Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] (Nr [...]), utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...] (Nr [...]) - skierowaną do Z. W., działającego pod firmą Prywatne Biuro Podróży A w G. - w której stwierdzono powstanie z mocy prawa długu celnego (wraz z obowiązkiem uiszczenia odsetek za zwłokę), wynikającego z faktu nielegalnego wprowadzenia na polski obszar celny zakupionych za granicą części do autobusów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. Jednakże w dniu 5 stycznia 2005 r. skarżący zmarł (odpis aktu zgonu Nr [...], sporządzony w USC w O.), co nastąpiło jeszcze przed merytorycznym rozpoznaniem skargi przez Sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Ze względu na dokonaną w 2004 r. zmianę przepisów celnych, istotna była przede wszystkim kwestia określenia właściwego stanu normatywnego, na podstawie którego powinny były orzekać organy celne obu instancji, co nie pozostawało także bez znaczenia dla kierunku załatwienia sprawy przez Sąd.
Należy zauważyć, że rozpoznawana sprawa dotyczyła długu celnego powstałego w latach 2001-2002. Okoliczność ta jest ważna z punktu widzenia art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. z 2004 r., Nr 68, poz. 623), według którego, przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. Skoro dług celny Z. W., o którym orzekały organy celne, powstał przed dniem 1 maja 2004 r., czyli przed wejściem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, organy celne prawidłowo zastosowały przepisy ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 z późn. zm.).
Konstatacje te mają istotne znaczenie dla postępowania sądowoadministracyjnego w rozpoznawanej sprawie. Wskazać bowiem należy, że Kodeks celny regulował kwestię następstwa prawnego strony tylko względem osób prawnych powstałych w wyniku przekształcenia innej osoby prawnej lub połączenia osób prawnych oraz w odniesieniu do jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej (art. 264 Kodeksu celnego). Nie zawierał natomiast odesłania, jakie znajduje się w obecnie obowiązującej ustawie z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2004 r.. Nr 68, poz. 622 z późn. zm.). Przepis art. 74 tego aktu prawnego odsyła także do rozdziału 14 w dziale III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.), a w tym zakresie -między innymi - do art. 97 § 1 tej ustawy, według którego spadkobiercy podatnika, z zastrzeżeniem § 2, przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy.
Pod rządami Prawa celnego z 2004 r. ustawodawca przewiduje już zatem następstwo prawne także względem osób fizycznych, jednakże - co wymaga raz jeszcze zaakcentowania - rozwiązania normatywne obowiązujące w chwili powstania długu celnego, o którym mowa w niniejszej sprawie, nie przewidywały wprost takiego następstwa w odniesieniu do osób fizycznych. Artykuł 262 Kodeksu celnego z 1997 r. odsyłał bowiem jedynie do art. 12 oraz do przepisów działu IV Ordynacji podatkowej, w której to grupie przepisów nie mieścił się art. 97 § 1 tejże Ordynacji. Dlatego też w orzecznictwie przyjęto trafny pogląd, że zasady ówcześnie obowiązującego prawa celnego nie dopuszczały umownego przenoszenia obowiązków publicznoprawnych, a należności celne nie mogły być spełnione przez osoby trzecie. Osoby trzecie mogą bowiem odpowiadać za zobowiązania celne i po- 2
Sygnatura akt III SA/Wr 646/04 datkowe tylko w przypadkach ściśle określonych prawem (niepubl. wyrok NSA z dnia 7 marca 2001 r., I SA/Gd 1798/98, LEX Nr 48960).
Skoro dług celny, stanowiący przedmiot rozpatrywanej przez organy celne sprawy, był ściśle związany z osobą zmarłego Z. W., jako że nie mógł przejść - co wykazano wcześniej - w drodze następstwa prawnego na inne osoby, przeto postępowanie przed Sądem należało umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).