienie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2007 r. o wspieraniu Obszarów Wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. nr 64, poz. 427 ze zm.). Wedle tego przepisu, jeżeli warunkiem przyznania pomocy jest posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu i pomoc jest przyznawana od powierzchni gruntu, który stanowi przedmiot zarówno posiadania samoistnego, jak i zależnego, pomoc przysługuje posiadaczowi zależnemu. Kluczową zatem przesłanką przyznania płatności ONW jest wykazanie przez ubiegającego się o płatność tego rodzaju faktu posiadania przez niego gospodarstwa rolnego (gruntów).
Samo pojęcie posiadania nie zostało zdefiniowane w rozporządzeniu ONW. Konieczne jest zatem – tak, jak to zrobiły organy administracji rolnej obu instancji – odwołanie się do art. 336 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Jak słusznie wskazał przy tym Dyrektor, faktyczne władanie rzeczą – w rozważanym przypadku gospodarstwem rolnym przez rolnika – musi polegać także na swobodnym podejmowaniu przez władającego wszelkich decyzji dotyczących przedmiotowego gospodarstwa, w tym prowadzeniu takich działań jak planowanie, organizowanie, przekazywanie poleceń, koordynacja działań i ich kontrolowanie. Dopiero możliwość nieskrępowanego dokonywania wymienionych czynności może świadczyć o istnieniu po stronie posiadacza woli sprawowania faktycznego władztwa nad gospodarstwem dla siebie (tzw. animus rem sibi habendi).
W kontekście dopiero co przywołanych uregulowań, podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miało zatem ustalenie, czy skarżący w 2010 r. faktycznie władał działkami, których dotyczył wniosek o przyznanie płatności ONW (w szczególności działkami ewidencyjnymi nr [...] i [...]), nie tylko w sposób fizyczny, ale również, czy miała swobodę podejmowania decyzji odnośnie sposobu dokonywania upraw.
Analiza całego, obszernego materiału dowodowego zebranego wszechstronnie przez organ pierwszej instancji w toku postępowania administracyjnego prowadzi – w ocenie Sądu – do wniosku, że skarżący nie wykazał faktu posiadania gruntów stanowiących przedmiot sporu w rozpoznawanym przypadku. Należy w tym miejscu dodatkowo podkreślić, że w sprawie, której przedmiotem była ocena zasadności przyznania skarżącemu wnioskowanych przez niego płatności chodziło nie tyle o ustalenie kto posiadał sporne grunty w 2010 r., ile o udowodnienie – i to przede wszystkim przez samego zainteresowanego – że to właśnie on władał w tym roku wspomnianymi działkami. Tej powinności skarżący ewidentnie nie sprostał. Dodatkowego zaakcentowania wymaga, że Kierownik BP prowadził postępowanie dowodowe skrupulatnie, uwzględniając wszystkie dowody wnioskowane przez samą stronę oraz przez inne zainteresowane osoby. Chodzi przy tym zarówno o dowody materialne (dokumenty), jak i oświadczenia i uczestników postępowania
Zdaniem Sądu, twierdzenie skarżącego jakoby to on była posiadaczem spornych gruntów (we wcześniej podanym znaczeniu), nie znajduje odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Zauważyć wypada w pierwszej kolejności, że poszczególne dowody zgromadzone w sprawie wskazują na różne osoby, wchodzące w rachubę jako potencjalni posiadacze spornych gruntów. Dlatego szczególnie istotnego znaczenia nabierała w rozpoznawanym przypadku realizacja przez organy administracji rolnej proceduralnej zasady dokonywania niewadliwej oceny materiału dowodowego, jaki organom udało się pozyskać.
W związku z tym podkreślić trzeba, że – wbrew odmiennemu zapatrywaniu skarżącego – organy dokonały prawidłowej oceny dowodów, nie przekraczając zakresu swobody, przewidzianej w art. 80 k.p.a. Zwłaszcza ocena dokonana w postępowaniu odwoławczym jest pełna i nie można jej skutecznie zarzucić dowolności. Dyrektor ARiMR we W. uzasadnił bowiem dlaczego jednym dowodom dał wiarę podczas gdy innym jej odmówił a tej oceny dokonał w ramach przyznanej mu przepisem art. 80 k.p.a. swobody.
Organ odwoławczy dokonując oceny materiału dowodowego w uzasadnieniu decyzji odniósł się do poszczególnych pisemnych oświadczeń świadków przedłożonych przez skarżącego i wskazał, że niektóre spośród złożonych oświadczeń zawierają nieścisłości, są niepełne, nie pozwalają stwierdzić, kto uprawiał sporne grunty, jakie grunty były uprawiane a także w jakim okresie, na jakim obszarze prowadzona była działalność rolnicza przez skarżącego. Podzielił tym samym stanowisko organu I instancji uznając, że złożone przez skarżącego i innych uczestników postępowania liczne oświadczenia są niewystarczającym dowodem potwierdzającym fakt użytkowania przez J. Z. spornych gruntów rolnych..
Przede wszystkim podkreślenia wymaga, że organy obu instancji ustalając, który z wnioskodawców jest faktycznym posiadaczem uwzględniły również ustalenia zawarte w prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego w K. VI Wydział Karny (sygn. akt VI K 1081/10) z dnia 28 stycznia 2011 r., w sprawie karnej J. Z. Z treści sentencji tego wyroku wynika, że Sąd ten bezspornie przyjął, że skarżący w okresie od dnia [...] kwietnia 2010 r. do czerwca 2010 r. w krótkich odstępach czasu dokonał na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 9,70 ha, położonej w miejscowości J. G. - Kolonia G. zniszczenia darni łąkowej poprzez jej odwrócenie i poszarpanie agregatem uprawowym, przez co spowodował szkodę majątkową.
Mając na względzie organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że skarżący wprawdzie wykonywał władztwo faktyczne nad gruntem, jednakże nie miało ono charakteru rolniczego użytkowania zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy. Uzasadniając swoje stanowisko Dyrektor ARiMR właściwie podkreślił, że niszczenie darni łąkowej w nie mogło być utożsamiane z rolniczym użytkowaniem gruntów, w szczególności utrzymywaniem ich zgodnie z normami. Tym samym na aprobatę zasługuje twierdzenie organu II instancji, że skarżący nie był faktycznym posiadaczem spornych gruntów rolnych na dzień [...] maja 2010 r. – zgodnie z § 2 pkt 3 rozporządzenie ONW.
Trzeba również zauważyć, że organ ustalając stan faktyczny prawidłowo wskazał na fakt przeprowadzenia kontroli na miejscu, która między innymi obejmowała sporne działki ewidencyjnych nr [...] i [...].i i wyniku której ustalono, że działki te na całym obszarze stanowią łąkę. Dyrektor zestawił ustalenia dokonane w trakcie kontroli w protokole pokontrolnym z twierdzeniami skarżącego i powołanych przez niego świadków i logicznie wywiódł, że przeczą one ich twierdzeniom o uprawie na tych działkach prosa, facelii, gryki i truskawek. Tym samym słusznie organ odwoławczy przyjął, że ustalenia poczynione w raporcie z kontroli na miejscu stanowiły istotny dowód potwierdzający, że skarżący na działkach ew. nr [...] i [...] nie prowadził uprawy podawanych przez siebie roślin.
Podsumowując dotychczasowe wywody należy wskazać, że – w ocenie Sądu – organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, nie uchybiając zasadom procedury administracyjnej. Należycie i dokładnie wyjaśniono stan faktyczny, na podstawie wszystkich zgromadzonych dowodów (o różnym charakterze, w tym zgłoszenia skarżącego o niszczeniu jego uprawy przez Z. O.), przeprowadzonych z urzędu bądź wnioskowanych przez zainteresowanych. Cały materiał dowodowy został poddany wszechstronnej ocenie. Zwłaszcza organ drugiej instancji jednoznacznie wyjaśnił dlaczego jedne dowody zostały uznane, a innym odmówiono wiarygodności. Dokonanej oceny nie sposób uznać za dowolną. Przeciwnie, przeprowadzona została ona w granicach swobody wynikającej z art. 80 k.p.a., jest wewnętrznie spójna i logiczna.
Co więcej, w realiach tej konkretnej sprawy, za niespójne i nielogiczne należałoby raczej uznać takie stanowisko organów, w którym przyjęłyby one ewentualnie – wbrew oczywistym wnioskom, jakie nasuwają wyniki kontroli i wyrok Sądu Karnego w K. – że sporne działki znajdowały się w swobodnym użytkowaniu skarżącego w 2010 r.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przez organy administracji przepisów postępowania przy wyjaśnianiu niniejszej sprawy należy również przypomnieć, że zasady procedowania w sprawach dotyczących pomocy w postaci płatności ONW zostały w sposób istotny zmodyfikowane w stosunku do reguł przewidzianych w kpa. W myśl bowiem art.21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 roku, Nr 64, poz. 427 ze zm.), strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Powołany art. 21 ust. 3 ustawy wprowadza zatem istotne modyfikacje postępowania w stosunku do reguł przewidzianych w przepisach ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Modyfikacje te mają pierwszeństwo przed regułami postępowania przewidzianymi w k.p.a. Z przedstawionych powodów zarzut nieprzeprowadzenia przez organy rozprawy administracyjnej należy uznać za chybiony, tym bardziej, że skarżący nie składał takiego wniosku a przeprowadzenie rozprawy w świetle zgromadzonych przez organy dowodów nie prowadziłoby do przyspieszenia czy uproszczenia postepowania.
Z przedstawionych wyżej względów, wykluczenie przedmiotowych działek ewidencyjnych nr [...] i [...] o powierzchni odpowiednio 3,07 ha i 25,01 ha oraz wykluczenie powierzchni 0,10 ha gruntów położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] na podstawie pomiaru powierzchni ewidencyjno – gospodarczej (PEG) należało uznać za uzasadnione, co z kolei musiało skutkować odmową przyznania płatności ONW i wymierzeniem sankcji, stosownie do obowiązujących przepisów, zgodnie z którymi jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50 % powierzchni stwierdzonej (w rozpoznawanej sprawie różnica ta wyniosła 100 %), rolnik jest wykluczany z pomocy, do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Kwota ta zostaje zasadniczo odliczona, w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym różnica została wykryta.
Mając na względzie wszystkie dotychczasowe wywody, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało orzec, jak w sentencji. Podstawę orzeczenia o kosztach stanowiły unormowania zawarte w art. 200, art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 461).